به گزارش خبرنگار انرژی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در تازه‌ترین گفتاردرمانی تیم کاخ سفید، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز جمعه ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که تحریم‌های مربوط به نفت ایران را به‌طور موقت لغو کرده است. به ادعای او، این مجوز شامل نفتی می‌شود که از ۲۰ مارس در کشتی‌ها بارگیری شده و تا ۱۹ آوریل اعتبار دارد .
وزیر خزانه‌داری آمریکا مدعی شد که این تصمیم برای «تقویت عرضه انرژی و حفظ ثبات بازار جهانی» اتخاذ شده و حدود ۱۴۰ میلیون بشکه نفت ایران را شامل می‌شود .
این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که آمریکا هفته گذشته نیز تحریم‌های نفتی روسیه را به‌طور موقت تعلیق کرده بود. اما آن گونه که مشخص شد، یک‌سوم نفت روسیه پیش از این توسط شرکت‌های هندی خریداری شده بود و عملاً نفت چندانی از این محل به بازارهای جهانی عرضه نشد .
پاسخ قاطع ایران؛ «نفت مازاد نداریم، در تله نمی‌افتیم»
در واکنش فوری به این ادعای آمریکا، سامان قدوسی، مدیرکل روابط عمومی و سخنگوی وزارت نفت ایران، با رد اظهارات وزیر خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد: «ایران در حال حاضر اساساً نفت خام مانده بر روی آب و مازاد جهت عرضه در سایر بازارهای بین‌المللی ندارد» .
قدوسی تأکید کرد که اظهارات وزیر خزانه‌داری آمریکا صرفاً با هدف «امیدواری دادن به خریداران و کنترل روانی بازار» مطرح شده است .
هرچند برخی منابع ثانویه و تأیید نشده مدعی هستند که ایران بالغ بر ۱۵۰ میلیون بشکه نفت روی آب دارد، اما وزارت نفت ایران این موضوع را قاطعانه رد کرده و تأکید دارد که همه نفت‌های ایران دارای مشتریان مشخص هستند. حتی در صورت صحت بخشی از این ادعا، این میزان نفت مصرف یک روز جهان هم نیست و نمی‌تواند گره‌ای از مشکل افزایش روزافزون بهای انرژی در جهان بردارد .
درس تلخ کره جنوبی؛ تکرار بلوکه‌شدن پول ممنوع
یکی از مهم‌ترین نکاتی که در سیاست نفتی جدید ایران لحاظ شده، عبرت‌گرفتن از تجربه تلخ بلوکه‌شدن دارایی‌ها در کره جنوبی است. سابقه نشان می‌دهد که کره جنوبی حدود ۷ میلیارد دلار از دارایی‌های ایران را به بهانه تحریم‌های آمریکا بلوکه کرده بود .
مقامات ایرانی بارها تأکید کرده‌اند که این تجربه تلخ تکرار نخواهد شد. بر همین اساس، ایران سیاست فروش نفت تنها در ازای دریافت نقدی و به همپیمانان خود را در پیش گرفته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران به چین می‌رود و مبادلات عمدتاً به یوان و خارج از سیستم دلاری انجام می‌شود .
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با اشاره به مدیریت هوشمندانه تنگه هرمز تأکید کرده است: «تنگه هرمز باز است؛ فقط برای تانکرها و کشتی‌های متعلق به دشمنان بسته است. دیگران آزادانه می‌توانند عبور کنند» .
بحران انرژی جهان؛ پیش‌بینی‌های تکان‌دهنده
جهش قیمت نفت نه تنها بر بازار انرژی جهان اثرگذاشته، بلکه صنایع مرتبط با آن از جمله حمل‌ونقل، هوانوردی و گردشگری را نیز با افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها روبرو کرده است. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که این وضعیت در مراحل بعد، تورم و رکود را به اقتصاد جهانی تحمیل کند.
فاتح بیرول، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، در مصاحبه با فایننشال تایمز هشدار داده است که جنگ ایران بزرگ‌ترین بحران انرژی تاریخ را ایجاد کرده است. به گفته او، میزان نفتی که از مدار خارج شده، بیشتر از مقداری است که در شوک‌های دهه ۱۹۷۰ قطع شده بود .
بیرول تأکید کرده است: «میزان گاز متوقف شده در حال حاضر بیش از دو برابر مقداری است که در سال ۲۰۲۲ از روسیه به اروپا قطع شده بود.» وی افزود: «حتی اگر جنگ همین الان هم تمام شود و تنگه هرمز بازگردد، حداقل ۶ ماه طول می‌کشد تا میادین نفتی و گازی آسیب‌دیده مجدداً راه‌اندازی شوند» .
در روزهایی که تحلیلگران بازار انرژی سناریوی نفت ۱۸۰ تا ۲۰۰ دلاری را برای سال جاری میلادی ترسیم می‌کنند، به نظر نمی‌رسد برداشتن تحریم‌های محدود و موقت آمریکا چاره‌ای برای سردرگمی ترامپ و متحدانش باشد.
استراتژی جدید ایران؛ عوارض تنگه هرمز، حق قانونی ایران
در کنار سیاست نفتی هوشمندانه، ایران گام مهم دیگری نیز برداشته است: دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز. مجلس شورای اسلامی در حال بررسی طرحی است که بر اساس آن، کشورهایی که از تنگه هرمز برای حمل‌ونقل، ترانزیت انرژی و تأمین مواد غذایی استفاده می‌کنند، موظف به پرداخت عوارض و مالیات به ایران خواهند شد .
سمیه رفیعی، نماینده تهران، در این رابطه اعلام کرده است: «در صورتی که تنگه هرمز به عنوان مسیر امن برای تردد کشتی‌ها، ترانزیت انرژی و تأمین زنجیره غذایی استفاده شود، کشورها ملزم به پرداخت عوارض و مالیات به جمهوری اسلامی ایران هستند» .
این اقدام ایران، الگویی مشابه با کشورهای دیگر دارد. کانادا از آبراه سنت لورن درآمد قابل توجهی دارد و امسال تعرفه‌های آن را ۳.۵ درصد افزایش داده است. ترکیه نیز سال‌هاست از تنگه‌های بسفر و داردانل میلیاردها دلار درآمد کسب می‌کند. دانمارک نیز از تنگه دانمارک تعرفه عبوری دریافت می‌کند.
محمد مخبر، مشاور رهبر معظم انقلاب، با اشاره به این طرح گفت: «پس از جنگ تحمیلی، با تعریف رژیم جدیدی برای تنگه هرمز، ایران از جایگاه یک کشور تحت تحریم به موقعیتی قدرتمند در منطقه و جهان تبدیل خواهد شد» .
اینبار آمریکا باید التماس کند
به گزارش راه دانا؛ اذعان وزیر انرژی آمریکا به از بین رفتن توازن بین عرضه و تقاضا در بازار نفت، گویای واقعیتی است که گفتاردرمانی کاخ سفید علاج آن نیست. ایران با درس‌گرفتن از تجربه تلخ بلوکه‌شدن دارایی‌ها در کره جنوبی، این بار سیاست فروش نقدی نفت به همپیمانان را در پیش گرفته و از افتادن در تله‌های آمریکایی جلوگیری کرده است.
امروز، ایران نیازی به هیچ‌گونه مذاکره یا رفع تحریم ندارد. این بار آمریکاست که از امروز به بعد باید برای دریافت اجازه عبور برخی ترددها، عوارض تنگه هرمز را به عنوان حق قانونی به ایران پرداخت کند. تجربه کانادا، ترکیه و دانمارک نشان می‌دهد که دریافت عوارض از آبراه‌های بین‌المللی نه تنها حق مسلم کشورهاست، بلکه رویه‌ای متعارف و قانونی در نظام بین‌الملل محسوب می‌شود.
ارسال دیدگاه