مهدی شفیعی، معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ عنوان کرد: در شرایطی که جامعه با بحران‌های سیاسی، اجتماعی یا تهدیدات امنیت ملی مواجه است، ابزارهای سنتی اطلاع‌رسانی و آموزش‌های رسمی، اگرچه ضروری هستند، اما به‌تنهایی قادر به ایجاد «اتصالِ عاطفی» با مخاطب نیستند. در این میان، هنر به‌عنوان زبان مشترک تخیل و روح، نقشی فراتر از سرگرمی ایفا می‌کند و به ستون فقرات تاب‌آوری اجتماعی تبدیل می‌شود.
وی معتقد است که هنر، به‌ویژه در ایام جنگ یا بحران، مهم‌ترین ابزار «پدافند غیرعامل فرهنگی» برای انسجام‌بخشی به جامعه است.
هنر؛ فراتر از رسانه، در قلمرو احساس
شفیعی در پاسخ به این پرسش که جایگاه هنر در وضعیت‌های بحرانی جامعه چیست، گفت: در حوزه مدیریت افکار عمومی، ما با دو لایه مواجه هستیم؛ لایه اول، همان آموزش‌های رسمی و گفت‌وگوهای مستقیمِ رسانه‌ای است که مخاطب را در سطح منطق و استدلال اقناع می‌کند. این بخش جایگاه خود را دارد و بسیار اثرگذار است. اما لایه‌ی دوم که تعیین‌کننده است، لایه احساس، تخیل و روح مخاطب است. وقتی می‌خواهیم اثرگذاری یک پیام را «مضاعف» کنیم و آن را به اعماق جان جامعه نفوذ دهیم، راهی جز بهره‌گیری از هنر نداریم.
وی افزود: خوشبختانه ظرفیت هنری کشور ما، چه در عرصه هنرمندان پیشکسوت و چه در میان نسل جوان و دانشگاهیان، از چنان غنایی برخوردار است که می‌تواند در شرایط بحرانی، تبدیل به موتور محرک جامعه شود. هنر در شرایط بحرانی، کارکرد روایتی دارد؛ یعنی رخدادهای تلخ یا حماسی را به‌گونه‌ای بازنمایی می‌کند که برای همیشه در حافظه جمعی ثبت شود.
تاب‌آوری اجتماعی؛ دستاورد مدیریت هنری
شفیعی با اشاره به نقش «تاب‌آوری» در شرایط جنگ، خاطرنشان کرد: هنر در شرایط جنگ یا بحران‌های ملی، ابزاری است که می‌تواند از فروپاشی روانی جامعه جلوگیری کند. شما وقتی به دوران‌های سخت تاریخی نگاه می‌کنید، می‌بینید که چگونه یک قطعه موسیقی، یک تئاتر یا یک اثر هنرهای تجسمی، در اوج ناامیدی، معجزه کرده و انسجام ملی را بازیابی کرده است. این، همان "حافظه جمعی" است که هنر مسئولِ زنده نگه‌داشتن آن است.
وی تأکید کرد: «ما باید از نگاه صرفاً تزیینی به هنر فاصله بگیریم و آن را به‌عنوان یک ابزار راهبردی برای روایت رشادت‌ها و واقعیت‌های جامعه در شرایط جنگ و بحران در نظر بگیریم. بدون روایت هنرمندانه، بسیاری از حقایق دوران سخت، در غبار فراموشی گم می‌شوند.
وظیفه ساختاری وزارت ارشاد؛ از «نظارت» تا «کنش‌گری»
معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه به وظایف متولیان فرهنگ، به‌ویژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره و تصریح کرد: وزارت ارشاد به‌عنوان نهاد متولی، باید از نقشِ صرفاً اداری و نظارتی به سمت «کنش‌گری هوشمندانه» حرکت کند. وظیفه اصلی این دستگاه، توجه به حوزه آفرینش و بسترسازی برای هنرمندانی است که می‌خواهند در خط مقدم روایتگری ملی باشند.
وی در پایان افزود: تجربه جنگ‌های اخیر به ما نشان داد که سینما، تئاتر و موسیقی، خط مقدم حفظ روحیه ملی هستند. هرچه وزارت ارشاد و نهادهای سیاست‌گذار، سرمایه‌گذاری عمیق‌تر و نگاهِ راهبردی‌تری به این حوزه‌ها داشته باشند، در زمان بحران، جامعه‌ی ما بهره‌مندتر خواهد بود. ما نباید منتظر وقوع بحران بمانیم تا به فکر استفاده از هنر بیفتیم؛ بلکه باید این ظرفیت‌ها را پیش از وقوع بحران، توانمند و آماده نگاه داریم.
ارسال دیدگاه