به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ فوتبال ایران و جهان سالهاست با چالش پرداخت‌های غیرشفاف، قراردادهای چندلایه و نقل‌وانتقالات مشکوک دست‌وپنجه نرم می‌کند. این پدیده که اغلب به شکل دریافتی‌های خارج از قرارداد، انتقال وجه نقد، املاک یا رمزارز ظاهر می‌شود، از نگاه کارشناسان یکی از مسیرهای اصلی پولشویی و فرار مالیاتی به شمار می‌رود.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد (UNODC) در گزارش خود اعلام کرده سالانه حدود ۱۴۰ میلیارد دلار از طریق فوتبال شسته می‌شود. گروه ویژه اقدام مالی (FATF) نیز در سند «پولشویی از طریق بخش فوتبال» تأکید کرده این ورزش با ۲۵۰ میلیون بازیکن، ۳۸ میلیون بازیکن ثبت‌شده و میلیاردها بیننده، صرفاً یک رشته ورزشی نیست، بلکه صنعتی چندمیلیارد دلاری و هدف جذابی برای پولشویی است.
ارزش‌گذاری غیرواقعی بازیکنان، حق تصویر، حق‌الزحمه ایجنت‌ها، خرید و فروش باشگاه‌ها و فروش بلیت‌های جعلی از مهم‌ترین روش‌های پولشویی در این حوزه هستند. دریافتی‌های خارج از قرارداد، به‌ویژه در سقف‌های تعیین‌شده، مصداق اولیه این جرایم محسوب می‌شود و تشخیص نهایی آن به بررسی منشأ وجوه و هدف انتقال توسط مراجع نظارتی بستگی دارد.
در ایران، ماده ۵ قانون مبارزه با پولشویی (اصلاحی ۱۳۹۷) فدراسیون‌های ورزشی را در زمره اشخاص مشمول قرار داده و آنها را ملزم به رعایت الزامات پیشگیری و مقابله با پولشویی کرده است. فدراسیون فوتبال موظف است ضمن پایش قراردادها و پرداخت‌ها، از بروز پرداخت‌های غیررسمی جلوگیری کند و تراکنش‌های مشکوک را گزارش دهد.
در سطح جهانی نیز پارلمان اروپا در سال ۲۰۲۴ مجموعه قوانین ضدپولشویی را تصویب کرد و دامنه آن را به باشگاه‌های حرفه‌ای فوتبال و ایجنت‌ها گسترش داد. این آیین‌نامه آنها را تا ژوئیه ۲۰۲۹ ملزم می‌کند:
- سیاست‌ها، رویه‌ها و کنترل‌های داخلی مبارزه با پولشویی وضع کنند؛
- خطرات پولشویی و تأمین مالی تروریسم را شناسایی و ارزیابی کنند؛
- عضوی از هیئت‌مدیره را به‌عنوان مسئول انطباق تعیین کنند؛
- در تراکنش‌های بالای ۱۰ هزار یورو اقدامات احراز هویت مشتری (KYC) را اجرا کنند.
کشورهایی مانند فرانسه، ایتالیا و انگلستان نیز چارچوب‌هایی برای پایش جریان‌های مالی فوتبال تدوین کرده‌اند. در این کشورها باشگاه‌ها و فدراسیون‌ها موظف به گزارش تراکنش‌های مشکوک، رعایت احراز هویت مالی و ایجاد واحدهای داخلی مبارزه با پولشویی هستند و پرداخت‌های غیرعادی مستقیماً به واحد اطلاعات مالی (FIU) ارسال می‌شود.
در ایران همکاری سه‌جانبه میان فدراسیون‌ها، واحد اطلاعات مالی و نهادهای مالیاتی می‌تواند فساد مالی را مهار کند. شفافیت قراردادها، افشای عمومی پرداخت‌ها و گزارش‌دهی منظم از بروز پولشویی جلوگیری می‌کند. بانک‌ها، صرافی‌ها، دفاتر اسناد رسمی و سایر اشخاص مشمول نیز موظف به گزارش تراکنش‌های مشکوک هستند.
پرداخت‌های غیررسمی در فوتبال، اگر با پنهان‌سازی منشأ وجوه یا فرار مالیاتی همراه باشد، در چارچوب پولشویی قرار می‌گیرد. فدراسیون فوتبال و سایر فدراسیون‌های ورزشی باید با آموزش نهادها، ایجاد نظام گزارش‌دهی و همکاری نزدیک با مراجع نظارتی، شفافیت این حوزه را تضمین کنند. بدون این اقدامات، خطر تداوم فساد مالی و آسیب به اعتبار ورزش ایران باقی خواهد ماند.
ارسال دیدگاه