دلایل رشد سلفی گری در جمهوری آذربایجان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آناج، جمهوری اسلامی ایران از ابتدای راه آغاز فعالیت های ضد تشیع و تکفیری در منطقه ی خاورمیانه در خط مقدم مبارزه با این تفکرات بوده است.

ایران بزرگترین دشمن سلفی ها و تکفیری ها در منطقه

طبیعی است که گروه ها تکفیری ایران را بعنوان یک خطر و دشمن برای خود تلقی کنند و درصدد برآیند تا هرچه بیشتر اردوهای خود را در امتداد مرزهای ایران امتداد بخشند.

هرچند رویارویی مستقیم با ایران و در خاک کشورمان،کابوسی است که داعش همیشه از آن فرار خواهد کرد اما جمهوری آذربایجان بعنوان دومین کشور شیعه ی دنیا که پیوست های عمیق دینی و فرهنگی با ما دارد می تواند هدفی جذاب برای سلفی ها باشد.

تبیین دلایل رشد سلفی گری در آذربایجان

 عوامل زیادی می تواند در تبیین رشد سلفی گری در جمهوری آذربایجان کمک کند.

میراث ماندگار الحاد رسمی اتحاد شوروی، ادراک عمومی را از ارکان سنتی تشیع که در طول قرن ها پایۀ اخلاقی و معنوی جامعۀ آذربایجان بود، منحرف کرد. برخی از دولتمردان غربگرای جمهوری های شوروی، پس از فروپاشی ابرقدرت شرق یک خلأ معنوی ایجاد و به عمد یا سهو(که بررسی آن مجالی دیگر می طلبد) زمینه را برای پر شدن آن فضا با عقاید مذهبی افراطی تر پس از سقوط نظام کمونیستی در سال 1991 مهیا کردند.

قابل توجه است که سلفی ها در تلاش برای بدنام کردن شیعیان، از تصویر موهن چهره های مذهبی شیعه در فیلم های سال های نخست دوران شوروی بهرۀ فراوانی برده اند. ملحدین شوروی و سلفی های پس از شوروی پشت سر هم، موفق شده اند شالودۀ مذهبی سنتی جامعۀ آذری را ویران کنند.

سیاست های ضد ایرانی آذربایجان گامی موثر در ترویج سلفی گری

سیاست ضد ایرانی علی اف ها نیز در ترویج سلفی گری در جمهوری آذربایجان نقش بسزایی داشته است.در همین رابطه الدار ممدوف، مشاور سیاسی پارلمان اروپا در مقاله ای می نویسد:"سیاست های ضد ایرانی دولت های مختلف آذربایجان از دهۀ 1990 نیز به رواج سلفی گری کمک کرده است.

پس از فروپاشی اتحاد شوروی در سال 1991، منزوی کردن ایران یکی از اهداف آشکار تمام دولت های آمریکا به شمار می رفت. مقامات باکو در آن زمان باور داشتند اتحاد با ایالات متحده برای تحقق اهداف راهبردی آنها از جمله باز پس گیری سرزمین قره باغ کوهستانی ضروری است."

بر همین اساس جمهوری آذربایجان سیاست هایش را به آسانی با چارچوب منطقه ای مورد حمایت آمریکا مبتنی بر حذف ایران هم سو کرد.

با حذف ایران از صحنه تبلیغات مذهبی در جمهوری آذربایجان کشورهای حوزۀ خلیج فارس از جمله عربستان سعودی و کویت توانستند از طریق تأسیس نهادهای خیریه، بانک ها،مساجد و حتی حوزه های علمیه به رواج دیدگاه های سلفی در آذربایجان دامن بزنند.

در طول دهۀ 1990 و اوایل دهۀ 2000 مقامات آذربایجانی دلیلی نمی دیدند برای کنترل رواج سلفی گری دست به اقدامی بزنند. از نظر آنها تکثیر سلفی گری، ابزار سالمی برای خنثی کردن تلاش های ایران به منظور نفوذ در آذربایجان بود حتی شاید با استناد به برخی از گفته های شفاهی دینداران آذری،مدعی شد که دولت های آذربایجان و علی الخصوص علی اف ها به عمد قصد ترویج سلفی گری را داشته اند.

تعامل دولت های آذربایجان با سلفی ها طی ادوار مختلف

طی سال های گذشته در حالی که عناصر شیعه ی هوادار ایران آشکارا از حکومت علی اف انتقاد می کردند، سلفی ها بر وفاداری خود نسبت به حکومت تأکید می کردند و از فعالیت سیاسی کناره می گرفتند.

در سال های اخیر، مقامات نسبت به تهدید بالقوۀ سلفی گری هوشیار شده اند. اما قطعاً دست و پنجه نرم کردن با این تهدید، امروز، دشوارتر از یک دهه پیش است. سلفی ها جای پای محکمی در آذربایجان دارند و همان طور که ترک میهن و سرریز مداوم آذری ها به سوریه و عراق به قصد جهاد نشان می دهد، حداقل برخی از آنان مستعد تحرکات رادیکالی هستند.

آشکار است نیروهای جهادی، به ویژه آنان که در سوریه می جنگند، مرزهای کشورها را به رسمیت نمی شناسند و سراسر جهان اسلام را زمین حاصلخیزی برای توسعه طلبی خلافت خودخوانده می دانند. بنابراین هیچ کشوری با اکثریت جمعیت مسلمان نباید در برابر این تهدید احساس امنیت کند یا نسبت به آن بی اعتنا باشد.

جمهوری آذربایجان برای داعش هدفی جذاب به نظر می رسد، چون در میان شمار اندک کشورهای جهان با اکثریت جمعیت شیعه جای دارد و دولت به اصطلاح اسلامی نیز به شدت شیعه ستیز است. از منظر ژئوپلیتیک نیز، پیوندهای جمهوری آذربایجان با روسیه، ایالات متحده و ایران که از سرسخت ترین دشمنان دولت اسلامی (داعش) هستند، به جذابیت این کشور برای انجام فعالیت های تروریستی می افزاید.
انتهای پیام/