"گعده"های پس از افطار عشایر عرب با طعم چای و قهوه تلخ/از صله رحم و سرکشی به مردم تا بازی سنتی "امحیبس"

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا،  به نقل از باوی نیوز، ماه رمضان، یک ماه مهمان خدا بودن، خیلی‌ها در این ماه به خدا نزدیک‌تر شده و رنگ و بوی خدایی می گیرند.

در ماه رمضان در جای جای دنیای بی‌کران، خیلی‌ها در گرما و یا حتی سرما، در خوشی و آرامش و یا زیر شلیک گلوله و باران موشک روزه می گیرند.

ماه رمضان آمد و مسلمانان سفره‌های افطار را با همدیگر شریک می شوند و طعم گرسنگی و رنج‌کشیدگان را درمی یابند.

ماه مبارک رمضان در گوشه و کنار کشور اسلامیمان با رنگ و بو، حال و هوا و آیین های خاصی برگزار می شود که بر زیبایی های این ماه عزیز بیش از پیش می افزاید. مردم خوزستان نیز از این قاعده مستثنی نبوده و آداب وی‍ژه و منحصر به فردی در این ماه مبارک دارند.

در جنوب غربی خوزستان عشایر عرب در کنار سایر اقوام با صفا و صمیمیت زندگی می کنند. عرب‌های این نقطه ایران همانند سایر اقوام فرهنگ‌ها و آداب و رسوم خاصی برای برپایی مناسبات این ماه بزرگ دارند.

آداب و رسومی که با تعمق در هرکدام از آن‌ها می‌توان هدف و غایتی را کشف کرد که مهم‌ترین آن‌ها نزدیکی دل‌ها است.

صله‌رحم و سرکشی به مردم

یکی از رسومات متداوم بین عشایر عرب در ماه مبارک رمضان دید و بازدید از آشنایان و به‌جا آوردن صله‌رحم است و اغلب ساعات پس از افطار را در منزل اقوام و دوستان سپری می کنند و از احوال یکدیگر مطلع می شوند.

در بین عشایر عرب متداول است که همگی در محلی به نام "مضیف" گرد هم بنشینند و به صرف قهوه تلخ و داغ یا چایی بپردازند.

مردم در تمام طول ماه به دیدن همدیگر، عیادت از بیماران و بزرگان طوایف خود می‌روند و این سرکشی‌ها می‌تواند به آگاهی پیدا کردن نسبت به مشکلات نزدیکان و تلاش برای رفع آن‌ها منجر شود.

بیمه کردن رمضان با قرائت قرآن

در این منطقه نیز همانند سایر نقاط کشور در طول ماه رمضان مساجد و حسینه‌ها از رونق خاصی برخوردارند و تلاوت قرآن و بیان مسائل دینی و فقهی در اولویت کارهای مردم این منطقه است.

این محافل به گونه‌ایی است که هر شب و پس از افطار مردم به مساجد محل رفته و محفل ترتیل خوانی قرآن کریم برپا می‌کنند. این موضوع و حرکت هماهنگ جوانان عرب با لباس محلی خود به سوی مسجد فضای بسیار زیبایی را ایجاد می‌کند.

مهمان؛ برکت و ثواب سفره‌های رمضانی

دعوت از روزه داران و گستردن سفره افطاری با توجه به ثواب فراوانی که بر آن تاکید شده از رسوم دیگر عشایر عرب است و هر کس به اندازه وسعش پذیرای روزه داران فامیل و دوستان وآشنایان خویش است.

یکی دیگر از رسوم خاص که در بین مردم عرب‌زبان استان خوزستان رایج است برگزاری مراسم روضه‌خوانی است.

این مراسم از ابتدای ماه مبارک رمضان آغاز و تا روزهای پایانی پس از افطار برگزار می شود و پذیرایی از حاضران با چای، قهوه، زعفران و زولبیا و بامیه انجام می‌شود.

شرایط خاص قهوه خوری مردمان عرب

برگزاری 30 روز مراسم خاص ماه رمضان در خانه‌ها و اغلب حسینیه‌ها میان اغلب مردم عرب خوزستان رایج است. در این مراسم، پذیرایی غالب با قهوه مخصوص اعراب و مراسم خاصی همراه است. در واقع اعراب برای خوردن قهوه مراسم و قوانین خاصی دارند و با اعتقاد و باورهایی که دارند آن را انجام می‌دهند.

برای تهیه قهوه ابتدا آن را با وسیله‌ای دوشاخه به نام «مهماس» که شبیه منقاش است در ظرفی ریخته و تفت می‌دهند. آنگاه آن را در هاون آسیاب کرده و برای مراسم آماده می‌کنند. پس از آن در ظرفی بزرگ به نام «گم گم» که چیزی شبیه گلاب پاش‌های قدیمی و از جنس ورشو است، آب ریخته و پس از جوش آمدن، قهوه آسیاب شده را اضافه کرده و از هل هم برای خوش طعم شدن آن استفاده می‌کنند.

هنگامی که قهوه آماده باشد آن را در ظرف کوچکتری به نام «دله» که شبیه همان «گم گم» است ریخته و سپس این مراسم ادامه می یابد. دله در دست چپ و فنجان مخصوص قهوه خوری(که فنجانی بدون دسته است و «فنیان» خوانده می‌شود) در دست راست گرفته می‌شود. از سمت راست مجلس شروع به سرو قهوه می‌کنند، اگر در این مجلس سیدی حضور داشته باشد، ابتدا از وی پذیرایی آغاز می‌شود و در غیر این صورت این مراسم از شیخ یا ریش سفید مجلس آغاز می‌شود.

لگیمات، شعریه و معسل؛ شیرینی‌های دوست‌داشتنی رمضان

یکی از ویژه‌ترین سنتی که ماه رمضان در استان خوزستان را منحصر به فرد می سازد غذاهای محلی و دسرهایی است که خاص این ماه بوده و در طول شب‌های ماه مبارک در اکثر خانه‌ها می‌توان را آن‌ها را یافت.

غذاهایی که اغلب با ماهی تهیه می‌شود مثل قلیه ماهی که طرفداران زیادی نیز دارد.

از دسرهای معروف ماه رمضان نیز می‌توان به لگیمات و شعریه اشاره کرد که زینت‌بخش سفره‌های افطار عشایر عرب خوزستان است.

«مفطح»؛ غذای سنتی مردم عرب خوزستان

مفطح، یکی دیگر از غذاهای لذیذ مردم عرب زبان است که پخت و پز آن در ماه مبارک رمضان بیشتر می‌شود. این غذا در واقع راسته گوسفند است که با ادویه جات خاصی پخته می‌شود و اغلب در  مناطق جنوبی استان طبخ می‌شود.

اغلب بر سفره‌های شیوخ عرب و در مهمانی‌ها چیده می‌شود. میان مردم عرب خوزستان رسمی ماندگار است که بعد از گذشت سالها هنوز هم در اغلب مناطق عرب خوزستان انجام می‌شود.

و البته خرما که پای ثابت سفره‌های افطاری است و اکثر روزه‌داران نیز روزه خود را با خرما افطار می‌کنند.

«محیبس»؛ بازی فراموش شده چند سال اخیر مردم عرب

همچنین از قدیم در این ماه یک بازی به نام محبس (انگشتر کوچک به زبان عربی) که همان پر یا پوچ است در بین مردم عرب خوزستان رواج داشت که مردان و پیران دورهم جمع می شدند و بازی می کردند.

گفته می شود در گذشته گروه های مختلف بازی محیبس از سراسر شهرهای استان با یکدیگر به رقابت می پرداختند. هم اکنون نیز در بسیاری از محلات این بازی به صورت جمعی انجام می شود.

قدیمی‌ها در این بازی آنقدر مهارت داشتند که می‌توانستند انگشتر را که بین 10 تا 40 دست قرار داشت به راحتی از رنگ فرد نگهدارنده یا با فشار دادن دست‌های آن مشخص کنند. البته این بازی در استان خوزستان در سال‌های اخیر به دست فراموشی سپرده شده هر چند هنوز در برخی روستاها، قدیمی‌ها بازی را انجام می‌‌دهند.