آمارهای واقعی ولی تعاریف متفاوت از اشتغال

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از صبح الوند، مهدی ناصر نژاد در یادداشتی نوشت:

نرخ بالای چند سال پیش بیکاری در همدان و نرخ پایین آن، که به تازگی از سوی مرکز آمار ایران روی سایت‌های خبری قرار گرفته است، همیشه برای جامعه اقتصادی و البته رسانه‌های استان، به عنوان یک موضوع قابل تأمل مطرح بوده و هست.

بیشتر از 2 دهه قبل، نرخ بیکاری در استان همدان از منظر چند منبع رسمی از جمله کار و امور اجتماعی، سازمان برنامه و بودجه (آن زمان) و برخی آمارهای غیررسمی بین 12 تا 14 درصد متفاوت اعلام می‌شد و این اختلاف آمارها و اینکه همدان از نظر بیکاری جزو استان‌های اول تا چهارم محسوب می‌شد، به نوعی با تبعات منفی بسیار بالایی برای استان و البته مردم شریف این استان همراه بود.

در طول تمام سال‌های گذشته، سازوکارهای فراوانی برای توسعه زمینه‌های اشتغال در استان به عمل آمد؛ ایجاد شهرک‌های صنعتی، پرداخت وام خوداشتغالی و بنگاه‌های کوچک اقتصادی در سطح گسترده و تلاش برای خروج واحدهای تولیدی فعال از ورطه بحران مالی از جمله اقداماتی بود که توسط دولت‌ها برای بهبود شرایط بازار کار و اشتغال به عمل آمد، ولیکن خروجی چنین اقدامات و سرمایه‌گذاری‌ها به دلایل مختلف بسیار ضعیف و نامرئی به نظر می‌آمد. شاید هم چنین برداشت رسانه‌ای از شرایط کار و اشتغال، بیشتر هم به دلیل آمار و ارقام ضدونقیض و متفاوت است که هنوز هم بسیاری داده‌های صحیح را با ناباوری به چالش می‌کشد.

با این وجود، بسیار راحت می‌توان مدعی شد که هنوز تعریف درست و بحقی از اشتغال مولد و ثابت وجود ندارد. آنجا که از نظر یک سازمان مسئول یک دستفروش و فروشنده دوره‌گرد هم شغل محسوب می‌شود، سازمان‌های دیگر تعاریف متفاوتی از اشتغال به میان می‌آورند و می‌گویند کارهای فصلی، موقتی و غیرثابت، جزو شغل محسوب نمی‌شوند و به نوعی بیکاری پنهان به شمار می‌آیند.

در جایی دیگر هم که پای سازمان‌های بیمه‌گر به میان می‌آید و آمار و ارقام به گواهی تعداد افراد بیمه شده تنظیم می‌شود، حتی کسانی که به صورت طرح «خویش‌فرما» زیر پوشش سازمان‌های بیمه‌گر قرار می‌گیرند، در زمره افراد شاغل محسوب می‌شوند و نامشان وارد لیست می‌شود. در چنین تعریفی از شغل و اشتغال بسیاری کاسب‌های قدیمی که پس از 30 سال تفکر استفاده از مزایای بازنشستگی تازه به فکر بیمه می‌افتند و البته با احتیاط کاسب‌کارانه تصمیم به عضویت در صندوق بیمه می‌گیرند.

آمارهای جدید و رسمی توسط مرکز آمار ایران حاکی از کاهش نرخ بیکاری در استان همدان به رقم 4/6 درصد است که در مقایسه با رقم نرخ بیکاری 8/6 درصد پاییز سال گذشته، سیر نزولی خود را حفظ کرده است و این در شرایطی است که صنعت ساختمان نیز در طول یکسال گذشته در رکود نسبی بسر می‌برد و صاحبان بسیاری از مشاغل وابسته به صنعت ساختمان تقریباً بیکار هستند.

با توجه به چنین تعاریف و برداشت‌هایی از وضعیت بازار کار و اشتغال در استان، به نظر می‌آید بهترین کار اقدام سازمان‌های مسئول به اعلام آمارهای رسمی و شفاف در این زمینه است تا تمام ابهامات موجود رفع شود و زمینه تحلیل‌های نادرست نیز از بین برود.

انتهای پیام/پ