مجید گودرزی، کارشناس اقتصادی، با اشاره به اهمیت فزاینده متغیرهای اقتصادی جهانی برای مردم در گفتگو با خبرنگار اقتصادی دانا، تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری، درک شرایط اقتصادی برای آحاد جامعه ضروری شده است.
گودرزی تشریح کرد که یک سوی معادله اقتصادی جهان، کشورهایی هستند که با نوسانات بازارهای مالی، اختلال در زنجیره‌های تأمین و بحران اعتماد سرمایه‌گذاران دست و پنجه نرم می‌کنند. در مقابل، اقتصادهایی قرار دارند که با تکیه بر ساختارهای داخلی و سیاست‌های مقاومتی، مسیر باثبات‌تری را طی کرده‌اند. به گفته وی، این تمایز در راهبردها، حتی در میان کشورهای درگیر در تنش‌های اقتصادی، مشهود است. بسیاری از مردم جهان دیگر روایت‌های گذشته درباره روابط اقتصادی قدرت‌ها را بدون چون و چرا نمی‌پذیرند و مفروضات سنتی در حوزه تجارت بین‌الملل و بازارهای مالی در حال بازنگری هستند. کارشناس اقتصادی، تنش‌های اخیر در بازار انرژی، حمل‌ونقل دریایی و تجارت منطقه‌ای را نمونه‌ای از شدیدترین چالش‌های اقتصادی سال‌های اخیر دانست که حتی با وجود تبلیغات رسانه‌ای گسترده، تصویری واحد از آن ارائه نشده است.
خطاهای استراتژیک در منطقه و پیامدهای آن
این کارشناس اقتصادی به خطاهای راهبردی برخی کشورهای منطقه اشاره کرد و گفت: این کشورها به جای تمرکز بر هم‌گرایی اقتصادی، تکمیل زنجیره ارزش و توسعه تجارت درون‌منطقه‌ای، به سمت ائتلاف‌هایی حرکت کردند که امروز هزینه‌های بالای مالی، وابستگی‌های پیچیده و چالش‌های امنیتی سرمایه‌گذاری را برایشان به همراه داشته است. وی افزود: نتیجه این تصمیم‌ها اکنون به شکل فشار بر بازارهای داخلی، کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری خارجی و تهدیدات جدی علیه زیرساخت‌های اقتصادی نمایان شده است.
فاصله گرفتن شرکای سنتی از سیاست‌های پرریسک
گودرزی با اشاره به عدم همراهی کامل برخی شرکای سنتی غربی با سیاست‌های مالی و تجاری آمریکا، خاطرنشان کرد: کشورهایی که منافع اقتصادی کلانی در خلیج فارس، بازار انرژی و حمل‌ونقل جهانی دارند، ترجیح داده‌اند از سیاست‌های پرریسک اقتصادی فاصله بگیرند. به باور برخی تحلیلگران، این روند نشانه تغییر در نگاه جهانی و بازگشت به اولویت‌بندی‌های اقتصادی بر پایه منافع مستقیم است.
پایداری غیرمنتظره در قلب تحولات
این کارشناس اقتصادی در ادامه به فراتر رفتن تحولات منطقه از پیش‌فرض‌های گذشته اشاره کرد و گفت: برخلاف تصور، بسیاری از زیرساخت‌های انرژی و فناوری هدف فشارهای بین‌المللی قرار نگرفته و حتی توسعه یافته‌اند. زنجیره تأمین تجهیزات صنعتی نیز کاملاً مختل نشده و توان تولید برخی کشورها حفظ شده است. وی در این باره تصریح کرد: هدف برخی قدرت‌های اقتصادی از اعمال فشارهای محدود، هنوز مشخص نیست؛ شاید آسیب‌های جزئی به پایانه‌های تجاری یا تأسیسات غیرکلیدی به عنوان دستاورد اعلام شود، اما این اقدامات فاصله زیادی با اهداف راهبردی در حوزه انرژی و تجارت منطقه‌ای دارد.
شکنندگی لجستیک و ناامنی در مسیرهای تجاری
گودرزی به شکنندگی در توان لجستیک و زیرساختی منطقه اشاره کرد و بیان داشت: حتی برخی مسیرهای اصلی حمل‌ونقل دریایی تحت تأثیر ناامنی، افزایش هزینه بیمه و کاهش اطمینان شرکت‌های حمل‌ونقل قرار گرفته‌اند. وی افزود: وعده ایمن‌سازی مسیرهای دریایی به تدریج رنگ باخته و گزارش‌هایی مبنی بر آسیب دیدن سامانه‌های نظارتی و راداری تجاری در منطقه و تغییر توازن هزینه‌های حمل‌ونقل به ضرر برخی بازیگران منتشر شده است.
چالش بلوک‌های جدید تجاری و حساسیت افکار عمومی
این کارشناس اقتصادی به چالش تشکیل بلوک‌های جدید تجاری در دیپلماسی اقتصادی اشاره کرد و گفت: تمرکز برخی قدرت‌ها بر سیاست‌های حمایتی، موجب شده کشورهای دیگر به سمت استقلال بیشتر در مبادلات خود حرکت کنند. وی افزود: حتی برخی کشورهای اروپایی نیز در این دوره پرتلاطم، احتیاط بیشتری در مشارکت‌های مالی نشان داده‌اند. گودرزی در ادامه به حساسیت افکار عمومی نسبت به هزینه‌های ناشی از درگیری‌ها، تحریم‌ها و تنش‌های ژئواقتصادی اشاره کرد و گفت: گروهی از تحلیلگران معتقدند ورود به برخی تنش‌های اقتصادی با منافع ملی سازگار نیست و این موضوع از سطح حمایت مردمی می‌کاهد.
نقد نهادهای بین‌المللی و روند دلارزدایی
گودرزی عملکرد برخی نهادهای بین‌المللی اقتصادی را نیز مورد نقد قرار داد و بیان کرد: بسیاری معتقدند تصمیمات این نهادها بیشتر تابع موازنه قدرت است تا سازوکارهای عادلانه اقتصادی. وی به روند "دلارزدایی" و کاهش وابستگی به دلار در اقتصاد جهانی اشاره کرد و گفت: بسیاری از کشورها ذخایر طلای خود را افزایش داده و بخشی از مبادلات را با ارزهای محلی یا یوان انجام می‌دهند.
راهکار سیاست‌گذاری تخصصی و دیپلماسی اقتصادی
این کارشناس اقتصادی راهکار اساسی را سپردن سیاست‌گذاری اقتصادی به نهادهای تخصصی دانست و افزود: تشکیل یک شورای سیاست‌گذاری اقتصادی حرفه‌ای می‌تواند به تصمیم‌های دقیق‌تر کمک کند. وی در پایان تأکید کرد: تحولات اخیر منطقه، تغییرات جدی در توازن اقتصادی ایجاد کرده و بازار انرژی، حمل‌ونقل و تجارت جهانی به مرحله بازآرایی رسیده است.
به گفته گودرزی، برای عبور از این مرحله، کشورها به تحلیل دقیق، تصمیم‌گیری تخصصی و درک عمیق‌تری از اقتصاد بین‌الملل نیاز دارند.
ارسال دیدگاه