راز سرعت افسانه‌ای K-222؛ اولین زیردریایی هسته ای تاریخ

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در اوایل دهه ۱۹۷۰ و در بحبوحه جنگ سرد، شوروی بر سرعت بی‌نهایت در طراحی زیردریایی هسته‌ای شرط بسته بود. این پروژه مخفیانه با هدف ساخت شناوری آغاز شد که بتواند از هر تعقیب‌کننده‌ای فرار کند و در عین حال، توان حمل موشک‌های دوربرد را داشته باشد.

رکورد سرعت بی‌سابقه K-222

زیردریایی K-222 که در محافل ناتو با نام «Papa class» شناخته می‌شد، در سال ۱۹۶۹ به آب انداخته شد. این زیردریایی تهاجمی به موشک‌های کروز و تسلیحات هسته‌ای مجهز بود و از زیر آب می‌توانست ناوگروه‌های دریایی و اهداف استراتژیک زمینی را تهدید کند. شوروی به دنبال یک مهاجم سریع و قدرتمند بود که بتواند به سرعت به هدف نزدیک شود، موشک‌هایش را شلیک کند و قبل از واکنش نیروهای دشمن ناپدید گردد.

K-222 در سال ۱۹۷۱ و در جریان آزمایش‌ها، به سرعت ۴۴.۷ گره دریایی (حدود ۸۲.۸ کیلومتر بر ساعت) دست یافت؛ سرعتی که هیچ زیردریایی رزمی دیگری تاکنون به‌طور رسمی آن را پشت سر نگذاشته است. مهندسان در ابتدا سرعتی حدود ۳۸ گره را هدف قرار داده بودند که برای یک زیردریایی جاه‌طلبانه محسوب می‌شد. دستیابی به این سرعت بی‌نظیر مرهون یک راکتور هسته‌ای بسیار قدرتمند و بدنه‌ای آب‌دینامیک بود که عمدتا از تیتانیوم ساخته شده بود.

رسیدن به سرعت‌های بیش از ۸۰ کیلومتر بر ساعت زیر آب، زیردریایی‌ها را با چالش‌های بزرگی مواجه می‌کند. زیردریایی‌ها دائما در حال نبرد با مقاومت آب هستند و هرچه سریع‌تر حرکت کنند، کشش بیشتری را تجربه کرده و نویز بیشتری تولید می‌کنند. به عنوان مثال، اکثر زیردریایی‌های تهاجمی مدرن با سرعت حدود ۲۵ گره (تقریبا ۴۶ کیلومتر بر ساعت) سریع محسوب می‌شوند و کشتی‌های جنگی سطحی نیز به‌ندرت برای مدت طولانی با سرعتی فراتر از ۳۰ گره فعالیت می‌کنند. این در حالی است که سرعت ۴۴.۷ گره K-222 آن را در محدوده شناورهای گشتی سریع و برخی قایق‌های موشکی قرار می‌داد.

همین ویژگی که K-222 را مشهور کرد، در نهایت کارایی آن را کاهش داد. سرعت بالا به بدنه زیردریایی فشار زیادی وارد می‌کرد که منجر به مسائل ساختاری در پوسته تیتانیومی و اتصالات داخلی می‌شد. در حداکثر سرعت، سطح نویز در داخل K-222 طبق گزارش‌ها به حدود ۱۰۰ دسی‌بل می‌رسید که معادل یک کنسرت راک یا یک چکش برقی است. چنین سطحی از نویز نه‌تنها برای خدمه مضر بود، بلکه پنهان‌کاری زیردریایی را کاملا از بین می‌برد و ردیابی و هدف قرار دادن آن را برای سیستم‌های سونار دشمن بسیار آسان می‌کرد.

عمر عملیاتی K-222 به‌طور غیرمنتظره‌ای به‌دلیل مشکل نویز پایان نیافت، بلکه حادثه‌ای در راکتور آن، ضربه نهایی را وارد کرد. در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۱۹۸۰، در طول عملیات نگهداری راکتور، پروتکل‌ها به‌درستی رعایت نشدند که منجر به راه‌اندازی کنترل‌نشده و آسیب دیدن هسته راکتور گردید. یک زیردریایی هسته‌ای با راکتور آسیب‌دیده، خطری است که هیچ نیروی دریایی نمی‌تواند آن را نادیده بگیرد.

اگرچه اتحاد جماهیر شوروی تا چند سال دیگر به عملیات با K-222 ادامه داد، اما عمر آن به پایان خود نزدیک می‌شد. این زیردریایی در سال ۱۹۸۸ از خدمت خارج و پس از سال‌ها نگهداری، در سال ۲۰۱۰ اوراق شد. K-222 با طول ۱۰۶.۶ متر و خدمه‌ای متشکل از حدود ۸۲ نفر، با وجود عمر عملیاتی کوتاهش، همچنان رکورد سرعت زیردریایی‌ها را در اختیار دارد. درس اصلی از این زیردریایی این بود که در نبردهای زیرآبی، پنهان‌کاری و سکوت، مهم‌تر از سرعت خام است.