به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ مراسم افتتاحیه نمایشگاه آثار دیده نشده جلیل رسولی با عنوان «بِ بسم‌الله» با حضور مجید شاه حسینی مدیرعامل فرهنگستان هنر، حجت‌الاسلام خسروپناه، محمدعلی رجبی، سهیل محمودی، سیدعباس سجادی و جمعی از هنرمندان و علاقه‌مندان، عصر جمعه سوم مهر در مجموعه فرهنگی‌هنری آسمان فرهنگستان هنر برگزار شد.
از مرور تاریخ خوشنویسی تا بررسی «اسرار نقطه» در آثار دیده نشده جلیل رسولی
مسعود ناصری دبیر هنری نمایشگاه در ابتدای مراسم افتتاحیه، به تبیین ابعاد هنری و فلسفه برگزاری این حرکت فرهنگی پرداخت و در مورد روند شکل‌گیری این نمایشگاه اظهار کرد: پیشنهاد تدارک این نمایشگاه از سوی حوزه ریاست فرهنگستان هنر مطرح شد. پس از برگزاری جلسات متعدد با حضور معاونت پژوهشی، سرانجام استاد رسولی پذیرفتند مجموعه‌ای از آثار دیده نشده خود را برای این رویداد در اختیار ما قرار دهند. گفتگوهای اولیه در آذر ماه انجام شد و بنا بود نمایشگاه در اردیبهشت و هوای بهاری برگزار شود اما به دلیل شرایط حاکم بر کشور، تصمیم بر آن شد که افتتاحیه همزمان با ایام تولد این هنرمند در مهر انجام گیرد.
وی، هم‌نشینی با رسولی را به مثابه گذراندن واحدهای آموزشی تاریخ خوشنویسی توصیف کرد و گفت: در جلسات مشترک، گویی تاریخ این هنر از دوره صفویه، میرعماد و کلهر تا برادران امیرخانی و اساتید معاصر بازخوانی می‌شد. استاد رسولی که از سال ۱۳۵۰ در ردیف پنج نفر اول جریان نقاشی‌خط ایران قرار دارند، با ۶۵ سال فعالیت مستمر، جایگاهی ویژه در نقاشی تجسمی و خوشنویسی کلاسیک دارا هستند. در این نمایشگاه ۲۳ اثر در ابعاد بزرگ به چشم می‌خورد که از این میان، ۱۶ اثر به سوره مبارکه «حمد» و ۷ اثر به سوره «توحید» اختصاص یافته است. در این تابلوها، الف‌های کشیده و خطوط شکسته با قامتی بلند و ریتمی خوشایند در کنار هم ایستاده‌اند و همچون نخ تسبیح، پیوندی میان فرم و معنا ایجاد کرده‌اند.
ناصری در پایان با اشاره به جنبه‌های عرفانی آثار عنوان کرد: هر نقطه در این تابلوها برآمده از تفاسیر عرفانی قرآن کریم است؛ همان نگاهی که کل قرآن را در سوره حمد و سوره حمد را در بسم‌الله خلاصه می‌بیند. این نگاه که ریشه در آرای عرفای بزرگی همچون میرسید علی همدانی در کتاب «اسرار نقطه» دارد، به شکلی هنرمندانه در آثار استاد رسولی متجلی شده است.
شاه حسینی: جلیل رسولی ستون اصالت هنر معاصر ایران اسلامی است
مجید شاه‌حسینی رئیس فرهنگستان هنر نیز در ادامه با اشاره به ضیق وقت و اشتیاق حاضران برای شنیدن سخنان خودِ استاد، دل‌نوشته‌ای را قرائت کرد که بازخوانی خاطره‌ای از ۵۱ سال پیش بود.
وی در این دلنوشته به نخستین مواجهه خود با آثار رسولی اشاره و اظهار کرد: به خاطر دارم که ۵۱ سال پیش، در دوران تحصیل علم، به همراه مرحوم غلامرضا تنها که خوشنویسی زبردست بود، به قصد هنرآموزی در دومین نمایشگاه آثار جلیل رسولی، در گالری سیحون حاضر شدیم. آن صبح دل‌انگیز پاییزی در میان تابلوهای نقاشی‌خط استاد که دل می‌ربود و جان می‌بخشید، سیاحتی شیرین بود؛ گلستانی از آیات و ابیات که پس از گذر نیم قرن، هنوز در خاطرم حک شده است.
رئیس فرهنگستان هنر در ادامه به توصیف برخی از آثار ماندگار آن نمایشگاه پرداخت و گفت: در آن دیدار، استاد جلیل رسولی را جوانی بلندبالا، محجوب و خندان دیدیم که بر پلکان میان ۲ طبقه گالری سیحون ایستاده بود و خوش‌آمد می‌گفت؛ دیداری که انگار همین دیروز بود.
رجبی: آثار جلیل رسولی فراتر از زمان و ریشه در حقیقت دارند
در ادامه، محمدعلی رجبی هنرمند نگارگر و پژوهشگر هنر، به عنوان سخنران بعدی مراسم به جایگاه دعوت شد تا از منظر حکمت و پژوهش، به روایت همزبانی ۲ جان آشنا در ساحت قدسی هنر بپردازد. رجبی با تأکید بر اینکه اثر هنری در «تفسیر» است که حیات می‌یابد، اظهار کرد: هنرمند هرگز به تفسیر مستقیم کار خود نمی‌پردازد؛ چرا که جای تفسیر باید برای مخاطب باز بماند. خوشنویسی نزدیک‌ترین هنر به حقیقت کلام است و همان‌طور که مولانا به زیبایی تبیین کرده، نمی‌توان خط را از معنا جدا دانست. خط زیبا آن است که حقیقت را آشکارتر کند.
وی با اشاره به ویژگی «مشق» در هنرهای سنتی بیان کرد: در حوزه حکمت، هنرمند رنگ را به کار می‌گیرد تا حقایق زیبایی را کشف کند. کلام وقتی از ساحت معنا به ظاهر می‌آید، باید نسبتی با حقیقت داشته باشد. از همین روست که در آداب معنوی، هنرمند ابتدا باید در مسیر کشف حقیقت گام بردارد تا به مرحله‌ای برسد که خطش به اصطلاح حکما دلبری کند.
این عضو پیوسته فرهنگستان هنر، جلیل رسولی را هنرمندی توصیف کرد که بیش از ۵۰ سال تنها به عشق کشف حقیقت قلم زده و رنج کشیده است و عنوان کرد: آثار اصیل، آثاری هستند که بر پایه منطقِ معنا حرکت می‌کنند. هنرمند ابتدا خود را به صورت آن معنا درمی‌آورد و سپس هر آنچه از این کوزه برون تراود، اثر هنری اوست. به تعبیر هنرمندان بزرگ، اثر از جای دیگری می‌آید و هنرمند تنها به آن عالم توجه کرده و چیزی را که به او نشان داده شده، عیان می‌کند.
وی به ماندگاری این آثار در تاریخ اشاره کرد و گفت: آنچه به حقیقت پیوند بخورد، چون حقیقت ازلی و ابدی است و از زمان خارج می‌شود. آثار آقای رسولی هم متعلق به زمان خودشان هستند و هم ریشه در قدیم دارند؛ به همین سبب برای آیندگان نیز جهت‌بخش و تأثیرگذار خواهند بود.
رجبی در پایان بیان کرد: در زمانه‌ای که میان ما و حقیقت فاصله افتاده، دیدن چنین آثاری که از جان هنرمندی توانمند و متصل به حقیقت برآمده است، بسیار ضروری است.
جلیل رسولی: ۶۵ سال عمرم را صرف هنری کردم که رضای خدا در آن باشد
جلیل رسولی در بخش پایانی مراسم، با ابراز خرسندی از حضور بزرگان هنر، سخنان خود را آغاز کرد و گفت: حقیقت این است که قصد نداشتم درباره جزئیات آثار صحبت کنم، چرا که بخشی از ناگفته‌ها در فیلم مستند پخش شده بیان شد. حضور من در اینجا تنها برای قدردانی از عزیزانی است که در برگزاری این نمایشگاه سهمی داشته‌اند.
وی بیان کرد: پیش از هر چیز، از خداوندِ هنر و هنرمندآفرین سپاسگزارم که هنر خوشنویسی را به من کرامت فرمود؛ هدیه‌ای که با آن توانستم فرهنگ خدایی را تا حد توانم به تصویر بکشم. در تمام این ۶۵ سال فعالیت حرفه‌ای، همواره تلاش کرده‌ام آنچه را که خداوند به من بخشیده است، در راه خودش صرف کنم.
این هنرمند خوشنویس با تأکید بر تعهد معنوی خود در خلق آثار هنری تاکید کرد: سعی من بر این بوده که در طول این سال‌ها، اثری خلق نکنم که رضای خداوند در آن نباشد. حتی در موارد بسیاری که سفارش‌های مختلفی از سوی مشتریان داشتم، اولویت من همواره حفظ شأن این هنر معنوی و پیوند آن با حقیقت بوده است.
رسولی عنوان کرد: این نمایشگاه که با تأکید بر نسبت خوشنویسی و حقیقت کلام الهی برپا شده است، از منظر منتقدان، تنها نمایش فرم و زیبایی نیست، بلکه طبق سنت اصیل ما، آیه‌ای برای بازتاب نور الهی در ساحت هنر تجسمی به شمار می‌رود.
در حاشیه افتتاحیه نمایشگاه آثار جلیل رسولی، جشن تولدی سورپرایزی برای این هنرمند گرفته شد.
ارسال دیدگاه