به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ پوکی استخوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مرتبط با افزایش سن است که به‌تدریج استخوان‌ها را ضعیف و شکننده می‌کند. برآوردها نشان می‌دهد حدود ۵۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان با این بیماری زندگی می‌کنند و سالانه نزدیک به ۳۷ میلیون شکستگی ناشی از شکنندگی استخوان رخ می‌دهد. به زبان ساده، هر چند ثانیه یک نفر در جهان به دلیل ضعیف‌شدن استخوان‌هایش دچار شکستگی می‌شود.
در حال حاضر درمان‌های موجود برای پوکی استخوان بیشتر به کاهش سرعت تخریب استخوان یا افزایش نسبی تراکم آن کمک می‌کنند، اما هنوز روشی که بتواند استخوان از دست‌رفته را به‌طور کامل بازسازی کند وجود ندارد. اکنون گروهی از دانشمندان می‌گویند شاید نوعی «داروی زنده» بتواند مسیر تازه‌ای برای درمان این بیماری باز کند.
در مطالعه‌ی اولیه‌ای روی انسان، پژوهشگران از سلول‌های بنیادی خود بیماران استفاده کردند و با ایجاد تغییراتی در آن‌ها، توانایی این سلول‌ها را برای رسیدن به بافت استخوانی و کمک به بازسازی آن افزایش دادند. هدف اصلی مطالعه، بررسی ایمنی این روش درمانی بود، اما پژوهشگران نشانه‌هایی از تقویت استخوان و کاهش شدید شکستگی‌ها مشاهده کردند.
در مطالعه روی ۱۰ بیمار، میزان شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان پس از درمان حدود ۹۴ درصد کاهش یافت
سلول‌های مورد استفاده در درمان، سلول‌های بنیادی مزانشیمی (MSC) نام دارند. این سلول‌ها در مغز استخوان و برخی بخش‌های دیگر بدن وجود دارند و می‌توانند به سلول‌های سازنده‌ی استخوان، یعنی استئوبلاست‌ها تبدیل شوند. به همین دلیل، دانشمندان مدت‌هاست بررسی می‌کنند که آیا می‌توان از این سلول‌ها برای ترمیم استخوان‌های آسیب‌دیده استفاده کرد یا نه.
اما مشکلی وجود داشت: وقتی این سلول‌ها در آزمایشگاه تکثیر و دوباره از طریق تزریق وارد بدن می‌شوند، همیشه به‌خوبی مسیر خود را به سمت مغز استخوان پیدا نمی‌کنند. پژوهشگران برای حل این مشکل، سطح خارجی سلول‌ها را با یک تغییر ژنتیکی و مولکولی اصلاح کردند تا سلول‌ها بهتر بتوانند به سمت استخوان هدایت شوند.
به گزارش ساینس‌آلرت، در مطالعه، ۱۰ زن مبتلا به پوکی استخوان شدید با سن بین ۵۱ تا ۷۲ سال شرکت کردند. پژوهشگران ابتدا از استخوان لگن هر بیمار نمونه‌ی مغز استخوان گرفتند. سپس سلول‌های بنیادی مزانشیمی را جدا کردند، در آزمایشگاه رشد دادند و با ایجاد تغییراتی در سطح آن‌ها، دوباره از طریق تزریق وریدی به بدن همان بیماران بازگرداندند.
وضعیت شرکت‌کنندگان حدود ۶ سال پیگیری شد. نتایج اولیه نشان داد این روش از نظر ایمنی مشکل جدی ایجاد نکرده است و هیچ عارضه‌ی مرتبط با درمان گزارش نشد.
یافته‌ی مهم‌تر، کاهش قابل‌توجه تعداد شکستگی‌ها بود. پیش از دریافت این درمان، شرکت‌کنندگان در دو سال حدود ۸ شکستگی در سال داشتند. پس از درمان، این عدد به حدود ۰٫۵ شکستگی در سال کاهش یافت؛ یعنی حدود ۹۴ درصد کاهش در شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان.
پژوهشگران همچنین نمونه‌های بافت استخوان بیماران را بررسی کردند. در هفت نفر از ۱۰ شرکت‌کننده، میزان بافت استخوان افزایش پیدا کرده بود. تصویربرداری‌های پزشکی نیز نشان داد که تراکم استخوان ترابکولار افزایش یافته است. بافت استخوانی ترابکولار ساختاری شبیه شبکه‌ی اسفنجی دارد و معمولاً در مراحل اولیه‌ی پوکی استخوان زودتر آسیب می‌بیند.
با وجود نتایج امیدوارکننده، درمان جدید هنوز در مراحل اولیه‌ی پژوهش است و برای تأیید اثرگذاری آن به آزمایش‌های بزرگ‌تر نیاز دارد.
به گفته‌ی پژوهشگران، نتایج نشان می‌دهد سلول‌های اصلاح‌شده توانسته‌اند به بازسازی استخوان کمک کنند، به‌ویژه در بخش‌هایی از استخوان که فعالیت بیشتری دارند.
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهش کوچک و مقدماتی محسوب می‌شود. آزمایش فقط روی ۱۰ نفر انجام شده و گروهی برای مقایسه وجود نداشت؛ بنابراین نمی‌توان هنوز با قطعیت گفت این روش در همه‌ی بیماران مؤثر خواهد بود. پژوهشگران می‌گویند برای بررسی دقیق‌تر این درمان، به مطالعات بزرگ‌تر با تعداد بیشتری از بیماران و گروه‌های متنوع‌تر نیاز است.
با‌این‌حال، نتایج اولیه نشان می‌دهد استفاده از سلول‌های بنیادی اصلاح‌شده می‌تواند مسیر تازه‌ای برای درمان پوکی استخوان ایجاد کند که به جای فقط کندکردن روند بیماری، به دنبال بازسازی دوباره‌ی استخوان‌های آسیب‌دیده است.
ارسال دیدگاه