مهرزاد لیموچی، تحلیلگر حوزه انرژی و مدیرمسئول فصلنامه مطالعات استراتژیک مدیریت انرژی، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی راه‌دانا با اشاره به تحولات اخیر بازار جهانی انرژی، گفت: «آینده بازار نفت صرفاً تحت تأثیر عرضه و تقاضا نخواهد بود، بلکه ترکیبی از ریسک‌های ژئوپلیتیکی، امنیت مسیرهای انتقال انرژی، سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های تولید و روند گذار انرژی، مسیر قیمت‌ها را تعیین خواهد کرد.» وی با تأکید بر اینکه تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین گلوگاه انرژی جهان است، افزود: «هرگونه اختلال در این آبراه، حتی اگر کوتاه‌مدت باشد، بلافاصله در قیمت نفت، گاز طبیعی، حمل‌ونقل دریایی، بیمه و هزینه تجارت جهانی منعکس می‌شود.»
لیموچی اظهار داشت: «بازار جهانی نفت نسبت به گذشته وارد مرحله جدیدی شده است. در دهه‌های گذشته، مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده قیمت نفت، میزان تولید اوپک یا رشد تقاضای اقتصادهای بزرگ بود، اما امروز متغیرهای ژئوپلیتیکی وزن بسیار بیشتری پیدا کرده‌اند.»
وی افزود: «سرمایه‌گذاران علاوه بر تراز عرضه و تقاضا، ریسک‌های امنیتی، وضعیت مسیرهای انتقال انرژی، هزینه حمل‌ونقل، بیمه نفتکش‌ها و پایداری زنجیره تأمین را نیز در محاسبات خود لحاظ می‌کنند. به همین دلیل، حتی زمانی که عرضه جهانی از نظر فیزیکی کاهش چشمگیری پیدا نمی‌کند، افزایش ریسک می‌تواند نوسانات قابل توجهی در بازار ایجاد کند.»
امنیت مسیرهای صادراتی به اندازه میزان تولید اهمیت دارد
لیموچی با اشاره به تجربه بحران‌های اخیر، تصریح کرد: «تجربه بحران‌های اخیر نشان داد که بازار نفت بیش از آن که از کمبود واقعی نفت نگران باشد، نسبت به اختلال در جریان انتقال نفت واکنش نشان می‌دهد. این موضوع بیانگر آن است که در اقتصاد انرژی امروز، امنیت مسیرهای صادراتی تقریباً به اندازه میزان تولید اهمیت پیدا کرده است و همین مسئله، جایگاه تنگه هرمز را همچنان در کانون معادلات انرژی جهان حفظ کرده است.»
تنگه هرمز؛ گره ژئوپلیتیکی که جایگزین ندارد
تحلیلگر ارشد حوزه انرژی با اشاره به اهمیت تنگه هرمز، گفت: «برخی تصور می‌کنند با توسعه خطوط لوله، افزایش تولید در کشورهای خارج از اوپک و رشد صادرات آمریکا، اهمیت تنگه هرمز کاهش یافته است، اما واقعیت این است که هنوز بخش قابل توجهی از صادرات نفت خام و بخش بزرگی از تجارت جهانی گاز طبیعی مایع از این منطقه عبور می‌کند. از این رو، هرگونه تنش امنیتی در این آبراه، علاوه بر بازار نفت، بازار LNG، صنایع پتروشیمی، حمل‌ونقل دریایی و حتی نرخ تورم در بسیاری از اقتصادهای جهان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.»
وی ادامه داد: «تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین گره ژئوپلیتیکی بازار انرژی باقی خواهد ماند، زیرا جایگزینی کامل آن امکان‌پذیر نیست. هرچند برخی کشورها در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند با توسعه خطوط لوله و مسیرهای جایگزین، بخشی از صادرات خود را از وابستگی به این آبراه خارج کنند، اما ظرفیت این مسیرها هنوز پاسخگوی حجم تجارت انرژی منطقه نیست.»
سه متغیر کلیدی برای تحلیل آینده بازار انرژی
لیموچی در پاسخ به این سؤال که آینده بازار انرژی را چگونه ارزیابی می‌کند، گفت: «به اعتقاد من، آینده بازار انرژی را باید در قالب سه متغیر اصلی تحلیل کرد. نخست، امنیت ژئوپلیتیکی مسیرهای انتقال انرژی. دوم، سرعت سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های جدید تولید نفت و گاز و سوم، روند گذار انرژی و توسعه منابع تجدیدپذیر. هرگونه تغییر در یکی از این سه محور، می‌تواند توازن بازار جهانی را بر هم بزند و مسیر قیمت‌ها را تغییر دهد.»
نوسانات ساختاری؛ آینده بازار نفت
وی با اشاره به آینده بازار نفت، اظهار داشت: «در سال‌های آینده احتمالاً بازار نفت بیش از گذشته با نوسانات ساختاری مواجه خواهد شد. به این معنا که به جای دوره‌های طولانی ثبات، شاهد افزایش و کاهش‌های سریع قیمت در واکنش به تحولات سیاسی، اقتصادی و امنیتی خواهیم بود. در چنین شرایطی، انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین و امنیت مسیرهای انتقال، به یکی از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی کشورها تبدیل خواهد شد.»
رقابت آینده؛ امنیت عرضه و مدیریت ریسک‌های ژئوپلیتیکی
لیموچی در پایان با تأکید بر اینکه آینده بازار جهانی انرژی را نباید فقط از دریچه قیمت نفت تحلیل کرد، خاطرنشان کرد: «رقابت آینده بر سر امنیت عرضه، پایداری زنجیره‌های تأمین، توسعه فناوری، تنوع مسیرهای صادراتی و مدیریت ریسک‌های ژئوپلیتیکی خواهد بود. کشورهایی که بتوانند میان امنیت انرژی، سرمایه‌گذاری، دیپلماسی اقتصادی و توسعه زیرساخت‌های انتقال توازن ایجاد کنند، نقش پررنگ‌تری در نظم جدید انرژی جهان ایفا خواهند کرد.»
به گزارش راه دانا؛ مهرزاد لیموچی در این گفت‌گو با تحلیل ابعاد جدید بازار جهانی انرژی، بر اهمیت روزافزون ریسک‌های ژئوپلیتیکی و امنیت مسیرهای انتقال انرژی تأکید کرد. وی با اشاره به اینکه تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین گلوگاه انرژی جهان است، سه متغیر کلیدی امنیت ژئوپلیتیکی، سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های جدید تولید و روند گذار انرژی را به عنوان عوامل تعیین‌کننده آینده بازار نفت معرفی کرد. لیموچی با اشاره به نوسانات ساختاری پیش‌روی بازار نفت، تأکید کرد که کشورهایی که بتوانند میان امنیت انرژی، سرمایه‌گذاری، دیپلماسی اقتصادی و توسعه زیرساخت‌های انتقال توازن ایجاد کنند، نقش پررنگ‌تری در نظم جدید انرژی جهان ایفا خواهند کرد.
ارسال دیدگاه