تاریخ اجرای توافق و لغو تحریم ها از منظر حقوق بین الملل چه موقع است ؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا ، به نقل از یار خراسانی ، در آذر ماه 92 وزرای امور خارجه 5+1 و ایران ، به توافق موقتی تحت عنوان برنامه جامع اقدام مشترک ( برجام ) دست یافتند و پس از آن در بیانیه غیر الزام آور 13 فروردین 93 لوزان سوییس بر این توافق کردند که در بازه زمانی مقرر ( تا 30 ژوئن ) به توافقی الزام آور دست پیدا نمایند که در وقت اضافه زمان توافق شده ، متن توافقی الزام اور با 1 متن اصلی و 5 پیوست فنی در زمینه تحریم ها ، همکاری های فنی، هسته ای و صلح آمیز و حدودا در 100 صفحه نگاشته شد. این توافق که از آن تحت عنوان برنامه جامع اقدام مشترک الزام آور یاد می شود ، از منظر حقوقی و بلاخص حقوق بین الملل صرفنظر از محتوا ، در خصوص زمان اجرای آن ، واجد چند نکته به شرح ذیل می باشد.

اولا : طبق قانون اساسی ایران و اصول 77 و 125 ، باید این توافق به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد و به همانند قوانین داخلی باید همراه با تایید شورای نگهبان نیز همراه باشد.

دوماً : علاوه بر تصویب مجلس ایران طبق بند اخیر ، 6 کشور دیگر ( آمریکا ، انگلیس ، فرانسه ، چین ، روسیه و آلمان ) نیز جهت تصویب باید طبق راهکارهای مقرر در قانون خود عمل نمایند، که عموم این کشورها به مانند ایران باید این توافق امضا شده را به تصویب کنگره خود برسانند.

سوما : طبق مدلول معاهده 1969 وین و نظر دکترین حقوق بین الملل ، در خصوص معاهدات چند جانبه ، برای اجرایی شدن آن باید کلیه طرفین آن را به تصویب برسانند و سپس اسناد تصویب را مبادله نمایند و تا زمانی که کلیه طرفین تصویب ننمایند یک معاهده اجرایی نمی گردد.

با توجه به مواردی که بیان گردید و توافقی که بین طرفین گردیده است مبنی بر این که طی روزهای پس از امضای این توافق ، متن آن در اختیار شورای امنیت در راستای لغو تحریم ها گذارده شود ، به نظر می رسد بین زمان امضای این توافق و اجرایی شدن آن فاصله زیادی باشد ؛ چرا که :

1) با مطالعه اسناد بین المللی که ایران تاکنون تصویب کرده یا نکرده ، این تجربه نشان داده شده که به تصویب رساندن متن امضا شده قوه مجریه ، توسط قوه مقننه و جلب رضایت نمایندگان مجلس ، کار دشوار یا زمان بری است.

2) علاوه بر ایران ، تصویب سایر کشور ها نیز با توجه به این امر که در حقوق بین الملل تصویب امری اختیاری است ، کار آسانی نیست .بلاخص تفاوت دیدگاه بین سناتورها و همچنین نزدیک بودن انتخابات میان دوره ای در این کشور ، اختلافات زیادی را در کنگره امریکا وجود آورده که بنظر میرسد اجرایی شدن توافق را به تاخیر بیندازد. لازم به ذکر است که اسناد الزام آور بسیاری هستند که پس از گذشت سالیان زیاد از امضاء ، هنوز به مرحله اجرا نرسیده اند.

و در مجموع علیرغم توجه به ماهیت این توافق بنظر میرسد که فاصله زیادی تا زمان اجرای آن وجود دارد .....                            

سعیده زراعتکار مغانی

انتهای پیام/ف