خشکسالی و کمبود آب بلای جان مردم همدان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از صبح الوند، سعیده آقاخانی در گزارش خود آورده است:

طبق اعلام مسئولان بیشترین کاهش بارندگی در بین 15 استان دچار خشکسالی در همدان اتفاق افتاده است و این استان از نظر بارندگی در رتبه آخر کشورقرار گرفته است.

ذخایر برف در ارتفاعات مشرف به دشت‌ها به شدت کاهش یافته و ارتفاع آب زیر زمینی استان نیز به شدت در حال پایین آمدن است. به طوری که یکی از خشک‌ترین سال‌های استان همدان نسبت به خشکسالی‌های دوره‌های قبل را تجربه می‌کنیم.

مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، همدان را جز هشت استانی کشور اعلام کرده که دو تا سه سال متوالی دچار خشکسالی شده و بر لزوم برنامه ریزی برای مقابله با بحران تاکید دارد. اکنون حدود 65 روستا در استان همدان حتی با حفر چاه‌هایی به عمق 200 متر با مشکل جدی کمبود آب آشامیدنی مواجه هستند.

این وضعیت در نقاط مختلف کشور هم وجود دارد تا آنجا که برخی از کارشناسان از تغییر اقلیم ایران هم سخن می گویند. ایران تا به حال آب و هوای قاره ای داشته اما اکنون در معرض تغییرات شدید و ناگهانی قرار گرفته است.

به گفته گری لوییس هماهنگ کننده مقیم سازمان ملل متحد ، ایران در آینده خشک تر و داغ تر خواهد شد و یکی از دلایل آن عملکردی است که در نتیجه حرکت به سوی توسعه در این کشور صورت گرفته است. لوییس معتقد است توجه نکردن به انرژی‌های تجدید پذیر و مصرف بیش از اندازه انرژی‌های تجدید ناپذیر باعث بروز این شرایط اقلیمی در ایران شده است.

براساس بررسی‌های پژوهشگران کشورمان، دمای تمامی استان‌های کشورمان در دهه‌های آینده افزایش خواهد یافت. و داده‌های به دست آمده از مطالعات دمای هوای کشور حاکی از این است که تا 90 سال آینده سفره‌های آب زیرزمینی از بین می‌روند و مردم از گرسنگی دست به مهاجرت‌های عظیم خواهند زد.

گزارش‌های سازمان‌های جهانی نشان می‌دهد که حدود 40 سال دیگر، منطقه خاورمیانه و از جمله ایران با 30سال خشکسالی شدید مواجه خواهد شد که این خشکسالی در سال‌های اخیر آغاز شده است.

نشریه لوموند اخیرا گزارشی منتشر کرده است که در آن مدعی شده ایران به زودی تبدیل به سومالی خاورمیانه می‌شود. این روزها خشکسالی در ایران دیگر یک خطر نیست. بلکه یک رخداد است.

تاکنون میزان بارندگی در ایران یک‌چهارم متوسط جهانی بوده و با شرایط قبل از خشکسالی هم منابع آبی در کشور ما منابع محدودی تلقی می شدند. اما اکنون با وضعیتی که در سال آینده با وجود بارش‌های کم امسال خواهیم داشت، انتظار می‌رود برنامه‌ریزی‌ها مطابق با میزان آب موجود و با در نظر گرفتن شرایط بحرانی باشد.

در حالی که حدود 95 درصد از منابع آب در بخش کشاورزی صرف می‌شود، تاکنون مدیریت منابع آب در کشور به خوبی صورت نگرفته است و بخش عمده‌ای از منابع آبی در کشور به دلیل استفاده نکردن از تکنولوژی‌های روز دنیا در آبیاری و کود دهی به هدر می رود، در حالی که با اصلاح این روش‌ها می‌شود به راحتی نصف این میزان آب را صرفه‌جویی کرد.

از سوی دیگر لزوم تغییر سریع الگوی کشت در سال زراعی آینده به طور جدی در استان احساس می شود. تغییر سیاستی که حتما باید همراه با اجرا باشد وگرنه تغییر سیاست بدون اجرا فقط تلف کردن وقت و بحرانی‌تر کردن وضعیت موجود است.

امسال معاون عمرانی و برنامه ریزی فرمانداری همدان کشت دوم محصولات کشاورزی در این شهرستان را به دلیل بحران آب ممنوع اعلام کرد و از سازمان جهاد کشاورزی ، شرکت برق و شرکت آب خواست در هیچ شرایطی اجازه کشت دوم محصولات کشاورزی را ندهند و با متخلفان در این زمینه برخورد جدی انجام دهند. اما با این حال جهاد کشاورزی اعلام کرد سطح اراضی کشت پاییزه همدان امسال ۵۱۴ هزار هکتار بوده است.

لزومی ندارد دوباره از وضعیت بحران آبی که در سال آینده با آن روبه رو خواهیم بود سخن بگوییم، حالا وقت اجرای سریع است اما با این دستور العمل‌های بی عمل نمی توان راه به جایی برد.

در حال حاضر لازم است سازمان جهاد کشاورزی با جلسات پی در پی، در جست و جوی بهترین راهکار اجرایی برای کنترل منابع آبی موجود در بخش کشاورزی باشد و تغییر الگوی کشت، آموزش کشاورزان و ترسیم وضعیت موجود، کور کردن تمامی چاه‌های غیر قانونی، تقلیل سطح کشت و افزایش راندمان و در نهایت اجرای طرح سخت‌گیری ملی در اراضی و باغات را در دستور کار قرار دهد.

تغییر الگوی کشت به معنای این است که نوع محصول، نوع کشت و الگوی مصرف آب را تغییر دهیم. یعنی کشت محصولات کم آب بر از جمله ارقام مقاوم به کم آبی را به کشاورزان دیکته و آبیاری تحت فشار را الزامی کنیم. کشاورزی حفاظتی و استفاده از دنباله بندها را در دستور کار قرار دهیم و بر اجرای سیاست‌های مواجه با بحران آبی در کشاورزی پافشاری کنیم.

اما تا زمانی که برنامه ریزی ها در حد دستور جلسه باقی بماند و افتخار استان به تولید بالای سیب زمینی و یونجه ای باشد که آب زیادی تا زمان برداشت مصرف می کنند، با این شیوه مدیریتی که روی منابع آب اعمال می کنیم به سمت خشکسالی مطلق می رویم و حتی با دو برابر شدن میزان بارندگی هم با کمبود آب مواجه می شویم.

انتهای پیام/پ