logo
چهارشنبه 22 مهر 1405 | چهارشنبه 14 اكتبر 2026 |
اخبار داغ
  1. وقتی شعارهای توسعه به ابتذال و رکود ختم شد/ از بیم و امید تا سقوط گیشه و محتوا
  2. پالس غربگراها به دشمن برای فشار به ملت! /از ورثه "هاشمی‌رفسنجانی" تا "ظریف" به دنبال عقب نشینی ملت در برابر آمریکا!
  3. انزوای ایران یا شکست راهبردی آمریکا؟
  4. قلعه‌نویی: دلیلی برای تغییر همکارانم نمی‌بینم/ هیچ وساطتی برای بیرانوند نمی‌کنم
  5. آیا پلتفرم‌ها قصه را قربانی الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی کرده‌اند؟
  6. آقای روبیو؛ تاریخ بخوانید تا بفهمید دشمنان ایران چگونه زانو می زنند/ طعم تلخ شکست را به شما خواهیم چشاند
  7. چرا ناتوانی عربستان در برابر انصارالله یمن آشکار شد؟/ شکست رژیم سعودی در چند جبهه!
  8. مذاکرات دمشق و تل‌آویو زیر سایه تداوم اشغال؛ توافق امنیتی در هاله‌ای از ابهام
  9. توهم فروشی 105 دلاری بازار کاغذی؛ نفت فیزیکی از ۱۵۰ دلار گذشت
  10. گمانه‌زنی ممنوع؛ لطفا تکلیف این پرونده را سریعتر روشن کنید/ آسانی، استقلال و سه پرسش مهم
  11. سیستم طاغوتی نمایش در ایران
  12. آقای ظریف؛ مذاکرات شما جنگ را به کشور تحمیل کرد، آدرس غلط ندهید/ ایران درحال امتیازدهی بود که آمریکا جنگ را انتخاب کرد!
  13. اوکراین و اروپا برای ترامپ اولویت ندارد/ گازوئيل روسیه به این زودی ها به آمریکا نمی رسد
  14. زنگ خطر جمعیتی در ایران؛ از کاهش موالید تا شتاب سالمندی
  15. جام جهان‌نما؛ حافظ و معماری رندی، معنا و زمانه
  16. دیوان کیفری بین‌المللی زیر ضرب تحریم‌های آمریکا؛ پرونده نتانیاهو در کانون تقابل
  17. چند پرسش کلیدی درباره قرارداد یاسر آسانی و استقلال/ اثر حقوقی یک قرارداد مبهم؛ لطفا شفاف سازی کنید
  18. مقصر تولید فیلم‌هایی چون «خانم والده» چه کسانی هستند؟
  19. "مهسا" اسم رمز آشوب بود، اما "افتخاری" افتخار سيستان/ سلبریتی ها و رسوایی سکوت در برابر ترور یک زن ایرانی!
  20. دست یاری دراز کردن عربستان به سمت کشورهای‌دیگر اعتراف به ناتوانی در برابر انصارالله است/ مقامات سعودی دچار افسردگی شدند

شایعات در چه موقعیت هایی رواج پیدا می کنند

شایعات در چه موقعیت هایی رواج پیدا می کنند
شایعه پیامی است که در میان مردم رواج می یابد اما واقعیت ها آن را تأیید نمی کنند،وقتی افراد بسیار مشتاق خبر گیری از چیزی باشند ولی قادر به کسب اطلاعات درستی نباشند، پذیرای شایعات می شوند،شایعات اگر تعصب افراد را تأیید کند یا نفرت شان را توجیه کند،بهتر و بیش تر می تواند گسترش یابد.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از  سایت زنان استان کهگیلویه و بویراحمد(ایل بانو)در واقع، شایعه پیامی است که به طرز غیر رسمی (معمولاً دهان به دهان) منتقل می شود و به موضوعی مربوط می شود که تحقیق در درست بودن یا نادرست بودن آن مشکل است و برای مردم نیز اهمیت دارد.البته ممکن است بخشی از شایعه حقیقت داشته باشد اما این حکم،همیشه صادق نیست.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, سایت زنان استان کهگیلویه و بویراحمد(ایل بانو),

انواع شایعه:

معمولاً شایعات را به دو گروه تقسیم می کنند: معیار زمانی و معیار انگیزشی

معیار زمانی:شایعات از نظر نوع زمان، خود به سه نوع تقسیم می شوند:

شایعات خزنده:شایعاتی که به آرامی انتشار می یابند و مردم آن ها را به طور پنهانی و پچ پچ کنان به یکدیگر منتقل می کنند. آن ها به ظاهر بی سر و صدا هستند و به طور خزنده، اعتماد و اطمینان را از بین می برند و در نهایت در همه جا پخش می گردند.

نقش افکار عمومی

شایعات آتشین:شایعاتی که چون آتش بر خرمن می افتند و در زمان کوتاهی، گروه وسیعی را تحت پوشش قرار می دهند. از آنجا که این شایعات بار هیجانی و عاطفی فراوان دارند و هیجان هایی مانند وحشت ، خشم و خوشحالی ناگهانی ایجاد می کند، موجب باتاب فوری می گردند.

شایعات شناور:شایعات شناور برای مدتی رواج می یابند، قوت می گیرند و بعد به زیر آب فرو رفته و به صورت مخفی می مانند تا مجدداً در هنگام ظهور شرایط مناسب، شایع گردند.

معیار انگیزشی:شایعات را بر اساس معیار انگیزشی،می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

شایعات شیطانی:شایعاتی که مبتنی بر ترس باشد. زمانی که مردم یک جامعه از چیزی ترسیده باشند،آماده پذیرش شایعه درباره موضوع ترس خود می شوند.

شایعات هراس آور: شایعاتی که مبتنی بر تخیل و ترس مبتنی بوده و ماهیت هشدار دهنده باشند.خطر این گونه شایعات آن است که هر کس شایعه را باور کند، به طور معمول رفتار های ناگهانی،خشونت آمیز و همراه با فرار از خود نشان می دهد.رفتار همراه با فرار خود به یک شایعه تبدیل می شود زیرا، مردمی که او را می بینند،به فکر فرار می افتند و در این موقع است که شایعات صورت واقعیت به خود می گیرد!

شایعات رؤیایی:شایعاتی که مبتنی بر امید باشد.این گونه شایعات فرد را در تخیل و اندیشه فرو می بردو از باور کردن و تکرار چیز هایی که امیدوار است حقیقت داشته باشد، لذت می برد. این گونه شایعات به سبب ایجاد احساس خوشایند در مردم، پخش می شوند.

نقش افکار عمومی

شایعات در چه موقعیت هایی رواج می یابند؟

  شایعه در موقعیت هایی رواج می یابد که مردم مشتاق خبر باشند ولی نتوانند آن را از منابع موثق دریافت کنند. هنگامی که واقعیت های اجتماعی، به نوعی برای مردم در ابهام باقی بماند و رسانه های گروهی نیز سعی در روشن کردن این واقعیت ها نداشته باشند، زمینه مناسبی برای رواج شایعه به وجود می آید. در واقع، بیش تر در وضعیت های بی هنجار در جامعه روی می دهد.

در رواج شایعه معمولاٌ دو عامل دخالت دارند:اهمیت موضوع و ابهام در جامعه

و این فرمول شایعه است.

مشتریان شایعه:

هر شایعه برای پخش و پذیرش، نیازمند ارتباط با مشتریان خود است.کارمندی که از گرانی به تنگ آمده است، بیش تر آمادگی پذیرش شایعه در مورد بهبود اوضاع اقتصادی،به خصوص افزایش حقوق و مزایا، دارد تا کسی که این نیاز را ندارد.

به طور کلی، برجسته ترین ویژگی های افراد شایعه پذیر و شایعه گو عبارت است از:

ساده لوحی و زود باوری: در حالی که افراد خردمند به سادگی تحت تأثیر شایعه قرار نمی گیرندو انتقال دهنده خبر و ادعای بی اساس و غیر مستند و غیر موثق نمی شوند.

نا امنی و زود تحریک شدن: افرادی که زود از خود واکنش هیجانی نشان می دهند و همچنین، افرادی که احساس نا امنی می کنند و از عزت نفس و اطمینان خاطر خود رااز دست داده اند، بیش از دیگران تحت تأثیر شایعه قرار گرفته و انتفال دهنده آنها می شوند.

پرگویی و گزافه گویی:افرادی که عادت به پر گویی و گزافه گویی دارند، مستعد شایعه پذیری و شایعه گویی هستند.

غیبت و دروغ گویی: تردیدی نیست که این گونه افراد، خواسته یا نا خواسته،از جارچیان و سخن گویان افتخاری طراحان شایعه هستند!

خود توجهی و کژ اندیشی: آن گروه از انسان ها که معمولاً مایل هستند وقایع را خود محور و از نگاه محدود و بسته خود تفسیر کنند و هر آنچه را که بر وفق مرادشان نیست، تهدیدی برای خود بدانند، معمولاً به دیگران با بد بینی و سوء ظن می نگرند و بیش از دیگران، در معرض شایعه پذیری و شایعه گویی قرار می گیرند.

چرا مردم شایعه را می پذیرند؟

عواملی که می توانند در پذیرش شایعه مؤثر باشند،عبارت است از:

تنفر و شایعه سازی: تنفر می تواند عاملی برای پخش و پذیرش شایعه باشد. آدمی که از کسی نفرت داشته باشد، تصور خود را به گونه ای زشت درباره او ترسیم می کند و بدون هیچ دلیلی، هر خبر منفی را درباره او می پذیرد.

پذیرش شایعه برای توجیه خود: پژوهشی که در آمریکا به عمل آمده، نشان می دهد کسانی که به تبعیض نژادی اعتقاد دارند، سریعاًشایعه هایی مربوط به سیاهان را می پذیرند زیرا، خود را این گونه توجیه می کنند که حتماً سیاه پوستان بد رفتار و نادرست هستند!

شکستن سکوت ملال آور: شایعه گاه برای پر کردن سکوتی ملال آور به کار می رود.

تحریف واقعیت: شایعه در نقل دهان به دهان، مرتباً تحریف می شود به طوری که اگر این شایعه را به سازنده اولی آن بگویند، او نیز از این تحریف، تعجب می کند!

خود نمایی:تلاش برای جلب توجه دیگران، در شایعه مؤثر است.آدم مطلعی است! یا ممکن است فرد بدین وسیله بخواهد شنوندگان را سرگرم کند.

پرخاشگری: فرد ممکن است به منظور صدمه زدن به افراد دیگر، شایعه پخش کند. به عبارت دیگر، قصد تهمت زدن، غیبت کردن و سپر بلا قرار دادن  دیگران را داشته باشد.

بزرگ نمایی: علاوه بر تحریف، شایعه با مبالغه نیز همراه می شود. شایعه اگر دورغ نباشد،حداقل واقعیتی بزرگ شده است.یک کلاغ،چهل کلاغ!

مدیریت شایعه:

از آنجا که شایعه می تواند مسئله ساز و مشکل آفرین باشد،برای جلوگیری و گسترش آن،توصیه های زیر ارائه می شود:

- ابهام زدایی از اخبار و حقایق: آگاهی دادن سریع، درست و به موقع به مردم، نسبت به رویداد هایی که برای مردم با اهمیت است و به گونه ای با زندگی روزمره و آینده آنان مرتبط می شود، می تواند زمینه های مساعدی را برای جلوگیری از فرایند شایعه سازی و شایعه پردازی فراهم آورد.در واقع، برای از بین بردن شایعه، باید مسائل را شفاف کرد و ابهامات را از بین برد.البته در زمان جنگ و بحران های اجتماعی، اعمال سانسور،به منظور جلوگیری از سوء استفاده دشمن ضروری است.لذا، بهترین شیوه رعایت محدودیتی میانه است.

نقش افکار عمومی

-ایجاد مشغولیت ذهنی برای مردم،ذهن خالی به آسانی با شایعات پر می شود.در واقع،بیکاری در انسان ها تنش ایجاد می کند و غیبت کردن و شایعه پراکنی، امکان دفع این تنش را فراهم می سازد.

-استفاده از روش های غیر مستقیم:برای مقابله با شایعات باید از روش های غیر مستقیمی مانند تحریک احساسات وطن دوستی و مذهب یا القای احساس شرم از طریق اعلامیه ها،فیلم ها و غیره،استفاده کرد.

بهتر آن است که عمل مقابله با شایعه توسط کسانی انجام شود که مورد احترام بوده و مردم برای آن ها،اعتبار خاصی قائل باشند.

-آشنا ساختن مردم با آثار سوء شایعه و آموزش آن ها در مواجهه با شایعه است. می توان با ایجاد کلینیک های شایعه، این کار را انجام  داد.

منبع:

- ستوده، هدایت الله(1392)روان شناسی اجتماعی

سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان

انتهای پیام/ش

,

انواع شایعه:

معمولاً شایعات را به دو گروه تقسیم می کنند: معیار زمانی و معیار انگیزشی

معیار زمانی:شایعات از نظر نوع زمان، خود به سه نوع تقسیم می شوند:

شایعات خزنده:شایعاتی که به آرامی انتشار می یابند و مردم آن ها را به طور پنهانی و پچ پچ کنان به یکدیگر منتقل می کنند. آن ها به ظاهر بی سر و صدا هستند و به طور خزنده، اعتماد و اطمینان را از بین می برند و در نهایت در همه جا پخش می گردند.

نقش افکار عمومی

شایعات آتشین:شایعاتی که چون آتش بر خرمن می افتند و در زمان کوتاهی، گروه وسیعی را تحت پوشش قرار می دهند. از آنجا که این شایعات بار هیجانی و عاطفی فراوان دارند و هیجان هایی مانند وحشت ، خشم و خوشحالی ناگهانی ایجاد می کند، موجب باتاب فوری می گردند.

شایعات شناور:شایعات شناور برای مدتی رواج می یابند، قوت می گیرند و بعد به زیر آب فرو رفته و به صورت مخفی می مانند تا مجدداً در هنگام ظهور شرایط مناسب، شایع گردند.

معیار انگیزشی:شایعات را بر اساس معیار انگیزشی،می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

شایعات شیطانی:شایعاتی که مبتنی بر ترس باشد. زمانی که مردم یک جامعه از چیزی ترسیده باشند،آماده پذیرش شایعه درباره موضوع ترس خود می شوند.

شایعات هراس آور: شایعاتی که مبتنی بر تخیل و ترس مبتنی بوده و ماهیت هشدار دهنده باشند.خطر این گونه شایعات آن است که هر کس شایعه را باور کند، به طور معمول رفتار های ناگهانی،خشونت آمیز و همراه با فرار از خود نشان می دهد.رفتار همراه با فرار خود به یک شایعه تبدیل می شود زیرا، مردمی که او را می بینند،به فکر فرار می افتند و در این موقع است که شایعات صورت واقعیت به خود می گیرد!

شایعات رؤیایی:شایعاتی که مبتنی بر امید باشد.این گونه شایعات فرد را در تخیل و اندیشه فرو می بردو از باور کردن و تکرار چیز هایی که امیدوار است حقیقت داشته باشد، لذت می برد. این گونه شایعات به سبب ایجاد احساس خوشایند در مردم، پخش می شوند.

نقش افکار عمومی

شایعات در چه موقعیت هایی رواج می یابند؟

  شایعه در موقعیت هایی رواج می یابد که مردم مشتاق خبر باشند ولی نتوانند آن را از منابع موثق دریافت کنند. هنگامی که واقعیت های اجتماعی، به نوعی برای مردم در ابهام باقی بماند و رسانه های گروهی نیز سعی در روشن کردن این واقعیت ها نداشته باشند، زمینه مناسبی برای رواج شایعه به وجود می آید. در واقع، بیش تر در وضعیت های بی هنجار در جامعه روی می دهد.

در رواج شایعه معمولاٌ دو عامل دخالت دارند:اهمیت موضوع و ابهام در جامعه

و این فرمول شایعه است.

مشتریان شایعه:

هر شایعه برای پخش و پذیرش، نیازمند ارتباط با مشتریان خود است.کارمندی که از گرانی به تنگ آمده است، بیش تر آمادگی پذیرش شایعه در مورد بهبود اوضاع اقتصادی،به خصوص افزایش حقوق و مزایا، دارد تا کسی که این نیاز را ندارد.

به طور کلی، برجسته ترین ویژگی های افراد شایعه پذیر و شایعه گو عبارت است از:

ساده لوحی و زود باوری: در حالی که افراد خردمند به سادگی تحت تأثیر شایعه قرار نمی گیرندو انتقال دهنده خبر و ادعای بی اساس و غیر مستند و غیر موثق نمی شوند.

نا امنی و زود تحریک شدن: افرادی که زود از خود واکنش هیجانی نشان می دهند و همچنین، افرادی که احساس نا امنی می کنند و از عزت نفس و اطمینان خاطر خود رااز دست داده اند، بیش از دیگران تحت تأثیر شایعه قرار گرفته و انتفال دهنده آنها می شوند.

پرگویی و گزافه گویی:افرادی که عادت به پر گویی و گزافه گویی دارند، مستعد شایعه پذیری و شایعه گویی هستند.

غیبت و دروغ گویی: تردیدی نیست که این گونه افراد، خواسته یا نا خواسته،از جارچیان و سخن گویان افتخاری طراحان شایعه هستند!

خود توجهی و کژ اندیشی: آن گروه از انسان ها که معمولاً مایل هستند وقایع را خود محور و از نگاه محدود و بسته خود تفسیر کنند و هر آنچه را که بر وفق مرادشان نیست، تهدیدی برای خود بدانند، معمولاً به دیگران با بد بینی و سوء ظن می نگرند و بیش از دیگران، در معرض شایعه پذیری و شایعه گویی قرار می گیرند.

چرا مردم شایعه را می پذیرند؟

عواملی که می توانند در پذیرش شایعه مؤثر باشند،عبارت است از:

تنفر و شایعه سازی: تنفر می تواند عاملی برای پخش و پذیرش شایعه باشد. آدمی که از کسی نفرت داشته باشد، تصور خود را به گونه ای زشت درباره او ترسیم می کند و بدون هیچ دلیلی، هر خبر منفی را درباره او می پذیرد.

پذیرش شایعه برای توجیه خود: پژوهشی که در آمریکا به عمل آمده، نشان می دهد کسانی که به تبعیض نژادی اعتقاد دارند، سریعاًشایعه هایی مربوط به سیاهان را می پذیرند زیرا، خود را این گونه توجیه می کنند که حتماً سیاه پوستان بد رفتار و نادرست هستند!

شکستن سکوت ملال آور: شایعه گاه برای پر کردن سکوتی ملال آور به کار می رود.

تحریف واقعیت: شایعه در نقل دهان به دهان، مرتباً تحریف می شود به طوری که اگر این شایعه را به سازنده اولی آن بگویند، او نیز از این تحریف، تعجب می کند!

خود نمایی:تلاش برای جلب توجه دیگران، در شایعه مؤثر است.آدم مطلعی است! یا ممکن است فرد بدین وسیله بخواهد شنوندگان را سرگرم کند.

پرخاشگری: فرد ممکن است به منظور صدمه زدن به افراد دیگر، شایعه پخش کند. به عبارت دیگر، قصد تهمت زدن، غیبت کردن و سپر بلا قرار دادن  دیگران را داشته باشد.

بزرگ نمایی: علاوه بر تحریف، شایعه با مبالغه نیز همراه می شود. شایعه اگر دورغ نباشد،حداقل واقعیتی بزرگ شده است.یک کلاغ،چهل کلاغ!

مدیریت شایعه:

از آنجا که شایعه می تواند مسئله ساز و مشکل آفرین باشد،برای جلوگیری و گسترش آن،توصیه های زیر ارائه می شود:

- ابهام زدایی از اخبار و حقایق: آگاهی دادن سریع، درست و به موقع به مردم، نسبت به رویداد هایی که برای مردم با اهمیت است و به گونه ای با زندگی روزمره و آینده آنان مرتبط می شود، می تواند زمینه های مساعدی را برای جلوگیری از فرایند شایعه سازی و شایعه پردازی فراهم آورد.در واقع، برای از بین بردن شایعه، باید مسائل را شفاف کرد و ابهامات را از بین برد.البته در زمان جنگ و بحران های اجتماعی، اعمال سانسور،به منظور جلوگیری از سوء استفاده دشمن ضروری است.لذا، بهترین شیوه رعایت محدودیتی میانه است.

نقش افکار عمومی

-ایجاد مشغولیت ذهنی برای مردم،ذهن خالی به آسانی با شایعات پر می شود.در واقع،بیکاری در انسان ها تنش ایجاد می کند و غیبت کردن و شایعه پراکنی، امکان دفع این تنش را فراهم می سازد.

-استفاده از روش های غیر مستقیم:برای مقابله با شایعات باید از روش های غیر مستقیمی مانند تحریک احساسات وطن دوستی و مذهب یا القای احساس شرم از طریق اعلامیه ها،فیلم ها و غیره،استفاده کرد.

بهتر آن است که عمل مقابله با شایعه توسط کسانی انجام شود که مورد احترام بوده و مردم برای آن ها،اعتبار خاصی قائل باشند.

-آشنا ساختن مردم با آثار سوء شایعه و آموزش آن ها در مواجهه با شایعه است. می توان با ایجاد کلینیک های شایعه، این کار را انجام  داد.

منبع:

- ستوده، هدایت الله(1392)روان شناسی اجتماعی

سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان

انتهای پیام/ش

,

انواع شایعه:

معمولاً شایعات را به دو گروه تقسیم می کنند: معیار زمانی و معیار انگیزشی

معیار زمانی:شایعات از نظر نوع زمان، خود به سه نوع تقسیم می شوند:

شایعات خزنده:شایعاتی که به آرامی انتشار می یابند و مردم آن ها را به طور پنهانی و پچ پچ کنان به یکدیگر منتقل می کنند. آن ها به ظاهر بی سر و صدا هستند و به طور خزنده، اعتماد و اطمینان را از بین می برند و در نهایت در همه جا پخش می گردند.

نقش افکار عمومی

شایعات آتشین:شایعاتی که چون آتش بر خرمن می افتند و در زمان کوتاهی، گروه وسیعی را تحت پوشش قرار می دهند. از آنجا که این شایعات بار هیجانی و عاطفی فراوان دارند و هیجان هایی مانند وحشت ، خشم و خوشحالی ناگهانی ایجاد می کند، موجب باتاب فوری می گردند.

شایعات شناور:شایعات شناور برای مدتی رواج می یابند، قوت می گیرند و بعد به زیر آب فرو رفته و به صورت مخفی می مانند تا مجدداً در هنگام ظهور شرایط مناسب، شایع گردند.

معیار انگیزشی:شایعات را بر اساس معیار انگیزشی،می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

شایعات شیطانی:شایعاتی که مبتنی بر ترس باشد. زمانی که مردم یک جامعه از چیزی ترسیده باشند،آماده پذیرش شایعه درباره موضوع ترس خود می شوند.

شایعات هراس آور: شایعاتی که مبتنی بر تخیل و ترس مبتنی بوده و ماهیت هشدار دهنده باشند.خطر این گونه شایعات آن است که هر کس شایعه را باور کند، به طور معمول رفتار های ناگهانی،خشونت آمیز و همراه با فرار از خود نشان می دهد.رفتار همراه با فرار خود به یک شایعه تبدیل می شود زیرا، مردمی که او را می بینند،به فکر فرار می افتند و در این موقع است که شایعات صورت واقعیت به خود می گیرد!

شایعات رؤیایی:شایعاتی که مبتنی بر امید باشد.این گونه شایعات فرد را در تخیل و اندیشه فرو می بردو از باور کردن و تکرار چیز هایی که امیدوار است حقیقت داشته باشد، لذت می برد. این گونه شایعات به سبب ایجاد احساس خوشایند در مردم، پخش می شوند.

نقش افکار عمومی

شایعات در چه موقعیت هایی رواج می یابند؟

  شایعه در موقعیت هایی رواج می یابد که مردم مشتاق خبر باشند ولی نتوانند آن را از منابع موثق دریافت کنند. هنگامی که واقعیت های اجتماعی، به نوعی برای مردم در ابهام باقی بماند و رسانه های گروهی نیز سعی در روشن کردن این واقعیت ها نداشته باشند، زمینه مناسبی برای رواج شایعه به وجود می آید. در واقع، بیش تر در وضعیت های بی هنجار در جامعه روی می دهد.

در رواج شایعه معمولاٌ دو عامل دخالت دارند:اهمیت موضوع و ابهام در جامعه

و این فرمول شایعه است.

مشتریان شایعه:

هر شایعه برای پخش و پذیرش، نیازمند ارتباط با مشتریان خود است.کارمندی که از گرانی به تنگ آمده است، بیش تر آمادگی پذیرش شایعه در مورد بهبود اوضاع اقتصادی،به خصوص افزایش حقوق و مزایا، دارد تا کسی که این نیاز را ندارد.

به طور کلی، برجسته ترین ویژگی های افراد شایعه پذیر و شایعه گو عبارت است از:

ساده لوحی و زود باوری: در حالی که افراد خردمند به سادگی تحت تأثیر شایعه قرار نمی گیرندو انتقال دهنده خبر و ادعای بی اساس و غیر مستند و غیر موثق نمی شوند.

نا امنی و زود تحریک شدن: افرادی که زود از خود واکنش هیجانی نشان می دهند و همچنین، افرادی که احساس نا امنی می کنند و از عزت نفس و اطمینان خاطر خود رااز دست داده اند، بیش از دیگران تحت تأثیر شایعه قرار گرفته و انتفال دهنده آنها می شوند.

پرگویی و گزافه گویی:افرادی که عادت به پر گویی و گزافه گویی دارند، مستعد شایعه پذیری و شایعه گویی هستند.

غیبت و دروغ گویی: تردیدی نیست که این گونه افراد، خواسته یا نا خواسته،از جارچیان و سخن گویان افتخاری طراحان شایعه هستند!

خود توجهی و کژ اندیشی: آن گروه از انسان ها که معمولاً مایل هستند وقایع را خود محور و از نگاه محدود و بسته خود تفسیر کنند و هر آنچه را که بر وفق مرادشان نیست، تهدیدی برای خود بدانند، معمولاً به دیگران با بد بینی و سوء ظن می نگرند و بیش از دیگران، در معرض شایعه پذیری و شایعه گویی قرار می گیرند.

چرا مردم شایعه را می پذیرند؟

عواملی که می توانند در پذیرش شایعه مؤثر باشند،عبارت است از:

تنفر و شایعه سازی: تنفر می تواند عاملی برای پخش و پذیرش شایعه باشد. آدمی که از کسی نفرت داشته باشد، تصور خود را به گونه ای زشت درباره او ترسیم می کند و بدون هیچ دلیلی، هر خبر منفی را درباره او می پذیرد.

پذیرش شایعه برای توجیه خود: پژوهشی که در آمریکا به عمل آمده، نشان می دهد کسانی که به تبعیض نژادی اعتقاد دارند، سریعاًشایعه هایی مربوط به سیاهان را می پذیرند زیرا، خود را این گونه توجیه می کنند که حتماً سیاه پوستان بد رفتار و نادرست هستند!

شکستن سکوت ملال آور: شایعه گاه برای پر کردن سکوتی ملال آور به کار می رود.

تحریف واقعیت: شایعه در نقل دهان به دهان، مرتباً تحریف می شود به طوری که اگر این شایعه را به سازنده اولی آن بگویند، او نیز از این تحریف، تعجب می کند!

خود نمایی:تلاش برای جلب توجه دیگران، در شایعه مؤثر است.آدم مطلعی است! یا ممکن است فرد بدین وسیله بخواهد شنوندگان را سرگرم کند.

پرخاشگری: فرد ممکن است به منظور صدمه زدن به افراد دیگر، شایعه پخش کند. به عبارت دیگر، قصد تهمت زدن، غیبت کردن و سپر بلا قرار دادن  دیگران را داشته باشد.

بزرگ نمایی: علاوه بر تحریف، شایعه با مبالغه نیز همراه می شود. شایعه اگر دورغ نباشد،حداقل واقعیتی بزرگ شده است.یک کلاغ،چهل کلاغ!

مدیریت شایعه:

از آنجا که شایعه می تواند مسئله ساز و مشکل آفرین باشد،برای جلوگیری و گسترش آن،توصیه های زیر ارائه می شود:

- ابهام زدایی از اخبار و حقایق: آگاهی دادن سریع، درست و به موقع به مردم، نسبت به رویداد هایی که برای مردم با اهمیت است و به گونه ای با زندگی روزمره و آینده آنان مرتبط می شود، می تواند زمینه های مساعدی را برای جلوگیری از فرایند شایعه سازی و شایعه پردازی فراهم آورد.در واقع، برای از بین بردن شایعه، باید مسائل را شفاف کرد و ابهامات را از بین برد.البته در زمان جنگ و بحران های اجتماعی، اعمال سانسور،به منظور جلوگیری از سوء استفاده دشمن ضروری است.لذا، بهترین شیوه رعایت محدودیتی میانه است.

نقش افکار عمومی

-ایجاد مشغولیت ذهنی برای مردم،ذهن خالی به آسانی با شایعات پر می شود.در واقع،بیکاری در انسان ها تنش ایجاد می کند و غیبت کردن و شایعه پراکنی، امکان دفع این تنش را فراهم می سازد.

-استفاده از روش های غیر مستقیم:برای مقابله با شایعات باید از روش های غیر مستقیمی مانند تحریک احساسات وطن دوستی و مذهب یا القای احساس شرم از طریق اعلامیه ها،فیلم ها و غیره،استفاده کرد.

بهتر آن است که عمل مقابله با شایعه توسط کسانی انجام شود که مورد احترام بوده و مردم برای آن ها،اعتبار خاصی قائل باشند.

-آشنا ساختن مردم با آثار سوء شایعه و آموزش آن ها در مواجهه با شایعه است. می توان با ایجاد کلینیک های شایعه، این کار را انجام  داد.

منبع:

- ستوده، هدایت الله(1392)روان شناسی اجتماعی

سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان

انتهای پیام/ش

,

انواع شایعه:

معمولاً شایعات را به دو گروه تقسیم می کنند: معیار زمانی و معیار انگیزشی

معیار زمانی:شایعات از نظر نوع زمان، خود به سه نوع تقسیم می شوند:

شایعات خزنده:شایعاتی که به آرامی انتشار می یابند و مردم آن ها را به طور پنهانی و پچ پچ کنان به یکدیگر منتقل می کنند. آن ها به ظاهر بی سر و صدا هستند و به طور خزنده، اعتماد و اطمینان را از بین می برند و در نهایت در همه جا پخش می گردند.

نقش افکار عمومی

شایعات آتشین:شایعاتی که چون آتش بر خرمن می افتند و در زمان کوتاهی، گروه وسیعی را تحت پوشش قرار می دهند. از آنجا که این شایعات بار هیجانی و عاطفی فراوان دارند و هیجان هایی مانند وحشت ، خشم و خوشحالی ناگهانی ایجاد می کند، موجب باتاب فوری می گردند.

شایعات شناور:شایعات شناور برای مدتی رواج می یابند، قوت می گیرند و بعد به زیر آب فرو رفته و به صورت مخفی می مانند تا مجدداً در هنگام ظهور شرایط مناسب، شایع گردند.

معیار انگیزشی:شایعات را بر اساس معیار انگیزشی،می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

شایعات شیطانی:شایعاتی که مبتنی بر ترس باشد. زمانی که مردم یک جامعه از چیزی ترسیده باشند،آماده پذیرش شایعه درباره موضوع ترس خود می شوند.

شایعات هراس آور: شایعاتی که مبتنی بر تخیل و ترس مبتنی بوده و ماهیت هشدار دهنده باشند.خطر این گونه شایعات آن است که هر کس شایعه را باور کند، به طور معمول رفتار های ناگهانی،خشونت آمیز و همراه با فرار از خود نشان می دهد.رفتار همراه با فرار خود به یک شایعه تبدیل می شود زیرا، مردمی که او را می بینند،به فکر فرار می افتند و در این موقع است که شایعات صورت واقعیت به خود می گیرد!

شایعات رؤیایی:شایعاتی که مبتنی بر امید باشد.این گونه شایعات فرد را در تخیل و اندیشه فرو می بردو از باور کردن و تکرار چیز هایی که امیدوار است حقیقت داشته باشد، لذت می برد. این گونه شایعات به سبب ایجاد احساس خوشایند در مردم، پخش می شوند.

نقش افکار عمومی

شایعات در چه موقعیت هایی رواج می یابند؟

  شایعه در موقعیت هایی رواج می یابد که مردم مشتاق خبر باشند ولی نتوانند آن را از منابع موثق دریافت کنند. هنگامی که واقعیت های اجتماعی، به نوعی برای مردم در ابهام باقی بماند و رسانه های گروهی نیز سعی در روشن کردن این واقعیت ها نداشته باشند، زمینه مناسبی برای رواج شایعه به وجود می آید. در واقع، بیش تر در وضعیت های بی هنجار در جامعه روی می دهد.

در رواج شایعه معمولاٌ دو عامل دخالت دارند:اهمیت موضوع و ابهام در جامعه

و این فرمول شایعه است.

مشتریان شایعه:

هر شایعه برای پخش و پذیرش، نیازمند ارتباط با مشتریان خود است.کارمندی که از گرانی به تنگ آمده است، بیش تر آمادگی پذیرش شایعه در مورد بهبود اوضاع اقتصادی،به خصوص افزایش حقوق و مزایا، دارد تا کسی که این نیاز را ندارد.

به طور کلی، برجسته ترین ویژگی های افراد شایعه پذیر و شایعه گو عبارت است از:

ساده لوحی و زود باوری: در حالی که افراد خردمند به سادگی تحت تأثیر شایعه قرار نمی گیرندو انتقال دهنده خبر و ادعای بی اساس و غیر مستند و غیر موثق نمی شوند.

نا امنی و زود تحریک شدن: افرادی که زود از خود واکنش هیجانی نشان می دهند و همچنین، افرادی که احساس نا امنی می کنند و از عزت نفس و اطمینان خاطر خود رااز دست داده اند، بیش از دیگران تحت تأثیر شایعه قرار گرفته و انتفال دهنده آنها می شوند.

پرگویی و گزافه گویی:افرادی که عادت به پر گویی و گزافه گویی دارند، مستعد شایعه پذیری و شایعه گویی هستند.

غیبت و دروغ گویی: تردیدی نیست که این گونه افراد، خواسته یا نا خواسته،از جارچیان و سخن گویان افتخاری طراحان شایعه هستند!

خود توجهی و کژ اندیشی: آن گروه از انسان ها که معمولاً مایل هستند وقایع را خود محور و از نگاه محدود و بسته خود تفسیر کنند و هر آنچه را که بر وفق مرادشان نیست، تهدیدی برای خود بدانند، معمولاً به دیگران با بد بینی و سوء ظن می نگرند و بیش از دیگران، در معرض شایعه پذیری و شایعه گویی قرار می گیرند.

چرا مردم شایعه را می پذیرند؟

عواملی که می توانند در پذیرش شایعه مؤثر باشند،عبارت است از:

تنفر و شایعه سازی: تنفر می تواند عاملی برای پخش و پذیرش شایعه باشد. آدمی که از کسی نفرت داشته باشد، تصور خود را به گونه ای زشت درباره او ترسیم می کند و بدون هیچ دلیلی، هر خبر منفی را درباره او می پذیرد.

پذیرش شایعه برای توجیه خود: پژوهشی که در آمریکا به عمل آمده، نشان می دهد کسانی که به تبعیض نژادی اعتقاد دارند، سریعاًشایعه هایی مربوط به سیاهان را می پذیرند زیرا، خود را این گونه توجیه می کنند که حتماً سیاه پوستان بد رفتار و نادرست هستند!

شکستن سکوت ملال آور: شایعه گاه برای پر کردن سکوتی ملال آور به کار می رود.

تحریف واقعیت: شایعه در نقل دهان به دهان، مرتباً تحریف می شود به طوری که اگر این شایعه را به سازنده اولی آن بگویند، او نیز از این تحریف، تعجب می کند!

خود نمایی:تلاش برای جلب توجه دیگران، در شایعه مؤثر است.آدم مطلعی است! یا ممکن است فرد بدین وسیله بخواهد شنوندگان را سرگرم کند.

پرخاشگری: فرد ممکن است به منظور صدمه زدن به افراد دیگر، شایعه پخش کند. به عبارت دیگر، قصد تهمت زدن، غیبت کردن و سپر بلا قرار دادن  دیگران را داشته باشد.

بزرگ نمایی: علاوه بر تحریف، شایعه با مبالغه نیز همراه می شود. شایعه اگر دورغ نباشد،حداقل واقعیتی بزرگ شده است.یک کلاغ،چهل کلاغ!

مدیریت شایعه:

از آنجا که شایعه می تواند مسئله ساز و مشکل آفرین باشد،برای جلوگیری و گسترش آن،توصیه های زیر ارائه می شود:

- ابهام زدایی از اخبار و حقایق: آگاهی دادن سریع، درست و به موقع به مردم، نسبت به رویداد هایی که برای مردم با اهمیت است و به گونه ای با زندگی روزمره و آینده آنان مرتبط می شود، می تواند زمینه های مساعدی را برای جلوگیری از فرایند شایعه سازی و شایعه پردازی فراهم آورد.در واقع، برای از بین بردن شایعه، باید مسائل را شفاف کرد و ابهامات را از بین برد.البته در زمان جنگ و بحران های اجتماعی، اعمال سانسور،به منظور جلوگیری از سوء استفاده دشمن ضروری است.لذا، بهترین شیوه رعایت محدودیتی میانه است.

نقش افکار عمومی

-ایجاد مشغولیت ذهنی برای مردم،ذهن خالی به آسانی با شایعات پر می شود.در واقع،بیکاری در انسان ها تنش ایجاد می کند و غیبت کردن و شایعه پراکنی، امکان دفع این تنش را فراهم می سازد.

-استفاده از روش های غیر مستقیم:برای مقابله با شایعات باید از روش های غیر مستقیمی مانند تحریک احساسات وطن دوستی و مذهب یا القای احساس شرم از طریق اعلامیه ها،فیلم ها و غیره،استفاده کرد.

بهتر آن است که عمل مقابله با شایعه توسط کسانی انجام شود که مورد احترام بوده و مردم برای آن ها،اعتبار خاصی قائل باشند.

-آشنا ساختن مردم با آثار سوء شایعه و آموزش آن ها در مواجهه با شایعه است. می توان با ایجاد کلینیک های شایعه، این کار را انجام  داد.

منبع:

- ستوده، هدایت الله(1392)روان شناسی اجتماعی

سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان

انتهای پیام/ش

,

انواع شایعه:

معمولاً شایعات را به دو گروه تقسیم می کنند: معیار زمانی و معیار انگیزشی

معیار زمانی:شایعات از نظر نوع زمان، خود به سه نوع تقسیم می شوند:

شایعات خزنده:شایعاتی که به آرامی انتشار می یابند و مردم آن ها را به طور پنهانی و پچ پچ کنان به یکدیگر منتقل می کنند. آن ها به ظاهر بی سر و صدا هستند و به طور خزنده، اعتماد و اطمینان را از بین می برند و در نهایت در همه جا پخش می گردند.

نقش افکار عمومی

شایعات آتشین:شایعاتی که چون آتش بر خرمن می افتند و در زمان کوتاهی، گروه وسیعی را تحت پوشش قرار می دهند. از آنجا که این شایعات بار هیجانی و عاطفی فراوان دارند و هیجان هایی مانند وحشت ، خشم و خوشحالی ناگهانی ایجاد می کند، موجب باتاب فوری می گردند.

شایعات شناور:شایعات شناور برای مدتی رواج می یابند، قوت می گیرند و بعد به زیر آب فرو رفته و به صورت مخفی می مانند تا مجدداً در هنگام ظهور شرایط مناسب، شایع گردند.

معیار انگیزشی:شایعات را بر اساس معیار انگیزشی،می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

شایعات شیطانی:شایعاتی که مبتنی بر ترس باشد. زمانی که مردم یک جامعه از چیزی ترسیده باشند،آماده پذیرش شایعه درباره موضوع ترس خود می شوند.

شایعات هراس آور: شایعاتی که مبتنی بر تخیل و ترس مبتنی بوده و ماهیت هشدار دهنده باشند.خطر این گونه شایعات آن است که هر کس شایعه را باور کند، به طور معمول رفتار های ناگهانی،خشونت آمیز و همراه با فرار از خود نشان می دهد.رفتار همراه با فرار خود به یک شایعه تبدیل می شود زیرا، مردمی که او را می بینند،به فکر فرار می افتند و در این موقع است که شایعات صورت واقعیت به خود می گیرد!

شایعات رؤیایی:شایعاتی که مبتنی بر امید باشد.این گونه شایعات فرد را در تخیل و اندیشه فرو می بردو از باور کردن و تکرار چیز هایی که امیدوار است حقیقت داشته باشد، لذت می برد. این گونه شایعات به سبب ایجاد احساس خوشایند در مردم، پخش می شوند.

نقش افکار عمومی

شایعات در چه موقعیت هایی رواج می یابند؟

  شایعه در موقعیت هایی رواج می یابد که مردم مشتاق خبر باشند ولی نتوانند آن را از منابع موثق دریافت کنند. هنگامی که واقعیت های اجتماعی، به نوعی برای مردم در ابهام باقی بماند و رسانه های گروهی نیز سعی در روشن کردن این واقعیت ها نداشته باشند، زمینه مناسبی برای رواج شایعه به وجود می آید. در واقع، بیش تر در وضعیت های بی هنجار در جامعه روی می دهد.

در رواج شایعه معمولاٌ دو عامل دخالت دارند:اهمیت موضوع و ابهام در جامعه

و این فرمول شایعه است.

مشتریان شایعه:

هر شایعه برای پخش و پذیرش، نیازمند ارتباط با مشتریان خود است.کارمندی که از گرانی به تنگ آمده است، بیش تر آمادگی پذیرش شایعه در مورد بهبود اوضاع اقتصادی،به خصوص افزایش حقوق و مزایا، دارد تا کسی که این نیاز را ندارد.

به طور کلی، برجسته ترین ویژگی های افراد شایعه پذیر و شایعه گو عبارت است از:

ساده لوحی و زود باوری: در حالی که افراد خردمند به سادگی تحت تأثیر شایعه قرار نمی گیرندو انتقال دهنده خبر و ادعای بی اساس و غیر مستند و غیر موثق نمی شوند.

نا امنی و زود تحریک شدن: افرادی که زود از خود واکنش هیجانی نشان می دهند و همچنین، افرادی که احساس نا امنی می کنند و از عزت نفس و اطمینان خاطر خود رااز دست داده اند، بیش از دیگران تحت تأثیر شایعه قرار گرفته و انتفال دهنده آنها می شوند.

پرگویی و گزافه گویی:افرادی که عادت به پر گویی و گزافه گویی دارند، مستعد شایعه پذیری و شایعه گویی هستند.

غیبت و دروغ گویی: تردیدی نیست که این گونه افراد، خواسته یا نا خواسته،از جارچیان و سخن گویان افتخاری طراحان شایعه هستند!

خود توجهی و کژ اندیشی: آن گروه از انسان ها که معمولاً مایل هستند وقایع را خود محور و از نگاه محدود و بسته خود تفسیر کنند و هر آنچه را که بر وفق مرادشان نیست، تهدیدی برای خود بدانند، معمولاً به دیگران با بد بینی و سوء ظن می نگرند و بیش از دیگران، در معرض شایعه پذیری و شایعه گویی قرار می گیرند.

چرا مردم شایعه را می پذیرند؟

عواملی که می توانند در پذیرش شایعه مؤثر باشند،عبارت است از:

تنفر و شایعه سازی: تنفر می تواند عاملی برای پخش و پذیرش شایعه باشد. آدمی که از کسی نفرت داشته باشد، تصور خود را به گونه ای زشت درباره او ترسیم می کند و بدون هیچ دلیلی، هر خبر منفی را درباره او می پذیرد.

پذیرش شایعه برای توجیه خود: پژوهشی که در آمریکا به عمل آمده، نشان می دهد کسانی که به تبعیض نژادی اعتقاد دارند، سریعاًشایعه هایی مربوط به سیاهان را می پذیرند زیرا، خود را این گونه توجیه می کنند که حتماً سیاه پوستان بد رفتار و نادرست هستند!

شکستن سکوت ملال آور: شایعه گاه برای پر کردن سکوتی ملال آور به کار می رود.

تحریف واقعیت: شایعه در نقل دهان به دهان، مرتباً تحریف می شود به طوری که اگر این شایعه را به سازنده اولی آن بگویند، او نیز از این تحریف، تعجب می کند!

خود نمایی:تلاش برای جلب توجه دیگران، در شایعه مؤثر است.آدم مطلعی است! یا ممکن است فرد بدین وسیله بخواهد شنوندگان را سرگرم کند.

پرخاشگری: فرد ممکن است به منظور صدمه زدن به افراد دیگر، شایعه پخش کند. به عبارت دیگر، قصد تهمت زدن، غیبت کردن و سپر بلا قرار دادن  دیگران را داشته باشد.

بزرگ نمایی: علاوه بر تحریف، شایعه با مبالغه نیز همراه می شود. شایعه اگر دورغ نباشد،حداقل واقعیتی بزرگ شده است.یک کلاغ،چهل کلاغ!

مدیریت شایعه:

از آنجا که شایعه می تواند مسئله ساز و مشکل آفرین باشد،برای جلوگیری و گسترش آن،توصیه های زیر ارائه می شود:

- ابهام زدایی از اخبار و حقایق: آگاهی دادن سریع، درست و به موقع به مردم، نسبت به رویداد هایی که برای مردم با اهمیت است و به گونه ای با زندگی روزمره و آینده آنان مرتبط می شود، می تواند زمینه های مساعدی را برای جلوگیری از فرایند شایعه سازی و شایعه پردازی فراهم آورد.در واقع، برای از بین بردن شایعه، باید مسائل را شفاف کرد و ابهامات را از بین برد.البته در زمان جنگ و بحران های اجتماعی، اعمال سانسور،به منظور جلوگیری از سوء استفاده دشمن ضروری است.لذا، بهترین شیوه رعایت محدودیتی میانه است.

نقش افکار عمومی

-ایجاد مشغولیت ذهنی برای مردم،ذهن خالی به آسانی با شایعات پر می شود.در واقع،بیکاری در انسان ها تنش ایجاد می کند و غیبت کردن و شایعه پراکنی، امکان دفع این تنش را فراهم می سازد.

-استفاده از روش های غیر مستقیم:برای مقابله با شایعات باید از روش های غیر مستقیمی مانند تحریک احساسات وطن دوستی و مذهب یا القای احساس شرم از طریق اعلامیه ها،فیلم ها و غیره،استفاده کرد.

بهتر آن است که عمل مقابله با شایعه توسط کسانی انجام شود که مورد احترام بوده و مردم برای آن ها،اعتبار خاصی قائل باشند.

-آشنا ساختن مردم با آثار سوء شایعه و آموزش آن ها در مواجهه با شایعه است. می توان با ایجاد کلینیک های شایعه، این کار را انجام  داد.

منبع:

- ستوده، هدایت الله(1392)روان شناسی اجتماعی

سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان

انتهای پیام/ش

,

انواع شایعه:

معمولاً شایعات را به دو گروه تقسیم می کنند: معیار زمانی و معیار انگیزشی

معیار زمانی:شایعات از نظر نوع زمان، خود به سه نوع تقسیم می شوند:

شایعات خزنده:شایعاتی که به آرامی انتشار می یابند و مردم آن ها را به طور پنهانی و پچ پچ کنان به یکدیگر منتقل می کنند. آن ها به ظاهر بی سر و صدا هستند و به طور خزنده، اعتماد و اطمینان را از بین می برند و در نهایت در همه جا پخش می گردند.

نقش افکار عمومی

شایعات آتشین:شایعاتی که چون آتش بر خرمن می افتند و در زمان کوتاهی، گروه وسیعی را تحت پوشش قرار می دهند. از آنجا که این شایعات بار هیجانی و عاطفی فراوان دارند و هیجان هایی مانند وحشت ، خشم و خوشحالی ناگهانی ایجاد می کند، موجب باتاب فوری می گردند.

شایعات شناور:شایعات شناور برای مدتی رواج می یابند، قوت می گیرند و بعد به زیر آب فرو رفته و به صورت مخفی می مانند تا مجدداً در هنگام ظهور شرایط مناسب، شایع گردند.

معیار انگیزشی:شایعات را بر اساس معیار انگیزشی،می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

شایعات شیطانی:شایعاتی که مبتنی بر ترس باشد. زمانی که مردم یک جامعه از چیزی ترسیده باشند،آماده پذیرش شایعه درباره موضوع ترس خود می شوند.

شایعات هراس آور: شایعاتی که مبتنی بر تخیل و ترس مبتنی بوده و ماهیت هشدار دهنده باشند.خطر این گونه شایعات آن است که هر کس شایعه را باور کند، به طور معمول رفتار های ناگهانی،خشونت آمیز و همراه با فرار از خود نشان می دهد.رفتار همراه با فرار خود به یک شایعه تبدیل می شود زیرا، مردمی که او را می بینند،به فکر فرار می افتند و در این موقع است که شایعات صورت واقعیت به خود می گیرد!

شایعات رؤیایی:شایعاتی که مبتنی بر امید باشد.این گونه شایعات فرد را در تخیل و اندیشه فرو می بردو از باور کردن و تکرار چیز هایی که امیدوار است حقیقت داشته باشد، لذت می برد. این گونه شایعات به سبب ایجاد احساس خوشایند در مردم، پخش می شوند.

نقش افکار عمومی

شایعات در چه موقعیت هایی رواج می یابند؟

  شایعه در موقعیت هایی رواج می یابد که مردم مشتاق خبر باشند ولی نتوانند آن را از منابع موثق دریافت کنند. هنگامی که واقعیت های اجتماعی، به نوعی برای مردم در ابهام باقی بماند و رسانه های گروهی نیز سعی در روشن کردن این واقعیت ها نداشته باشند، زمینه مناسبی برای رواج شایعه به وجود می آید. در واقع، بیش تر در وضعیت های بی هنجار در جامعه روی می دهد.

در رواج شایعه معمولاٌ دو عامل دخالت دارند:اهمیت موضوع و ابهام در جامعه

و این فرمول شایعه است.

مشتریان شایعه:

هر شایعه برای پخش و پذیرش، نیازمند ارتباط با مشتریان خود است.کارمندی که از گرانی به تنگ آمده است، بیش تر آمادگی پذیرش شایعه در مورد بهبود اوضاع اقتصادی،به خصوص افزایش حقوق و مزایا، دارد تا کسی که این نیاز را ندارد.

به طور کلی، برجسته ترین ویژگی های افراد شایعه پذیر و شایعه گو عبارت است از:

ساده لوحی و زود باوری: در حالی که افراد خردمند به سادگی تحت تأثیر شایعه قرار نمی گیرندو انتقال دهنده خبر و ادعای بی اساس و غیر مستند و غیر موثق نمی شوند.

نا امنی و زود تحریک شدن: افرادی که زود از خود واکنش هیجانی نشان می دهند و همچنین، افرادی که احساس نا امنی می کنند و از عزت نفس و اطمینان خاطر خود رااز دست داده اند، بیش از دیگران تحت تأثیر شایعه قرار گرفته و انتفال دهنده آنها می شوند.

پرگویی و گزافه گویی:افرادی که عادت به پر گویی و گزافه گویی دارند، مستعد شایعه پذیری و شایعه گویی هستند.

غیبت و دروغ گویی: تردیدی نیست که این گونه افراد، خواسته یا نا خواسته،از جارچیان و سخن گویان افتخاری طراحان شایعه هستند!

خود توجهی و کژ اندیشی: آن گروه از انسان ها که معمولاً مایل هستند وقایع را خود محور و از نگاه محدود و بسته خود تفسیر کنند و هر آنچه را که بر وفق مرادشان نیست، تهدیدی برای خود بدانند، معمولاً به دیگران با بد بینی و سوء ظن می نگرند و بیش از دیگران، در معرض شایعه پذیری و شایعه گویی قرار می گیرند.

چرا مردم شایعه را می پذیرند؟

عواملی که می توانند در پذیرش شایعه مؤثر باشند،عبارت است از:

تنفر و شایعه سازی: تنفر می تواند عاملی برای پخش و پذیرش شایعه باشد. آدمی که از کسی نفرت داشته باشد، تصور خود را به گونه ای زشت درباره او ترسیم می کند و بدون هیچ دلیلی، هر خبر منفی را درباره او می پذیرد.

پذیرش شایعه برای توجیه خود: پژوهشی که در آمریکا به عمل آمده، نشان می دهد کسانی که به تبعیض نژادی اعتقاد دارند، سریعاًشایعه هایی مربوط به سیاهان را می پذیرند زیرا، خود را این گونه توجیه می کنند که حتماً سیاه پوستان بد رفتار و نادرست هستند!

شکستن سکوت ملال آور: شایعه گاه برای پر کردن سکوتی ملال آور به کار می رود.

تحریف واقعیت: شایعه در نقل دهان به دهان، مرتباً تحریف می شود به طوری که اگر این شایعه را به سازنده اولی آن بگویند، او نیز از این تحریف، تعجب می کند!

خود نمایی:تلاش برای جلب توجه دیگران، در شایعه مؤثر است.آدم مطلعی است! یا ممکن است فرد بدین وسیله بخواهد شنوندگان را سرگرم کند.

پرخاشگری: فرد ممکن است به منظور صدمه زدن به افراد دیگر، شایعه پخش کند. به عبارت دیگر، قصد تهمت زدن، غیبت کردن و سپر بلا قرار دادن  دیگران را داشته باشد.

بزرگ نمایی: علاوه بر تحریف، شایعه با مبالغه نیز همراه می شود. شایعه اگر دورغ نباشد،حداقل واقعیتی بزرگ شده است.یک کلاغ،چهل کلاغ!

مدیریت شایعه:

از آنجا که شایعه می تواند مسئله ساز و مشکل آفرین باشد،برای جلوگیری و گسترش آن،توصیه های زیر ارائه می شود:

- ابهام زدایی از اخبار و حقایق: آگاهی دادن سریع، درست و به موقع به مردم، نسبت به رویداد هایی که برای مردم با اهمیت است و به گونه ای با زندگی روزمره و آینده آنان مرتبط می شود، می تواند زمینه های مساعدی را برای جلوگیری از فرایند شایعه سازی و شایعه پردازی فراهم آورد.در واقع، برای از بین بردن شایعه، باید مسائل را شفاف کرد و ابهامات را از بین برد.البته در زمان جنگ و بحران های اجتماعی، اعمال سانسور،به منظور جلوگیری از سوء استفاده دشمن ضروری است.لذا، بهترین شیوه رعایت محدودیتی میانه است.

نقش افکار عمومی

-ایجاد مشغولیت ذهنی برای مردم،ذهن خالی به آسانی با شایعات پر می شود.در واقع،بیکاری در انسان ها تنش ایجاد می کند و غیبت کردن و شایعه پراکنی، امکان دفع این تنش را فراهم می سازد.

-استفاده از روش های غیر مستقیم:برای مقابله با شایعات باید از روش های غیر مستقیمی مانند تحریک احساسات وطن دوستی و مذهب یا القای احساس شرم از طریق اعلامیه ها،فیلم ها و غیره،استفاده کرد.

بهتر آن است که عمل مقابله با شایعه توسط کسانی انجام شود که مورد احترام بوده و مردم برای آن ها،اعتبار خاصی قائل باشند.

-آشنا ساختن مردم با آثار سوء شایعه و آموزش آن ها در مواجهه با شایعه است. می توان با ایجاد کلینیک های شایعه، این کار را انجام  داد.

منبع:

- ستوده، هدایت الله(1392)روان شناسی اجتماعی

سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان

انتهای پیام/ش

,

انواع شایعه:

معمولاً شایعات را به دو گروه تقسیم می کنند: معیار زمانی و معیار انگیزشی

معیار زمانی:شایعات از نظر نوع زمان، خود به سه نوع تقسیم می شوند:

شایعات خزنده:شایعاتی که به آرامی انتشار می یابند و مردم آن ها را به طور پنهانی و پچ پچ کنان به یکدیگر منتقل می کنند. آن ها به ظاهر بی سر و صدا هستند و به طور خزنده، اعتماد و اطمینان را از بین می برند و در نهایت در همه جا پخش می گردند.

نقش افکار عمومی

شایعات آتشین:شایعاتی که چون آتش بر خرمن می افتند و در زمان کوتاهی، گروه وسیعی را تحت پوشش قرار می دهند. از آنجا که این شایعات بار هیجانی و عاطفی فراوان دارند و هیجان هایی مانند وحشت ، خشم و خوشحالی ناگهانی ایجاد می کند، موجب باتاب فوری می گردند.

شایعات شناور:شایعات شناور برای مدتی رواج می یابند، قوت می گیرند و بعد به زیر آب فرو رفته و به صورت مخفی می مانند تا مجدداً در هنگام ظهور شرایط مناسب، شایع گردند.

معیار انگیزشی:شایعات را بر اساس معیار انگیزشی،می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

شایعات شیطانی:شایعاتی که مبتنی بر ترس باشد. زمانی که مردم یک جامعه از چیزی ترسیده باشند،آماده پذیرش شایعه درباره موضوع ترس خود می شوند.

شایعات هراس آور: شایعاتی که مبتنی بر تخیل و ترس مبتنی بوده و ماهیت هشدار دهنده باشند.خطر این گونه شایعات آن است که هر کس شایعه را باور کند، به طور معمول رفتار های ناگهانی،خشونت آمیز و همراه با فرار از خود نشان می دهد.رفتار همراه با فرار خود به یک شایعه تبدیل می شود زیرا، مردمی که او را می بینند،به فکر فرار می افتند و در این موقع است که شایعات صورت واقعیت به خود می گیرد!

شایعات رؤیایی:شایعاتی که مبتنی بر امید باشد.این گونه شایعات فرد را در تخیل و اندیشه فرو می بردو از باور کردن و تکرار چیز هایی که امیدوار است حقیقت داشته باشد، لذت می برد. این گونه شایعات به سبب ایجاد احساس خوشایند در مردم، پخش می شوند.

نقش افکار عمومی

شایعات در چه موقعیت هایی رواج می یابند؟

  شایعه در موقعیت هایی رواج می یابد که مردم مشتاق خبر باشند ولی نتوانند آن را از منابع موثق دریافت کنند. هنگامی که واقعیت های اجتماعی، به نوعی برای مردم در ابهام باقی بماند و رسانه های گروهی نیز سعی در روشن کردن این واقعیت ها نداشته باشند، زمینه مناسبی برای رواج شایعه به وجود می آید. در واقع، بیش تر در وضعیت های بی هنجار در جامعه روی می دهد.

در رواج شایعه معمولاٌ دو عامل دخالت دارند:اهمیت موضوع و ابهام در جامعه

و این فرمول شایعه است.

مشتریان شایعه:

هر شایعه برای پخش و پذیرش، نیازمند ارتباط با مشتریان خود است.کارمندی که از گرانی به تنگ آمده است، بیش تر آمادگی پذیرش شایعه در مورد بهبود اوضاع اقتصادی،به خصوص افزایش حقوق و مزایا، دارد تا کسی که این نیاز را ندارد.

به طور کلی، برجسته ترین ویژگی های افراد شایعه پذیر و شایعه گو عبارت است از:

ساده لوحی و زود باوری: در حالی که افراد خردمند به سادگی تحت تأثیر شایعه قرار نمی گیرندو انتقال دهنده خبر و ادعای بی اساس و غیر مستند و غیر موثق نمی شوند.

نا امنی و زود تحریک شدن: افرادی که زود از خود واکنش هیجانی نشان می دهند و همچنین، افرادی که احساس نا امنی می کنند و از عزت نفس و اطمینان خاطر خود رااز دست داده اند، بیش از دیگران تحت تأثیر شایعه قرار گرفته و انتفال دهنده آنها می شوند.

پرگویی و گزافه گویی:افرادی که عادت به پر گویی و گزافه گویی دارند، مستعد شایعه پذیری و شایعه گویی هستند.

غیبت و دروغ گویی: تردیدی نیست که این گونه افراد، خواسته یا نا خواسته،از جارچیان و سخن گویان افتخاری طراحان شایعه هستند!

خود توجهی و کژ اندیشی: آن گروه از انسان ها که معمولاً مایل هستند وقایع را خود محور و از نگاه محدود و بسته خود تفسیر کنند و هر آنچه را که بر وفق مرادشان نیست، تهدیدی برای خود بدانند، معمولاً به دیگران با بد بینی و سوء ظن می نگرند و بیش از دیگران، در معرض شایعه پذیری و شایعه گویی قرار می گیرند.

چرا مردم شایعه را می پذیرند؟

عواملی که می توانند در پذیرش شایعه مؤثر باشند،عبارت است از:

تنفر و شایعه سازی: تنفر می تواند عاملی برای پخش و پذیرش شایعه باشد. آدمی که از کسی نفرت داشته باشد، تصور خود را به گونه ای زشت درباره او ترسیم می کند و بدون هیچ دلیلی، هر خبر منفی را درباره او می پذیرد.

پذیرش شایعه برای توجیه خود: پژوهشی که در آمریکا به عمل آمده، نشان می دهد کسانی که به تبعیض نژادی اعتقاد دارند، سریعاًشایعه هایی مربوط به سیاهان را می پذیرند زیرا، خود را این گونه توجیه می کنند که حتماً سیاه پوستان بد رفتار و نادرست هستند!

شکستن سکوت ملال آور: شایعه گاه برای پر کردن سکوتی ملال آور به کار می رود.

تحریف واقعیت: شایعه در نقل دهان به دهان، مرتباً تحریف می شود به طوری که اگر این شایعه را به سازنده اولی آن بگویند، او نیز از این تحریف، تعجب می کند!

خود نمایی:تلاش برای جلب توجه دیگران، در شایعه مؤثر است.آدم مطلعی است! یا ممکن است فرد بدین وسیله بخواهد شنوندگان را سرگرم کند.

پرخاشگری: فرد ممکن است به منظور صدمه زدن به افراد دیگر، شایعه پخش کند. به عبارت دیگر، قصد تهمت زدن، غیبت کردن و سپر بلا قرار دادن  دیگران را داشته باشد.

بزرگ نمایی: علاوه بر تحریف، شایعه با مبالغه نیز همراه می شود. شایعه اگر دورغ نباشد،حداقل واقعیتی بزرگ شده است.یک کلاغ،چهل کلاغ!

مدیریت شایعه:

از آنجا که شایعه می تواند مسئله ساز و مشکل آفرین باشد،برای جلوگیری و گسترش آن،توصیه های زیر ارائه می شود:

- ابهام زدایی از اخبار و حقایق: آگاهی دادن سریع، درست و به موقع به مردم، نسبت به رویداد هایی که برای مردم با اهمیت است و به گونه ای با زندگی روزمره و آینده آنان مرتبط می شود، می تواند زمینه های مساعدی را برای جلوگیری از فرایند شایعه سازی و شایعه پردازی فراهم آورد.در واقع، برای از بین بردن شایعه، باید مسائل را شفاف کرد و ابهامات را از بین برد.البته در زمان جنگ و بحران های اجتماعی، اعمال سانسور،به منظور جلوگیری از سوء استفاده دشمن ضروری است.لذا، بهترین شیوه رعایت محدودیتی میانه است.

نقش افکار عمومی

-ایجاد مشغولیت ذهنی برای مردم،ذهن خالی به آسانی با شایعات پر می شود.در واقع،بیکاری در انسان ها تنش ایجاد می کند و غیبت کردن و شایعه پراکنی، امکان دفع این تنش را فراهم می سازد.

-استفاده از روش های غیر مستقیم:برای مقابله با شایعات باید از روش های غیر مستقیمی مانند تحریک احساسات وطن دوستی و مذهب یا القای احساس شرم از طریق اعلامیه ها،فیلم ها و غیره،استفاده کرد.

بهتر آن است که عمل مقابله با شایعه توسط کسانی انجام شود که مورد احترام بوده و مردم برای آن ها،اعتبار خاصی قائل باشند.

-آشنا ساختن مردم با آثار سوء شایعه و آموزش آن ها در مواجهه با شایعه است. می توان با ایجاد کلینیک های شایعه، این کار را انجام  داد.

منبع:

- ستوده، هدایت الله(1392)روان شناسی اجتماعی

سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان

انتهای پیام/ش

,

انواع شایعه:

معمولاً شایعات را به دو گروه تقسیم می کنند: معیار زمانی و معیار انگیزشی

معیار زمانی:شایعات از نظر نوع زمان، خود به سه نوع تقسیم می شوند:

شایعات خزنده:شایعاتی که به آرامی انتشار می یابند و مردم آن ها را به طور پنهانی و پچ پچ کنان به یکدیگر منتقل می کنند. آن ها به ظاهر بی سر و صدا هستند و به طور خزنده، اعتماد و اطمینان را از بین می برند و در نهایت در همه جا پخش می گردند.

نقش افکار عمومی

شایعات آتشین:شایعاتی که چون آتش بر خرمن می افتند و در زمان کوتاهی، گروه وسیعی را تحت پوشش قرار می دهند. از آنجا که این شایعات بار هیجانی و عاطفی فراوان دارند و هیجان هایی مانند وحشت ، خشم و خوشحالی ناگهانی ایجاد می کند، موجب باتاب فوری می گردند.

شایعات شناور:شایعات شناور برای مدتی رواج می یابند، قوت می گیرند و بعد به زیر آب فرو رفته و به صورت مخفی می مانند تا مجدداً در هنگام ظهور شرایط مناسب، شایع گردند.

معیار انگیزشی:شایعات را بر اساس معیار انگیزشی،می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

شایعات شیطانی:شایعاتی که مبتنی بر ترس باشد. زمانی که مردم یک جامعه از چیزی ترسیده باشند،آماده پذیرش شایعه درباره موضوع ترس خود می شوند.

شایعات هراس آور: شایعاتی که مبتنی بر تخیل و ترس مبتنی بوده و ماهیت هشدار دهنده باشند.خطر این گونه شایعات آن است که هر کس شایعه را باور کند، به طور معمول رفتار های ناگهانی،خشونت آمیز و همراه با فرار از خود نشان می دهد.رفتار همراه با فرار خود به یک شایعه تبدیل می شود زیرا، مردمی که او را می بینند،به فکر فرار می افتند و در این موقع است که شایعات صورت واقعیت به خود می گیرد!

شایعات رؤیایی:شایعاتی که مبتنی بر امید باشد.این گونه شایعات فرد را در تخیل و اندیشه فرو می بردو از باور کردن و تکرار چیز هایی که امیدوار است حقیقت داشته باشد، لذت می برد. این گونه شایعات به سبب ایجاد احساس خوشایند در مردم، پخش می شوند.

نقش افکار عمومی

شایعات در چه موقعیت هایی رواج می یابند؟

  شایعه در موقعیت هایی رواج می یابد که مردم مشتاق خبر باشند ولی نتوانند آن را از منابع موثق دریافت کنند. هنگامی که واقعیت های اجتماعی، به نوعی برای مردم در ابهام باقی بماند و رسانه های گروهی نیز سعی در روشن کردن این واقعیت ها نداشته باشند، زمینه مناسبی برای رواج شایعه به وجود می آید. در واقع، بیش تر در وضعیت های بی هنجار در جامعه روی می دهد.

در رواج شایعه معمولاٌ دو عامل دخالت دارند:اهمیت موضوع و ابهام در جامعه

و این فرمول شایعه است.

مشتریان شایعه:

هر شایعه برای پخش و پذیرش، نیازمند ارتباط با مشتریان خود است.کارمندی که از گرانی به تنگ آمده است، بیش تر آمادگی پذیرش شایعه در مورد بهبود اوضاع اقتصادی،به خصوص افزایش حقوق و مزایا، دارد تا کسی که این نیاز را ندارد.

به طور کلی، برجسته ترین ویژگی های افراد شایعه پذیر و شایعه گو عبارت است از:

ساده لوحی و زود باوری: در حالی که افراد خردمند به سادگی تحت تأثیر شایعه قرار نمی گیرندو انتقال دهنده خبر و ادعای بی اساس و غیر مستند و غیر موثق نمی شوند.

نا امنی و زود تحریک شدن: افرادی که زود از خود واکنش هیجانی نشان می دهند و همچنین، افرادی که احساس نا امنی می کنند و از عزت نفس و اطمینان خاطر خود رااز دست داده اند، بیش از دیگران تحت تأثیر شایعه قرار گرفته و انتفال دهنده آنها می شوند.

پرگویی و گزافه گویی:افرادی که عادت به پر گویی و گزافه گویی دارند، مستعد شایعه پذیری و شایعه گویی هستند.

غیبت و دروغ گویی: تردیدی نیست که این گونه افراد، خواسته یا نا خواسته،از جارچیان و سخن گویان افتخاری طراحان شایعه هستند!

خود توجهی و کژ اندیشی: آن گروه از انسان ها که معمولاً مایل هستند وقایع را خود محور و از نگاه محدود و بسته خود تفسیر کنند و هر آنچه را که بر وفق مرادشان نیست، تهدیدی برای خود بدانند، معمولاً به دیگران با بد بینی و سوء ظن می نگرند و بیش از دیگران، در معرض شایعه پذیری و شایعه گویی قرار می گیرند.

چرا مردم شایعه را می پذیرند؟

عواملی که می توانند در پذیرش شایعه مؤثر باشند،عبارت است از:

تنفر و شایعه سازی: تنفر می تواند عاملی برای پخش و پذیرش شایعه باشد. آدمی که از کسی نفرت داشته باشد، تصور خود را به گونه ای زشت درباره او ترسیم می کند و بدون هیچ دلیلی، هر خبر منفی را درباره او می پذیرد.

پذیرش شایعه برای توجیه خود: پژوهشی که در آمریکا به عمل آمده، نشان می دهد کسانی که به تبعیض نژادی اعتقاد دارند، سریعاًشایعه هایی مربوط به سیاهان را می پذیرند زیرا، خود را این گونه توجیه می کنند که حتماً سیاه پوستان بد رفتار و نادرست هستند!

شکستن سکوت ملال آور: شایعه گاه برای پر کردن سکوتی ملال آور به کار می رود.

تحریف واقعیت: شایعه در نقل دهان به دهان، مرتباً تحریف می شود به طوری که اگر این شایعه را به سازنده اولی آن بگویند، او نیز از این تحریف، تعجب می کند!

خود نمایی:تلاش برای جلب توجه دیگران، در شایعه مؤثر است.آدم مطلعی است! یا ممکن است فرد بدین وسیله بخواهد شنوندگان را سرگرم کند.

پرخاشگری: فرد ممکن است به منظور صدمه زدن به افراد دیگر، شایعه پخش کند. به عبارت دیگر، قصد تهمت زدن، غیبت کردن و سپر بلا قرار دادن  دیگران را داشته باشد.

بزرگ نمایی: علاوه بر تحریف، شایعه با مبالغه نیز همراه می شود. شایعه اگر دورغ نباشد،حداقل واقعیتی بزرگ شده است.یک کلاغ،چهل کلاغ!

مدیریت شایعه:

از آنجا که شایعه می تواند مسئله ساز و مشکل آفرین باشد،برای جلوگیری و گسترش آن،توصیه های زیر ارائه می شود:

- ابهام زدایی از اخبار و حقایق: آگاهی دادن سریع، درست و به موقع به مردم، نسبت به رویداد هایی که برای مردم با اهمیت است و به گونه ای با زندگی روزمره و آینده آنان مرتبط می شود، می تواند زمینه های مساعدی را برای جلوگیری از فرایند شایعه سازی و شایعه پردازی فراهم آورد.در واقع، برای از بین بردن شایعه، باید مسائل را شفاف کرد و ابهامات را از بین برد.البته در زمان جنگ و بحران های اجتماعی، اعمال سانسور،به منظور جلوگیری از سوء استفاده دشمن ضروری است.لذا، بهترین شیوه رعایت محدودیتی میانه است.

نقش افکار عمومی

-ایجاد مشغولیت ذهنی برای مردم،ذهن خالی به آسانی با شایعات پر می شود.در واقع،بیکاری در انسان ها تنش ایجاد می کند و غیبت کردن و شایعه پراکنی، امکان دفع این تنش را فراهم می سازد.

-استفاده از روش های غیر مستقیم:برای مقابله با شایعات باید از روش های غیر مستقیمی مانند تحریک احساسات وطن دوستی و مذهب یا القای احساس شرم از طریق اعلامیه ها،فیلم ها و غیره،استفاده کرد.

بهتر آن است که عمل مقابله با شایعه توسط کسانی انجام شود که مورد احترام بوده و مردم برای آن ها،اعتبار خاصی قائل باشند.

-آشنا ساختن مردم با آثار سوء شایعه و آموزش آن ها در مواجهه با شایعه است. می توان با ایجاد کلینیک های شایعه، این کار را انجام  داد.

منبع:

- ستوده، هدایت الله(1392)روان شناسی اجتماعی

سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان

انتهای پیام/ش

,

انواع شایعه:

,

معمولاً شایعات را به دو گروه تقسیم می کنند: معیار زمانی و معیار انگیزشی

,

معیار زمانی:شایعات از نظر نوع زمان، خود به سه نوع تقسیم می شوند:

,

شایعات خزنده:شایعاتی که به آرامی انتشار می یابند و مردم آن ها را به طور پنهانی و پچ پچ کنان به یکدیگر منتقل می کنند. آن ها به ظاهر بی سر و صدا هستند و به طور خزنده، اعتماد و اطمینان را از بین می برند و در نهایت در همه جا پخش می گردند.

,

نقش افکار عمومی

, نقش افکار عمومی, نقش افکار عمومی,

شایعات آتشین:شایعاتی که چون آتش بر خرمن می افتند و در زمان کوتاهی، گروه وسیعی را تحت پوشش قرار می دهند. از آنجا که این شایعات بار هیجانی و عاطفی فراوان دارند و هیجان هایی مانند وحشت ، خشم و خوشحالی ناگهانی ایجاد می کند، موجب باتاب فوری می گردند.

, .,

شایعات شناور:شایعات شناور برای مدتی رواج می یابند، قوت می گیرند و بعد به زیر آب فرو رفته و به صورت مخفی می مانند تا مجدداً در هنگام ظهور شرایط مناسب، شایع گردند.

,

معیار انگیزشی:شایعات را بر اساس معیار انگیزشی،می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

,

شایعات شیطانی:شایعاتی که مبتنی بر ترس باشد. زمانی که مردم یک جامعه از چیزی ترسیده باشند،آماده پذیرش شایعه درباره موضوع ترس خود می شوند.

, .,

شایعات هراس آور: شایعاتی که مبتنی بر تخیل و ترس مبتنی بوده و ماهیت هشدار دهنده باشند.خطر این گونه شایعات آن است که هر کس شایعه را باور کند، به طور معمول رفتار های ناگهانی،خشونت آمیز و همراه با فرار از خود نشان می دهد.رفتار همراه با فرار خود به یک شایعه تبدیل می شود زیرا، مردمی که او را می بینند،به فکر فرار می افتند و در این موقع است که شایعات صورت واقعیت به خود می گیرد!

,

شایعات رؤیایی:شایعاتی که مبتنی بر امید باشد.این گونه شایعات فرد را در تخیل و اندیشه فرو می بردو از باور کردن و تکرار چیز هایی که امیدوار است حقیقت داشته باشد، لذت می برد. این گونه شایعات به سبب ایجاد احساس خوشایند در مردم، پخش می شوند.

, .,

نقش افکار عمومی

, نقش افکار عمومی , نقش افکار عمومی ,

شایعات در چه موقعیت هایی رواج می یابند؟

,

  شایعه در موقعیت هایی رواج می یابد که مردم مشتاق خبر باشند ولی نتوانند آن را از منابع موثق دریافت کنند. هنگامی که واقعیت های اجتماعی، به نوعی برای مردم در ابهام باقی بماند و رسانه های گروهی نیز سعی در روشن کردن این واقعیت ها نداشته باشند، زمینه مناسبی برای رواج شایعه به وجود می آید. در واقع، بیش تر در وضعیت های بی هنجار در جامعه روی می دهد.

,

در رواج شایعه معمولاٌ دو عامل دخالت دارند:اهمیت موضوع و ابهام در جامعه

,

و این فرمول شایعه است.

,

مشتریان شایعه:

,

هر شایعه برای پخش و پذیرش، نیازمند ارتباط با مشتریان خود است.کارمندی که از گرانی به تنگ آمده است، بیش تر آمادگی پذیرش شایعه در مورد بهبود اوضاع اقتصادی،به خصوص افزایش حقوق و مزایا، دارد تا کسی که این نیاز را ندارد.

,

به طور کلی، برجسته ترین ویژگی های افراد شایعه پذیر و شایعه گو عبارت است از:

,

ساده لوحی و زود باوری: در حالی که افراد خردمند به سادگی تحت تأثیر شایعه قرار نمی گیرندو انتقال دهنده خبر و ادعای بی اساس و غیر مستند و غیر موثق نمی شوند.

,

نا امنی و زود تحریک شدن: افرادی که زود از خود واکنش هیجانی نشان می دهند و همچنین، افرادی که احساس نا امنی می کنند و از عزت نفس و اطمینان خاطر خود رااز دست داده اند، بیش از دیگران تحت تأثیر شایعه قرار گرفته و انتفال دهنده آنها می شوند.

,

پرگویی و گزافه گویی:افرادی که عادت به پر گویی و گزافه گویی دارند، مستعد شایعه پذیری و شایعه گویی هستند.

, .,

غیبت و دروغ گویی: تردیدی نیست که این گونه افراد، خواسته یا نا خواسته،از جارچیان و سخن گویان افتخاری طراحان شایعه هستند!

,

خود توجهی و کژ اندیشی: آن گروه از انسان ها که معمولاً مایل هستند وقایع را خود محور و از نگاه محدود و بسته خود تفسیر کنند و هر آنچه را که بر وفق مرادشان نیست، تهدیدی برای خود بدانند، معمولاً به دیگران با بد بینی و سوء ظن می نگرند و بیش از دیگران، در معرض شایعه پذیری و شایعه گویی قرار می گیرند.

,

چرا مردم شایعه را می پذیرند؟

,

عواملی که می توانند در پذیرش شایعه مؤثر باشند،عبارت است از:

,

تنفر و شایعه سازی: تنفر می تواند عاملی برای پخش و پذیرش شایعه باشد. آدمی که از کسی نفرت داشته باشد، تصور خود را به گونه ای زشت درباره او ترسیم می کند و بدون هیچ دلیلی، هر خبر منفی را درباره او می پذیرد.

, .,

پذیرش شایعه برای توجیه خود: پژوهشی که در آمریکا به عمل آمده، نشان می دهد کسانی که به تبعیض نژادی اعتقاد دارند، سریعاًشایعه هایی مربوط به سیاهان را می پذیرند زیرا، خود را این گونه توجیه می کنند که حتماً سیاه پوستان بد رفتار و نادرست هستند!

,

شکستن سکوت ملال آور: شایعه گاه برای پر کردن سکوتی ملال آور به کار می رود.

,

تحریف واقعیت: شایعه در نقل دهان به دهان، مرتباً تحریف می شود به طوری که اگر این شایعه را به سازنده اولی آن بگویند، او نیز از این تحریف، تعجب می کند!

,

خود نمایی:تلاش برای جلب توجه دیگران، در شایعه مؤثر است.آدم مطلعی است! یا ممکن است فرد بدین وسیله بخواهد شنوندگان را سرگرم کند.

, .,

پرخاشگری: فرد ممکن است به منظور صدمه زدن به افراد دیگر، شایعه پخش کند. به عبارت دیگر، قصد تهمت زدن، غیبت کردن و سپر بلا قرار دادن  دیگران را داشته باشد.

,

بزرگ نمایی: علاوه بر تحریف، شایعه با مبالغه نیز همراه می شود. شایعه اگر دورغ نباشد،حداقل واقعیتی بزرگ شده است.یک کلاغ،چهل کلاغ!

,

مدیریت شایعه:

,

از آنجا که شایعه می تواند مسئله ساز و مشکل آفرین باشد،برای جلوگیری و گسترش آن،توصیه های زیر ارائه می شود:

,

- ابهام زدایی از اخبار و حقایق: آگاهی دادن سریع، درست و به موقع به مردم، نسبت به رویداد هایی که برای مردم با اهمیت است و به گونه ای با زندگی روزمره و آینده آنان مرتبط می شود، می تواند زمینه های مساعدی را برای جلوگیری از فرایند شایعه سازی و شایعه پردازی فراهم آورد.در واقع، برای از بین بردن شایعه، باید مسائل را شفاف کرد و ابهامات را از بین برد.البته در زمان جنگ و بحران های اجتماعی، اعمال سانسور،به منظور جلوگیری از سوء استفاده دشمن ضروری است.لذا، بهترین شیوه رعایت محدودیتی میانه است.

, .,

نقش افکار عمومی

, نقش افکار عمومی , نقش افکار عمومی ,

-ایجاد مشغولیت ذهنی برای مردم،ذهن خالی به آسانی با شایعات پر می شود.در واقع،بیکاری در انسان ها تنش ایجاد می کند و غیبت کردن و شایعه پراکنی، امکان دفع این تنش را فراهم می سازد.

,

-استفاده از روش های غیر مستقیم:برای مقابله با شایعات باید از روش های غیر مستقیمی مانند تحریک احساسات وطن دوستی و مذهب یا القای احساس شرم از طریق اعلامیه ها،فیلم ها و غیره،استفاده کرد.

, .,

بهتر آن است که عمل مقابله با شایعه توسط کسانی انجام شود که مورد احترام بوده و مردم برای آن ها،اعتبار خاصی قائل باشند.

, .,

-آشنا ساختن مردم با آثار سوء شایعه و آموزش آن ها در مواجهه با شایعه است. می توان با ایجاد کلینیک های شایعه، این کار را انجام  داد.

,

منبع:

,

- ستوده، هدایت الله(1392)روان شناسی اجتماعی

,
سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان
,
سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان
,
سجاد جلالی نیا؛کارشناس ارشد مطالعات زنان
,

انتهای پیام/ش

,

 

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه