بازسازی تاسیسات آسیب‌دیده در سایه جنگ/ دو ماهه هشتاد درصد ظرفیت برمی‌گردد

به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ رمضانعلی سنگدوینی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس، در گفت‌گو با خبرنگار اقتصادی راه‌دانا گفت: در جنگ تحمیلی سوم، برخی تاسیسات نفتی کشور آسیب دید، اما با حمایت هماهنگ دولت و مجلس، فرآیند بازسازی با سرعتی بی‌سابقه آغاز شده و ‌«جای هیچ نگرانی وجود ندارد.» وی با اشاره به برنامه هدفمند بازسازی و بهره‌گیری از تجارب ارزشمند دوران تحریم‌ها و جنگ‌های گذشته، بر توانمندی متخصصان داخلی برای بازگرداندن صنعت نفت به مدار تولید در سریع‌ترین زمان ممکن تاکید کرد و افزود: «برخلاف بحران انرژی در غرب، در ایران کوچکترین اختلالی در تامین سوخت مردم ایجاد نشده است.»

لازم به توضیح است: در جریان حملات گسترده آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۱۰ اسفند ۱۴۰۴)، زیرساخت‌های نفتی ایران به عنوان یکی از اصلی‌ترین اهداف راهبردی دشمن، مورد اصابت قرار گرفت.
حملات دشمن طیف گسترده‌ای از تاسیسات حیاتی را دربر می‌گرفت:

• جزیره خارک به عنوان اصلی‌ترین پایانه صادراتی نفت خام ایران، مورد هجوم موشکی و پهپادی قرار گرفت . مقامات غربی پیش از این گمانه زنی کرده بودند که از کار انداختن خارک می‌تواند «اقتصاد ایران را یک شبه فلج کند» .

• انبار‌های نفت در اطراف تهران و پالایشگاه‌های مهمی نظیر پالایشگاه آبادان و لاوان هدف قرار گرفتند که منجر به آتش‌سوزی گسترده و نگرانی‌های زیست‌محیطی شد .

• با وجود شدت حملات، تخریب کامل تاسیسات صورت نگرفت و ایران با اتکا به توان مهندسی داخلی، بلافاصله طرح بازسازی را کلید زد.

بر اساس گزارش خبرگزاری‌های معتبر، یک مقام ارشد انرژی ایران با اعلام آغاز بازسازی‌ها، هدف گذاری کرده است تا ظرف مدت تنها دو ماه، حدود ۸۰ درصد از ظرفیت پالایش و تولید آسیب دیده احیا شود .

بازسازی «جهادی» در سایه محاصره / جزئیات طرح ریلیف

در حالی که کاخ سفید محاسبه کرده بود تخریب زیرساخت‌ها منجر به فروپاشی اقتصاد ایران می‌شود، آنچه در عمل رخ داد، نمایشی از «اقتصاد مقاومتی» در بالاترین سطح خود بود.

بر اساس اظهارات محمدصادق عظیمی‌فر، معاون وزیر نفت، فرآیند بازسازی چند مرحله‌ای با سرعت بی‌سابقه‌ای در حال انجام است:

• بهره‌برداری سریع از خطوط کلیدی: عظیمی‌فر در گفت‌وگو با شبکه خبری دانشجویی اعلام کرد که خطوط تولید پالایشگاه جزیره لاوان تنها ظرف ۱۰ روز آینده مجدداً راه‌اندازی و به مدار تولید بازخواهد گشت .

• بازیابی ظرفیت ظرف دوماه: پس از آن، با استفاده از تجهیزات موجود در انبارهای استراتژیک و ساخت قطعات توسط سازندگان داخلی، سایر واحدهای پالایشگاهی و تاسیسات صادراتی نیز در یک بازه زمانی حداکثر دوماهه به مدار باز خواهند گشت .

رمضانعلی سنگدوینی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس، در حاشیه نشست با وزیر نفت در تشریح این طرح گفت: «در جنگ تحمیلی سوم برخی تأسیسات نفتی آسیب دید، اما با حمایت دولت و مجلس به‌سرعت بازسازی می‌شوند و جای نگرانی نیست. نیروهای متخصص داخلی امروز از هر زمان دیگری آماده‌ترند.»

سلاح «تجربه»؛ چرا غرب باز هم در محاسبات خود اشتباه کرد؟

یکی از مهم‌ترین دلایل سرعت بالای بازسازی، «انباشت تجربه مهندسی» در ایران است. تحلیل‌های موسسات غربی از جمله بلومبرگ نشان می‌دهد که ایالات متحده بار دیگر در برآورد توانمندی‌های ایران دچار اشتباه راهبردی شده است .

• توقف‌های برنامه ریزی شده: بر اساس این گزارش‌ها، مهندسان ایرانی طی دهه‌ها تحریم و جنگ، دانش فنی «تعلیق موقت و بدون آسیب دائمی» چاه‌های نفت را به خوبی فرا گرفته اند و می‌دانند چگونه با حداقل امکانات، حداکثر خروجی را دریافت کنند .

• مدیریت هوشمندانه ذخایر: همچنین، ایران با استفاده از ۱۸ نفتکش بزرگ در آب‌های خلیج فارس به عنوان "انبارهای شناور" (شناور‌های ذخیره‌ساز) که ظرفیت نگهداری بالغ بر ۳۵ میلیون بشکه نفت را دارند، ضربه محاصره دریایی را خنثی کرده و زمان طلایی برای بازسازی تاسیسات بندری و صادراتی فراهم آورده است .

• اعتماد به "اقتصاد مقاومتی": تحلیلگران موسسه Obsidian Risk Advisors تاکید می‌کنند که واشنگتن به اشتباه فرض می‌کند فشار اقتصادی می‌تواند ایران را در هم بشکند، در حالی که سیاست‌های «اقتصاد مقاومتی» ایران دقیقاً برای تحمل و خنثی‌سازی چنین شوک‌هایی طراحی شده است .

نقش مجلس؛ «چک سفید» بازسازی در شرایط جنگی

هماهنگی میان قوای مجریه و مقننه، ضلع سوم معادله بازسازی سریع صنعت نفت است. سنگدوینی با اشاره به مصوبات ویژه کمیسیون انرژی در روزهای اخیر گفت: «مجلس با درک شرایط اضطراری کشور، هرگونه مانع بروکراتیک و اداری را از سر راه بازسازی برداشته است.»

بر اساس مصوبات جدید:

• در صورت اثبات ارتباط مستقیم با بازسازی زیرساخت‌های نفتی، کلیه تشریفات مزایده و مناقصه برای تهیه تجهیزات فوری حذف شده است.

• دولت موظف است منابع حاصل از صادرات نفت های آزاد شده (از طریق خطوط ویژه) را در اولویت تامین مالی طرح های بازسازی پالایشگاهی هزینه کند.

• کارگروهی با حضور وزارت نفت، سازمان برنامه و بودجه و قرارگاه خاتم‌الانبیاء برای نظارت بر توزیع عادلانه تجهیزات راه اندازی شده است.

سنگدوینی در ادامه ضمن مقایسه شرایط ایران با غرب، اظهار داشت: «کشور ما با وجود شرایط جنگی، حتی برای یک لحظه هم در تامین سوخت مورد نیاز مردم با مشکل مواجه نشد؛ در حالی که همین بحران، قیمت بنزین را در اروپا و آمریکا به بالاترین سطح تاریخی رسانده و زنجیره تامین سوخت آنها را با اختلال مواجه کرده است.»

آینده صادرات؛ پایان محاصره و عصر جدید انرژی

با نزدیک شدن به اتمام بازسازی‌ها و افزایش ظرفیت پالایشی و صادراتی، ایران قدرت مانور خود را در معادلات جدید تنگه هرمز افزایش می‌دهد.

کارشناسان بین‌المللی بر این باورند که «نبرد برای بازسازی» با سرعت فعلی، نشان از آن دارد که دوران محاصره دریایی آمریکا نیز رو به پایان است. با احیای ۸۰ درصدی ظرفیت، تهران می‌تواند به سرعت صادرات خود را از سر گرفته و کمبود ناشی از ذخیره‌سازی شناورها را جبران کند.

محورهای اصلی گزارش:

• ابهام‌زدایی از وضعیت تاسیسات: توضیح دقیق اینکه کدام بخش‌ها (خارک، تهران، لاوان) هدف قرار گرفته اند.

• عملکرد «جهادی» در بازسازی: ارائه جزئیات اعداد و ارقام برنامه ریزی شده (۲ ماه، ۸۰ درصد).

• نقش تجربه تاریخی: اشاره به توانمندی مهندسان ایرانی در تعلیق و راه اندازی مجدد چاه‌ها.

• هماهنگی مجلس و دولت: سخنان کلیدی سنگدوینی در مورد رفع موانع و ثبات تامین سوخت داخلی.

آنچه در میدان عمل می‌گذرد، حکایت از یک "معجزه مهندسی و مدیریتی" در دل جنگ دارد. در حالی که ذخایر استراتژیک غرب رو به اتمام است و قیمت سوخت در آمریکا سقف‌های تاریخی را می‌شکند، تکنسین‌های ایرانی در پالایشگاه لاوان و جزیره خارک مشغول جوشکاری و راه‌اندازی مجدد خطوط تولید هستند.

نتیجه این تلاش شبانه‌روزی، نه تنها تامین بی‌وقفه بنزین و گازوئیل برای صدها هزار خودرو و کارخانه در داخل کشور است، بلکه ارسال این پیام به واشنگتن است که استراتژی «هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی» نیز مانند محاصره نظامی، محکوم به شکست است. راه‌دانا تحولات روند بازسازی صنعت نفت را لحظه به لحظه دنبال می‌کند.