به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ پژوهشی تازه نشان می‌دهد میزان قندی که فرد در نخستین سال‌های زندگی دریافت می‌کند، ممکن است با سلامت مغز او در دهه‌های بعد ارتباط داشته باشد. براساس نتایج مطالعه که داده‌های نزدیک به ۶۵هزار نفر در بریتانیا را بررسی کرده است، افرادی که از دوران جنینی تا دو سالگی در دوره‌ی جیره‌بندی شکر زندگی کرده بودند، در سال‌های بعد کمتر به زوال عقل و بیماری آلزایمر مبتلا شدند.
در دوران جنگ جهانی دوم و سال‌های پس از آن، دولت بریتانیا خرید برخی مواد غذایی ازجمله شکر را جیره‌بندی کرده بود. این محدودیت تا سپتامبر ۱۹۵۳ ادامه داشت و پس از پایان آن، دسترسی مردم به شکر به‌سرعت افزایش پیدا کرد.
همین تغییر ناگهانی، فرصتی مناسب برای پژوهشگران فراهم کرد تا سلامت افرادی را که نخستین سال‌های زندگی خود را در دوران جیره‌بندی شکر گذرانده بودند، با کسانی مقایسه کنند که کمی بعد متولد شدند و دیگر با چنین محدودیتی روبه‌رو نبودند.
هزار روز نخست زندگی و سلامت مغز
جیاژن ژنگ، همه‌گیرشناس دانشگاه علم و فناوری هنگ‌کنگ در گوانگ‌ژو و از نویسندگان پژوهش، می‌گوید فاصله‌ی زمانی از دوران جنینی تا حدود دو سالگی، دوره‌ای بسیار مهم برای رشد مغز است. مغز در این سال‌ها با سرعت زیادی رشد می‌کند و بسیاری از مسیرهای عصبی و فرایندهای متابولیکی بدن در حال شکل‌گیری هستند.
پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند مصرف زیاد قند در اوایل زندگی می‌تواند با افزایش خطر ابتلا به مشکلاتی مانند دیابت نوع دو و فشار خون بالا در سال‌های بعد همراه باشد. پژوهشگران می‌خواستند بدانند آیا این اثرات ممکن است چند دهه بعد در سلامت مغز نیز دیده شود یا خیر.
برای پاسخ به این سؤال، تیم پژوهشی اطلاعات ۶۴٬۷۳۷ شرکت‌کننده‌ی بانک زیستی بریتانیا را بررسی کرد؛ افرادی که در حوالی زمان پایان جیره‌بندی شکر در این کشور متولد شده بودند.
خطر ابتلا به آلزایمر در افرادی که اوایل زندگی تحت جیره‌بندی شکر بودند، ۲۸ درصد کمتر بود
به گزارش ساینس‌نیوز، از میان شرکت‌کنندگان، ۴۰٬۹۶۳ نفر در دوران جنینی یا بخشی از دو سال نخست زندگی خود تحت جیره‌بندی شکر قرار داشتند. در مقابل، ۲۳٬۷۷۴ نفر پس از پایان این محدودیت متولد شده بودند و در سال‌های ابتدایی زندگی دسترسی آزادانه‌تری به شکر داشتند.
پژوهشگران سپس با بررسی سوابق پزشکی، میزان ابتلا به انواع زوال عقل را در دو گروه مقایسه کردند و عواملی مانند شرایط اجتماعی و اقتصادی، سبک زندگی و برخی بیماری‌های زمینه‌ای را نیز در تحلیل خود در نظر گرفتند.
نتایج نشان داد افرادی که هم دوران جنینی و هم دو سال نخست زندگی را در دوره‌ی جیره‌بندی شکر گذرانده بودند، در مقایسه با افرادی که هیچ‌گاه تحت این محدودیت قرار نداشتند، حدود ۲۳ درصد کمتر در معرض ابتلا به زوال عقل قرار داشتند. خطر ابتلا به بیماری آلزایمر نیز در این گروه ۲۸ درصد کمتر بود.
حتی افرادی نیز که فقط تا یک‌سالگی در دوره‌ی جیره‌بندی شکر قرار داشتند، کاهش خطر مشابهی نشان دادند. این یافته می‌تواند نشان دهد که دریافت کمتر قند حتی در بخشی از نخستین سال‌های زندگی ممکن است با سلامت بهتر مغز در سال‌های بعد ارتباط داشته باشد.
شروع زوال عقل چند سال به تعویق افتاد
تفاوت میان دو گروه فقط به احتمال ابتلا محدود نبود. در افرادی که در نهایت به زوال عقل مبتلا شدند، بیماری در کسانی که دوران ابتدایی زندگی خود را تحت جیره‌بندی شکر گذرانده بودند، دیرتر آغاز شد.
براساس نتایج مطالعه، شروع زوال عقل در این افراد به‌طور متوسط حدود ۲٫۵۵ سال به تعویق افتاد. آغاز بیماری آلزایمر نیز حدود ۲٫۸۷ سال و زوال عقل عروقی حدود ۲٫۴۹ سال دیرتر گزارش شد.
پژوهشگران در بخشی از شرکت‌کنندگان، تصاویر MRI مغز و نتایج آزمون‌های شناختی را نیز بررسی کردند. نتایج نشان داد افرادی که در سال‌های نخست زندگی تحت جیره‌بندی شکر قرار داشتند، به‌طور متوسط حجم ماده‌ی خاکستری بیشتری در مغز داشتند و میزان برخی آسیب‌های مرتبط با ماده‌ی سفید مغز در آن‌ها کمتر بود. این گروه در بعضی آزمون‌های شناختی، ازجمله سرعت پردازش اطلاعات و استدلال نیز عملکرد بهتری نشان دادند.
یکی از توضیح‌های احتمالی برای این ارتباط، تأثیر مصرف قند بر سلامت متابولیک است. تحلیل پژوهشگران نشان داد دیابت نوع دو و فشار خون بالا می‌توانند بخشی از ارتباط میان دریافت کمتر قند در اوایل زندگی و کاهش خطر زوال عقل را توضیح دهند. به‌گفته‌ی پژوهشگران، این دو بیماری در مجموع حدود ۲۵٫۵ درصد از ارتباط مشاهده‌شده میان جیره‌بندی شکر و کاهش خطر زوال عقل را توضیح می‌دهند.
آیا مصرف زیاد قند در کودکی باعث زوال عقل می‌شود؟
نتایج مطالعه به این معنا نیست که مصرف زیاد قند در کودکی مستقیماً باعث زوال عقل یا آلزایمر می‌شود. پژوهشگران میزان واقعی شکر مصرف‌شده‌ی هر فرد را در دوران کودکی در اختیار نداشتند. آن‌ها فقط می‌دانستند هر شرکت‌کننده در چه زمانی متولد شده و آیا دوران جنینی یا سال‌های ابتدایی زندگی او با دوره‌ی جیره‌بندی شکر هم‌زمان بوده است یا نه. در نتیجه، جیره‌بندی شکر در این مطالعه به‌عنوان شاخصی تقریبی برای میزان دسترسی افراد به شکر استفاده شده است.
از سوی دیگر، افرادی که در دوره‌ی جیره‌بندی متولد شده بودند ممکن است ازنظر عوامل دیگری مانند رژیم غذایی، شرایط اقتصادی خانواده یا سبک زندگی نیز با نسل بعد تفاوت داشته باشند. به همین دلیل، مطالعه نمی‌تواند به‌تنهایی ثابت کند که کاهش مصرف قند علت مستقیم کاهش خطر زوال عقل بوده است. ژنگ نیز تأکید می‌کند که براساس این پژوهش نمی‌توان مقدار مشخصی از مصرف قند را تعیین کرد که بتواند از زوال عقل جلوگیری کند.
مطالعه ارتباط آماری را نشان می‌دهد و ثابت نمی‌کند مصرف زیاد قند در کودکی مستقیماً باعث زوال عقل می‌شود
بااین‌حال، یافته‌ها با مجموعه‌ای از پژوهش‌های دیگر هم‌راستا هستند که نشان می‌دهند تغذیه در سال‌های ابتدایی زندگی ممکن است پیامدهایی بسیار طولانی‌مدت داشته باشد.
نتایج مطالعه احتمال جالبی را مطرح می‌کند: میزان قندی که بدن و مغز در حساس‌ترین سال‌های رشد دریافت می‌کنند، شاید با خطر بیماری‌های مغزی در چند دهه بعد ارتباط داشته باشد.
ارسال دیدگاه