logo
پنج‌شنبه 23 مهر 1405 | پنجشنبه 15 اكتبر 2026 |
اخبار داغ
  1. وقتی شعارهای توسعه به ابتذال و رکود ختم شد/ از بیم و امید تا سقوط گیشه و محتوا
  2. پالس غربگراها به دشمن برای فشار به ملت! /از ورثه "هاشمی‌رفسنجانی" تا "ظریف" به دنبال عقب نشینی ملت در برابر آمریکا!
  3. انزوای ایران یا شکست راهبردی آمریکا؟
  4. قلعه‌نویی: دلیلی برای تغییر همکارانم نمی‌بینم/ هیچ وساطتی برای بیرانوند نمی‌کنم
  5. آیا پلتفرم‌ها قصه را قربانی الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی کرده‌اند؟
  6. آقای روبیو؛ تاریخ بخوانید تا بفهمید دشمنان ایران چگونه زانو می زنند/ طعم تلخ شکست را به شما خواهیم چشاند
  7. چرا ناتوانی عربستان در برابر انصارالله یمن آشکار شد؟/ شکست رژیم سعودی در چند جبهه!
  8. مذاکرات دمشق و تل‌آویو زیر سایه تداوم اشغال؛ توافق امنیتی در هاله‌ای از ابهام
  9. توهم فروشی 105 دلاری بازار کاغذی؛ نفت فیزیکی از ۱۵۰ دلار گذشت
  10. گمانه‌زنی ممنوع؛ لطفا تکلیف این پرونده را سریعتر روشن کنید/ آسانی، استقلال و سه پرسش مهم
  11. سیستم طاغوتی نمایش در ایران
  12. آقای ظریف؛ مذاکرات شما جنگ را به کشور تحمیل کرد، آدرس غلط ندهید/ ایران درحال امتیازدهی بود که آمریکا جنگ را انتخاب کرد!
  13. اوکراین و اروپا برای ترامپ اولویت ندارد/ گازوئيل روسیه به این زودی ها به آمریکا نمی رسد
  14. زنگ خطر جمعیتی در ایران؛ از کاهش موالید تا شتاب سالمندی
  15. جام جهان‌نما؛ حافظ و معماری رندی، معنا و زمانه
  16. دیوان کیفری بین‌المللی زیر ضرب تحریم‌های آمریکا؛ پرونده نتانیاهو در کانون تقابل
  17. چند پرسش کلیدی درباره قرارداد یاسر آسانی و استقلال/ اثر حقوقی یک قرارداد مبهم؛ لطفا شفاف سازی کنید
  18. مقصر تولید فیلم‌هایی چون «خانم والده» چه کسانی هستند؟
  19. "مهسا" اسم رمز آشوب بود، اما "افتخاری" افتخار سيستان/ سلبریتی ها و رسوایی سکوت در برابر ترور یک زن ایرانی!
  20. دست یاری دراز کردن عربستان به سمت کشورهای‌دیگر اعتراف به ناتوانی در برابر انصارالله است/ مقامات سعودی دچار افسردگی شدند

شیدا و حسرتی که بر دل داشت؛

آی آراز، بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله...

آی آراز، بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله...
استاد شیدا از شاعران و نویسندگان برجسته آذربایجان در دوران معاصر است که با سرودن شعری زیبا عمق تأسف و اندوه مردم آذربایجان از جنگ‌های ایران و روس و عهدنامه‌های فاجعه‌بار گلستان و ترکمانچای را به زیباترین شکل بیان کرده و پاسخی شیوا به برخی جریانات تجزیه طلب دهد.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از تبریزبیدار، استاد یحیی شیدا به سال 1303 در تبریز چشم به جهان گشود. در اوان جوانی در محضر یکی از شاعران مذهبی شهر تبریز معروف به مولانا یتیم (پدر مرحوم استاد عابد تبریزی) به فراگیری فنون شعر و پرورش ذوق و قریحه خویش پرداخت. فعالیت شیدا به حوزه شعر محدود نماند و به فعالیت‌های مطبوعاتی، داستان‌نویسی و... نیز روی آورد. در ایام اشغال آذربایجان توسط  قوای شوروی (سال‌های1320 تا 1325) و تسلط فرقه دمکرات بر آذربایجان، شیدا در محفل ادبی وابسته به این فرقه نیز چندین جلسه شرکت کرد، اما با مشاهده وابستگی این فرقه به بیگانگان، ارتباط خود را با آن قطع کرد و علیه بیگانه‌گرایان نیز به فعالیت پرداخت.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از , تبریزبیدار,

یحیی شیدا در مبارزه برای ملی شدن صنعت نفت ایران، از فعال‌ترین چهره‌های سیاسی آذربایجان بود و به همین دلیل نیز بعد از سقوط مصدق تحت تعقیب قرار گرفت و به همراه برخی از مبارزان به تهران و اصفهان فرار کرد و مدت‌ها با وضعی سخت و به‌صورت ناشناس در اصفهان زندگی کرد.

شیدا بعد از بازگشت از اصفهان دستگیر و مدتی نیز در تبریز زندانی شد. وی بعد از آزادی از زندان نیز به فعالیت‌های ادبی و سیاسی خود به‌صورت مستقل و بدون هرگونه وابستگی به گروه‌ها و جریان‌های سیاسی ادامه داد و در این مسیر نیز بارها از جانب ساواک احضار و تحت بازجویی قرار گرفت.

شیدا در فعالیت‌های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی نیز حضور داشت و یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های وی سرودن شعرهای انقلابی درباره حماسه‌های ملی قیام 29 بهمن تبریز، پیروزی انقلاب در 22 بهمن و... بود.

این شاعر و نویسنده و روزنامه‌نگار توانای آذربایجان بعد از 60 سال  کوشش در عرصه فرهنگ، 28 مهرماه 1390 در منزل خویش در شهر تبریز دار فانی را وداع گفت.

یحیی شیدا از شاعرانی بود که همواره از جدایی 17 شهر قفقاز از ایران، احساس اندوه و رنج داشت و در همایش ادبی "حسرت" و همایش ادبی "هجران" که با حضور شاعرانی از 17 شهر ایران (به یاد 17 شهر قفقاز) در سال 1379 در تبریز برگزار شد، حضور فعال داشته و عضو هیئت علمی آن بود و به مناسبت همین همایش شعر معروف خود را سرود :

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله ...

این شعر حماسی استاد شیدا، نحوه نگاه شاعر برجسته کشورمان به جنگ‌های ایران و روس و عهدنامه‌های فاجعه‌بار گلستان و ترکمانچای و عمق تأسف و اندوه شاعر از این ماجرا را توصیف می‌کند و پاسخی است محکم به برخی شبهاتی که جریانات وابسته به بیگانه سعی در القای آن دارند.

 

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله

ظالمین ییخ قصرینی، اؤز باشینا ویران ائله

 

زوره محکوم ائیله‌ییب، ایندی طبیعت بیزلری

زور دئیه‌ن جلّاد ایله، بیزلر آرا دیوان ائله

 

بیر هجوم ایله داغیت، شیطانلارین کاشانه‌سین

او فساد و فتنه قصرین، خاک‌له یکسان ائله

 

وئرمه امکان بوندان آرتیق هر شرف‌سیز انسانا

آز بو یولسوز کسلری، دل مولکونه سلطان ائله

 

تؤکدو ناحق، سئل کیمی، بیهوده قارداشلار قانین

کئچمیشی سال خاطیره، بیر قانه یوز مین قان ائله

 

سو ده‌ییل سندن آخان، قانه دؤنن گؤزیاشی دیر

بو اَسَف احوالی گؤر، طوفان قوپار، عیصیان ائله

 

بیربیریندن، سن بو قان قارداشلارین سالدین اوزاق

گل بو سرگردانلارین، هر موشگولون آسان ائله

 

بیر قیلیج تک اورتادان کسدین محبّت رشته‌سین

آز بو مئیداندا شرارت مرکبین جولان ائله

 

قاضی اول، انصافه گل ، حکم زامان وئر تازه‌‌دن

غصب اولان تورپاقلاری، وابستة ایران ائله

 

کؤکله‌مه هجران سازین، دل سوزونو آرتیرما چوخ

وصلدن سال صحبتی، گل چارة هجران ائله

 

قارداشی قارداشا چاتدیر، جانی هجراندان قوتار

بو آغیر بیر خسته‌لیک‌دیر، خسته‌یه درمان ائله

 

نه «‌شمالی»‌ نه «جنوبی»؟ آت بو چیرکین سؤزلری

مولک ایران دیر تماماً، دونیایا اعلان ائله 

 

لعنت او شاهه کی، وئردی باده ملک ایرانی

یاده سالدیقجا او شاهی، لعن ائله، افغان ائله

 

فتحعلی‌شاه ائیله‌دی، فاحش خیانت ایرانا

سنده خدمت گؤستریب، نقصانلاری جبران ائله

 

تورکمن‌چای پیمانی، بیر ننگ دیر تاریخده

عورضه‌سیز شاهین ایشین دونیالره اعلان ائله

 

کئچدی اون‌یئددی شَهَر روسیه‌نین چنگالینا

بو جنایاتی گتیر یاده، بوگون عنوان ائله

 

گولستان پیمانی‌دا سیندیردی ایرانین بئلین

بو ایشه باعث‌لره، یارب اؤزون دیوان ائله

 

گل گتیر بو میلّته آزاده‌لیک فرمانینی

ملک ایرانی صفاده روضة رضوان ائله

 

تهمت و تحقیر اوخو، هر سمتیدن یاغماقدادیر

سینه‌وی بیر داغ کیمی، بو اوخلارا قالخان ائله

 

یا اؤزون چک بیر کناره، غصب اولان مرزی گؤتور

یا ایکی روحو سازاشدیر، دل‌لری شادان ائله

 

«‌شیدا» نین دائیم فراق یاردان آغلار گؤزو

گؤستر او شوخون جمالین، گول کیمی خندان ائله.

,

یحیی شیدا در مبارزه برای ملی شدن صنعت نفت ایران، از فعال‌ترین چهره‌های سیاسی آذربایجان بود و به همین دلیل نیز بعد از سقوط مصدق تحت تعقیب قرار گرفت و به همراه برخی از مبارزان به تهران و اصفهان فرار کرد و مدت‌ها با وضعی سخت و به‌صورت ناشناس در اصفهان زندگی کرد.

شیدا بعد از بازگشت از اصفهان دستگیر و مدتی نیز در تبریز زندانی شد. وی بعد از آزادی از زندان نیز به فعالیت‌های ادبی و سیاسی خود به‌صورت مستقل و بدون هرگونه وابستگی به گروه‌ها و جریان‌های سیاسی ادامه داد و در این مسیر نیز بارها از جانب ساواک احضار و تحت بازجویی قرار گرفت.

شیدا در فعالیت‌های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی نیز حضور داشت و یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های وی سرودن شعرهای انقلابی درباره حماسه‌های ملی قیام 29 بهمن تبریز، پیروزی انقلاب در 22 بهمن و... بود.

این شاعر و نویسنده و روزنامه‌نگار توانای آذربایجان بعد از 60 سال  کوشش در عرصه فرهنگ، 28 مهرماه 1390 در منزل خویش در شهر تبریز دار فانی را وداع گفت.

یحیی شیدا از شاعرانی بود که همواره از جدایی 17 شهر قفقاز از ایران، احساس اندوه و رنج داشت و در همایش ادبی "حسرت" و همایش ادبی "هجران" که با حضور شاعرانی از 17 شهر ایران (به یاد 17 شهر قفقاز) در سال 1379 در تبریز برگزار شد، حضور فعال داشته و عضو هیئت علمی آن بود و به مناسبت همین همایش شعر معروف خود را سرود :

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله ...

این شعر حماسی استاد شیدا، نحوه نگاه شاعر برجسته کشورمان به جنگ‌های ایران و روس و عهدنامه‌های فاجعه‌بار گلستان و ترکمانچای و عمق تأسف و اندوه شاعر از این ماجرا را توصیف می‌کند و پاسخی است محکم به برخی شبهاتی که جریانات وابسته به بیگانه سعی در القای آن دارند.

 

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله

ظالمین ییخ قصرینی، اؤز باشینا ویران ائله

 

زوره محکوم ائیله‌ییب، ایندی طبیعت بیزلری

زور دئیه‌ن جلّاد ایله، بیزلر آرا دیوان ائله

 

بیر هجوم ایله داغیت، شیطانلارین کاشانه‌سین

او فساد و فتنه قصرین، خاک‌له یکسان ائله

 

وئرمه امکان بوندان آرتیق هر شرف‌سیز انسانا

آز بو یولسوز کسلری، دل مولکونه سلطان ائله

 

تؤکدو ناحق، سئل کیمی، بیهوده قارداشلار قانین

کئچمیشی سال خاطیره، بیر قانه یوز مین قان ائله

 

سو ده‌ییل سندن آخان، قانه دؤنن گؤزیاشی دیر

بو اَسَف احوالی گؤر، طوفان قوپار، عیصیان ائله

 

بیربیریندن، سن بو قان قارداشلارین سالدین اوزاق

گل بو سرگردانلارین، هر موشگولون آسان ائله

 

بیر قیلیج تک اورتادان کسدین محبّت رشته‌سین

آز بو مئیداندا شرارت مرکبین جولان ائله

 

قاضی اول، انصافه گل ، حکم زامان وئر تازه‌‌دن

غصب اولان تورپاقلاری، وابستة ایران ائله

 

کؤکله‌مه هجران سازین، دل سوزونو آرتیرما چوخ

وصلدن سال صحبتی، گل چارة هجران ائله

 

قارداشی قارداشا چاتدیر، جانی هجراندان قوتار

بو آغیر بیر خسته‌لیک‌دیر، خسته‌یه درمان ائله

 

نه «‌شمالی»‌ نه «جنوبی»؟ آت بو چیرکین سؤزلری

مولک ایران دیر تماماً، دونیایا اعلان ائله 

 

لعنت او شاهه کی، وئردی باده ملک ایرانی

یاده سالدیقجا او شاهی، لعن ائله، افغان ائله

 

فتحعلی‌شاه ائیله‌دی، فاحش خیانت ایرانا

سنده خدمت گؤستریب، نقصانلاری جبران ائله

 

تورکمن‌چای پیمانی، بیر ننگ دیر تاریخده

عورضه‌سیز شاهین ایشین دونیالره اعلان ائله

 

کئچدی اون‌یئددی شَهَر روسیه‌نین چنگالینا

بو جنایاتی گتیر یاده، بوگون عنوان ائله

 

گولستان پیمانی‌دا سیندیردی ایرانین بئلین

بو ایشه باعث‌لره، یارب اؤزون دیوان ائله

 

گل گتیر بو میلّته آزاده‌لیک فرمانینی

ملک ایرانی صفاده روضة رضوان ائله

 

تهمت و تحقیر اوخو، هر سمتیدن یاغماقدادیر

سینه‌وی بیر داغ کیمی، بو اوخلارا قالخان ائله

 

یا اؤزون چک بیر کناره، غصب اولان مرزی گؤتور

یا ایکی روحو سازاشدیر، دل‌لری شادان ائله

 

«‌شیدا» نین دائیم فراق یاردان آغلار گؤزو

گؤستر او شوخون جمالین، گول کیمی خندان ائله.

,

یحیی شیدا در مبارزه برای ملی شدن صنعت نفت ایران، از فعال‌ترین چهره‌های سیاسی آذربایجان بود و به همین دلیل نیز بعد از سقوط مصدق تحت تعقیب قرار گرفت و به همراه برخی از مبارزان به تهران و اصفهان فرار کرد و مدت‌ها با وضعی سخت و به‌صورت ناشناس در اصفهان زندگی کرد.

شیدا بعد از بازگشت از اصفهان دستگیر و مدتی نیز در تبریز زندانی شد. وی بعد از آزادی از زندان نیز به فعالیت‌های ادبی و سیاسی خود به‌صورت مستقل و بدون هرگونه وابستگی به گروه‌ها و جریان‌های سیاسی ادامه داد و در این مسیر نیز بارها از جانب ساواک احضار و تحت بازجویی قرار گرفت.

شیدا در فعالیت‌های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی نیز حضور داشت و یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های وی سرودن شعرهای انقلابی درباره حماسه‌های ملی قیام 29 بهمن تبریز، پیروزی انقلاب در 22 بهمن و... بود.

این شاعر و نویسنده و روزنامه‌نگار توانای آذربایجان بعد از 60 سال  کوشش در عرصه فرهنگ، 28 مهرماه 1390 در منزل خویش در شهر تبریز دار فانی را وداع گفت.

یحیی شیدا از شاعرانی بود که همواره از جدایی 17 شهر قفقاز از ایران، احساس اندوه و رنج داشت و در همایش ادبی "حسرت" و همایش ادبی "هجران" که با حضور شاعرانی از 17 شهر ایران (به یاد 17 شهر قفقاز) در سال 1379 در تبریز برگزار شد، حضور فعال داشته و عضو هیئت علمی آن بود و به مناسبت همین همایش شعر معروف خود را سرود :

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله ...

این شعر حماسی استاد شیدا، نحوه نگاه شاعر برجسته کشورمان به جنگ‌های ایران و روس و عهدنامه‌های فاجعه‌بار گلستان و ترکمانچای و عمق تأسف و اندوه شاعر از این ماجرا را توصیف می‌کند و پاسخی است محکم به برخی شبهاتی که جریانات وابسته به بیگانه سعی در القای آن دارند.

 

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله

ظالمین ییخ قصرینی، اؤز باشینا ویران ائله

 

زوره محکوم ائیله‌ییب، ایندی طبیعت بیزلری

زور دئیه‌ن جلّاد ایله، بیزلر آرا دیوان ائله

 

بیر هجوم ایله داغیت، شیطانلارین کاشانه‌سین

او فساد و فتنه قصرین، خاک‌له یکسان ائله

 

وئرمه امکان بوندان آرتیق هر شرف‌سیز انسانا

آز بو یولسوز کسلری، دل مولکونه سلطان ائله

 

تؤکدو ناحق، سئل کیمی، بیهوده قارداشلار قانین

کئچمیشی سال خاطیره، بیر قانه یوز مین قان ائله

 

سو ده‌ییل سندن آخان، قانه دؤنن گؤزیاشی دیر

بو اَسَف احوالی گؤر، طوفان قوپار، عیصیان ائله

 

بیربیریندن، سن بو قان قارداشلارین سالدین اوزاق

گل بو سرگردانلارین، هر موشگولون آسان ائله

 

بیر قیلیج تک اورتادان کسدین محبّت رشته‌سین

آز بو مئیداندا شرارت مرکبین جولان ائله

 

قاضی اول، انصافه گل ، حکم زامان وئر تازه‌‌دن

غصب اولان تورپاقلاری، وابستة ایران ائله

 

کؤکله‌مه هجران سازین، دل سوزونو آرتیرما چوخ

وصلدن سال صحبتی، گل چارة هجران ائله

 

قارداشی قارداشا چاتدیر، جانی هجراندان قوتار

بو آغیر بیر خسته‌لیک‌دیر، خسته‌یه درمان ائله

 

نه «‌شمالی»‌ نه «جنوبی»؟ آت بو چیرکین سؤزلری

مولک ایران دیر تماماً، دونیایا اعلان ائله 

 

لعنت او شاهه کی، وئردی باده ملک ایرانی

یاده سالدیقجا او شاهی، لعن ائله، افغان ائله

 

فتحعلی‌شاه ائیله‌دی، فاحش خیانت ایرانا

سنده خدمت گؤستریب، نقصانلاری جبران ائله

 

تورکمن‌چای پیمانی، بیر ننگ دیر تاریخده

عورضه‌سیز شاهین ایشین دونیالره اعلان ائله

 

کئچدی اون‌یئددی شَهَر روسیه‌نین چنگالینا

بو جنایاتی گتیر یاده، بوگون عنوان ائله

 

گولستان پیمانی‌دا سیندیردی ایرانین بئلین

بو ایشه باعث‌لره، یارب اؤزون دیوان ائله

 

گل گتیر بو میلّته آزاده‌لیک فرمانینی

ملک ایرانی صفاده روضة رضوان ائله

 

تهمت و تحقیر اوخو، هر سمتیدن یاغماقدادیر

سینه‌وی بیر داغ کیمی، بو اوخلارا قالخان ائله

 

یا اؤزون چک بیر کناره، غصب اولان مرزی گؤتور

یا ایکی روحو سازاشدیر، دل‌لری شادان ائله

 

«‌شیدا» نین دائیم فراق یاردان آغلار گؤزو

گؤستر او شوخون جمالین، گول کیمی خندان ائله.

,

یحیی شیدا در مبارزه برای ملی شدن صنعت نفت ایران، از فعال‌ترین چهره‌های سیاسی آذربایجان بود و به همین دلیل نیز بعد از سقوط مصدق تحت تعقیب قرار گرفت و به همراه برخی از مبارزان به تهران و اصفهان فرار کرد و مدت‌ها با وضعی سخت و به‌صورت ناشناس در اصفهان زندگی کرد.

شیدا بعد از بازگشت از اصفهان دستگیر و مدتی نیز در تبریز زندانی شد. وی بعد از آزادی از زندان نیز به فعالیت‌های ادبی و سیاسی خود به‌صورت مستقل و بدون هرگونه وابستگی به گروه‌ها و جریان‌های سیاسی ادامه داد و در این مسیر نیز بارها از جانب ساواک احضار و تحت بازجویی قرار گرفت.

شیدا در فعالیت‌های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی نیز حضور داشت و یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های وی سرودن شعرهای انقلابی درباره حماسه‌های ملی قیام 29 بهمن تبریز، پیروزی انقلاب در 22 بهمن و... بود.

این شاعر و نویسنده و روزنامه‌نگار توانای آذربایجان بعد از 60 سال  کوشش در عرصه فرهنگ، 28 مهرماه 1390 در منزل خویش در شهر تبریز دار فانی را وداع گفت.

یحیی شیدا از شاعرانی بود که همواره از جدایی 17 شهر قفقاز از ایران، احساس اندوه و رنج داشت و در همایش ادبی "حسرت" و همایش ادبی "هجران" که با حضور شاعرانی از 17 شهر ایران (به یاد 17 شهر قفقاز) در سال 1379 در تبریز برگزار شد، حضور فعال داشته و عضو هیئت علمی آن بود و به مناسبت همین همایش شعر معروف خود را سرود :

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله ...

این شعر حماسی استاد شیدا، نحوه نگاه شاعر برجسته کشورمان به جنگ‌های ایران و روس و عهدنامه‌های فاجعه‌بار گلستان و ترکمانچای و عمق تأسف و اندوه شاعر از این ماجرا را توصیف می‌کند و پاسخی است محکم به برخی شبهاتی که جریانات وابسته به بیگانه سعی در القای آن دارند.

 

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله

ظالمین ییخ قصرینی، اؤز باشینا ویران ائله

 

زوره محکوم ائیله‌ییب، ایندی طبیعت بیزلری

زور دئیه‌ن جلّاد ایله، بیزلر آرا دیوان ائله

 

بیر هجوم ایله داغیت، شیطانلارین کاشانه‌سین

او فساد و فتنه قصرین، خاک‌له یکسان ائله

 

وئرمه امکان بوندان آرتیق هر شرف‌سیز انسانا

آز بو یولسوز کسلری، دل مولکونه سلطان ائله

 

تؤکدو ناحق، سئل کیمی، بیهوده قارداشلار قانین

کئچمیشی سال خاطیره، بیر قانه یوز مین قان ائله

 

سو ده‌ییل سندن آخان، قانه دؤنن گؤزیاشی دیر

بو اَسَف احوالی گؤر، طوفان قوپار، عیصیان ائله

 

بیربیریندن، سن بو قان قارداشلارین سالدین اوزاق

گل بو سرگردانلارین، هر موشگولون آسان ائله

 

بیر قیلیج تک اورتادان کسدین محبّت رشته‌سین

آز بو مئیداندا شرارت مرکبین جولان ائله

 

قاضی اول، انصافه گل ، حکم زامان وئر تازه‌‌دن

غصب اولان تورپاقلاری، وابستة ایران ائله

 

کؤکله‌مه هجران سازین، دل سوزونو آرتیرما چوخ

وصلدن سال صحبتی، گل چارة هجران ائله

 

قارداشی قارداشا چاتدیر، جانی هجراندان قوتار

بو آغیر بیر خسته‌لیک‌دیر، خسته‌یه درمان ائله

 

نه «‌شمالی»‌ نه «جنوبی»؟ آت بو چیرکین سؤزلری

مولک ایران دیر تماماً، دونیایا اعلان ائله 

 

لعنت او شاهه کی، وئردی باده ملک ایرانی

یاده سالدیقجا او شاهی، لعن ائله، افغان ائله

 

فتحعلی‌شاه ائیله‌دی، فاحش خیانت ایرانا

سنده خدمت گؤستریب، نقصانلاری جبران ائله

 

تورکمن‌چای پیمانی، بیر ننگ دیر تاریخده

عورضه‌سیز شاهین ایشین دونیالره اعلان ائله

 

کئچدی اون‌یئددی شَهَر روسیه‌نین چنگالینا

بو جنایاتی گتیر یاده، بوگون عنوان ائله

 

گولستان پیمانی‌دا سیندیردی ایرانین بئلین

بو ایشه باعث‌لره، یارب اؤزون دیوان ائله

 

گل گتیر بو میلّته آزاده‌لیک فرمانینی

ملک ایرانی صفاده روضة رضوان ائله

 

تهمت و تحقیر اوخو، هر سمتیدن یاغماقدادیر

سینه‌وی بیر داغ کیمی، بو اوخلارا قالخان ائله

 

یا اؤزون چک بیر کناره، غصب اولان مرزی گؤتور

یا ایکی روحو سازاشدیر، دل‌لری شادان ائله

 

«‌شیدا» نین دائیم فراق یاردان آغلار گؤزو

گؤستر او شوخون جمالین، گول کیمی خندان ائله.

,

یحیی شیدا در مبارزه برای ملی شدن صنعت نفت ایران، از فعال‌ترین چهره‌های سیاسی آذربایجان بود و به همین دلیل نیز بعد از سقوط مصدق تحت تعقیب قرار گرفت و به همراه برخی از مبارزان به تهران و اصفهان فرار کرد و مدت‌ها با وضعی سخت و به‌صورت ناشناس در اصفهان زندگی کرد.

,

شیدا بعد از بازگشت از اصفهان دستگیر و مدتی نیز در تبریز زندانی شد. وی بعد از آزادی از زندان نیز به فعالیت‌های ادبی و سیاسی خود به‌صورت مستقل و بدون هرگونه وابستگی به گروه‌ها و جریان‌های سیاسی ادامه داد و در این مسیر نیز بارها از جانب ساواک احضار و تحت بازجویی قرار گرفت.

,

شیدا در فعالیت‌های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی نیز حضور داشت و یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های وی سرودن شعرهای انقلابی درباره حماسه‌های ملی قیام 29 بهمن تبریز، پیروزی انقلاب در 22 بهمن و... بود.

,

این شاعر و نویسنده و روزنامه‌نگار توانای آذربایجان بعد از 60 سال  کوشش در عرصه فرهنگ، 28 مهرماه 1390 در منزل خویش در شهر تبریز دار فانی را وداع گفت.

,

یحیی شیدا از شاعرانی بود که همواره از جدایی 17 شهر قفقاز از ایران، احساس اندوه و رنج داشت و در همایش ادبی "حسرت" و همایش ادبی "هجران" که با حضور شاعرانی از 17 شهر ایران (به یاد 17 شهر قفقاز) در سال 1379 در تبریز برگزار شد، حضور فعال داشته و عضو هیئت علمی آن بود و به مناسبت همین همایش شعر معروف خود را سرود :

,

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله ...

,

این شعر حماسی استاد شیدا، نحوه نگاه شاعر برجسته کشورمان به جنگ‌های ایران و روس و عهدنامه‌های فاجعه‌بار گلستان و ترکمانچای و عمق تأسف و اندوه شاعر از این ماجرا را توصیف می‌کند و پاسخی است محکم به برخی شبهاتی که جریانات وابسته به بیگانه سعی در القای آن دارند.

,

 

,

آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله

, آی آراز! بیر دالغا وور، دریا کیمی طوفان ائله,

ظالمین ییخ قصرینی، اؤز باشینا ویران ائله

, ظالمین ییخ قصرینی، اؤز باشینا ویران ائله,

 

,

زوره محکوم ائیله‌ییب، ایندی طبیعت بیزلری

,

زور دئیه‌ن جلّاد ایله، بیزلر آرا دیوان ائله

,

 

,

بیر هجوم ایله داغیت، شیطانلارین کاشانه‌سین

,

او فساد و فتنه قصرین، خاک‌له یکسان ائله

,

 

,

وئرمه امکان بوندان آرتیق هر شرف‌سیز انسانا

,

آز بو یولسوز کسلری، دل مولکونه سلطان ائله

,

 

,

تؤکدو ناحق، سئل کیمی، بیهوده قارداشلار قانین

,

کئچمیشی سال خاطیره، بیر قانه یوز مین قان ائله

,

 

,

سو ده‌ییل سندن آخان، قانه دؤنن گؤزیاشی دیر

,

بو اَسَف احوالی گؤر، طوفان قوپار، عیصیان ائله

,

 

,

بیربیریندن، سن بو قان قارداشلارین سالدین اوزاق

,

گل بو سرگردانلارین، هر موشگولون آسان ائله

,

 

,

بیر قیلیج تک اورتادان کسدین محبّت رشته‌سین

,

آز بو مئیداندا شرارت مرکبین جولان ائله

,

 

,

قاضی اول، انصافه گل ، حکم زامان وئر تازه‌‌دن

,

غصب اولان تورپاقلاری، وابستة ایران ائله

,

 

,

کؤکله‌مه هجران سازین، دل سوزونو آرتیرما چوخ

,

وصلدن سال صحبتی، گل چارة هجران ائله

,

 

,

قارداشی قارداشا چاتدیر، جانی هجراندان قوتار

,

بو آغیر بیر خسته‌لیک‌دیر، خسته‌یه درمان ائله

,

 

,

نه «‌شمالی»‌ نه «جنوبی»؟ آت بو چیرکین سؤزلری

, نه «‌شمالی»‌ نه «جنوبی»؟ آت بو چیرکین سؤزلری,

مولک ایران دیر تماماً، دونیایا اعلان ائله 

, مولک ایران دیر تماماً، دونیایا اعلان ائله ,

 

,

لعنت او شاهه کی، وئردی باده ملک ایرانی

,

یاده سالدیقجا او شاهی، لعن ائله، افغان ائله

,

 

,

فتحعلی‌شاه ائیله‌دی، فاحش خیانت ایرانا

,

سنده خدمت گؤستریب، نقصانلاری جبران ائله

,

 

,

تورکمن‌چای پیمانی، بیر ننگ دیر تاریخده

, تورکمن‌چای پیمانی، بیر ننگ دیر تاریخده,

عورضه‌سیز شاهین ایشین دونیالره اعلان ائله

, عورضه‌سیز شاهین ایشین دونیالره اعلان ائله,

 

,

کئچدی اون‌یئددی شَهَر روسیه‌نین چنگالینا

, کئچدی اون‌یئددی شَهَر روسیه‌نین چنگالینا,

بو جنایاتی گتیر یاده، بوگون عنوان ائله

, بو جنایاتی گتیر یاده، بوگون عنوان ائله,

 

,

گولستان پیمانی‌دا سیندیردی ایرانین بئلین

, گولستان پیمانی‌دا سیندیردی ایرانین بئلین,

بو ایشه باعث‌لره، یارب اؤزون دیوان ائله

, بو ایشه باعث‌لره، یارب اؤزون دیوان ائله,

 

,

گل گتیر بو میلّته آزاده‌لیک فرمانینی

,

ملک ایرانی صفاده روضة رضوان ائله

,

 

,

تهمت و تحقیر اوخو، هر سمتیدن یاغماقدادیر

,

سینه‌وی بیر داغ کیمی، بو اوخلارا قالخان ائله

,

 

,

یا اؤزون چک بیر کناره، غصب اولان مرزی گؤتور

,

یا ایکی روحو سازاشدیر، دل‌لری شادان ائله

,

 

,

«‌شیدا» نین دائیم فراق یاردان آغلار گؤزو

,

گؤستر او شوخون جمالین، گول کیمی خندان ائله.

,

 

,

نویسنده: حمید قدسی آذر

,

انتهای پیام/گ

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه