کاروانسرای سنگی آهوان بنای به جا مانده از قرن پنجم هجری قمری در سمنان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از قومس ،کاروانسرای سنگی آهوان در منطقه سردسیر آهوان در ۴۲ کیلومتری شهر سمنان قرار گرفته است. ساختمان این کاروانسرا از سنگ و ملات ساروج است. این کاروانسرا در قرن پنجم هجری ساخته شده و در زمان خود از اهمیت فوق العاده ای برخوردار بوده و شکل ساختمان این موضوع را تایید می کند. اکنون از ساختمان آهوان فقط دیوارهای اطراف و قسمتی از دالان ورودی بزرگ جلو آن بجا مانده و بقیه به صورت تلی از سنگ های کوچک و بزرگ درآمده است. حیاط مرکزی کاروانسرا مستطیل شکل است و ۲6 اتاق دارد. نویسنده مطلع الشمس درباره این کاروانسرا چنین می گوید: «رباط ( کاروانسرا) انوشیروانی که بسیار قدیم و به قدمت آن رباطی در ایاب و ذهاب سفر خراسان دیده نشده و بر نهج غریبی آن را ساخته اند تمام این بنا از سنگ و گچ و آجر است و چهار ایوان بلند در چهار سمت دارد…»

آهوان نام گردنه‌ای است میان سمنان و دامغان که یک منطقه ییلاقی و سرد محسوب می‌شود. راه‌های این منطقه در زمستان به دلیل سرما و باد و کولاک بسته می‌شدند و عبور و مرور مسافران را غیرممکن می‌نمودند به همین جهت مسافران تا مساعد شدن هوا در کاروانسراها اتراق می‌کردند.

این ساختمان در دوره ایلخانی و صفویه تعمیر و بازسازی شده به طوری که قسمتی از آن بازسازی در دروازه ورودی و دالان ساختمان دیده می‌شود. درباره احداث بنای رباط انوشیروانی آهوان مطالب گوناگونی نوشته‌اند از جمله ویلیام جکسون آن را از بناهای دوره ساسانی و خسرو انوشیروان می‌داند. اما پروفسور هرتسفلد وشرودر این کاروانسرا را منسوب به شرف‌المعالی انوشیروان پسر فلک‌المعالی منوچهر؛ فرمانروای آل زیار (زیاریان) می‌داند که در سال‌های ۴۴۱-۴۲۰ هجری قمری در جرجان (گرگان) و قسمتی از ایالت کومش (قومس) یعنی سمنان و دامغان و بسطام حکومت داشته است.

تدابیری که گذشتگان برای تامین امنیت کاروانیان اتخاذ می کردند بسیار جالب بوده است. به عنوان مثال در امتداد مسیر شاهراه اصفهان – ساری، کاروانیان بعد از گذشتن از کاروانسرای قصر بهرام به باتلاق ها و نمکزارهای جنوب گرمسار برخورد می کردند که با احداث جاده سنگفرش به طول ۳5 کیلومتر و عرض پنج متر کاروانیان با سهولت و سرعت بیشتر خود را به منازل بعدی می رساندند. از گذشته در مسیر جاده های استان سمنان به فاصله هر ۳5 کیلومتر کاروانسراهایی برای استراحت و اقامت تجار، مسافران و زائران حرم امام رضا (ع) بنا شده است. در این مسیر تنها دو کاروانسرای «شاه سلیمان و سنگی» آهوان در کنار یکدیگر واقع شده اند. این کاروانسراها که دارای جاذبه های تاریخی و گردشگری فراوانی هستند در حال حاضر در حاشیه مسیر جاده های این استان قرار دارند.

انتهای پیام/ش