سرنوشت حیوانات در آخرت چیست؟/ پاسخ قرآن و حدیث

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ یکی از سوالات پیرامون حیوانات این پرسش است که «آیا حیوانات نیز دارای بهشت و جهنم هستند؟» که در این مطلب به انتشار پاسخ آن خواهیم پرداخت:

 در این زمینه اقوالی وجود دارد:

۱. عده‌ای به طور کلی حشر حیوانات را قبول ندارند. دلیلشان هم این است که حشر را فرع تکلیف می دانند و تکلیف را هم فرع عقل و اختیار و چون حیوانات را فاقد عقل و اختیار می‌دانند قائل به حشر حیوانات نیستند.

۲. عده‌ای حشر حیوانات را قبول ندارند؛ اما اجمالا حشر بعضی حیوانات را به دلیل وجود برخی از روایات قبول می‌کنند مانند سگ اصحاب کهف... .

۳. عده‌ای هم حشر حیوانات را قبول دارند.

توجیه دلیل منکرین حشر حیوانات:

تکلیف مراحلی دارد و هر مرحله، ادراک و عقلی متناسب با خود می‌خواهد. مرحله ساده و پایین‌تری از تکلیف تصور می‌شود که اندکی فهم و شعور، برای آن کافی است. ما نمی‌توانیم چنان فهم و شعور و تکالیفی را به طور کلی، درباره حیوانات انکار کنیم. چنانچه درباره کودکان و دیوانگانی که پاره‌ای از مسائل را می‌فهمند، انکار همه تکالیف مشکل است.

همچنین نفی هرگونه اختیاری با توجه به افعال مدبرانه فوق غریزه ای بعضی حیوانات مانند مورچه و زنبور عسل مشکل است؛ لذا از لحاظ عقلی محذوری برای حشر حیوانات وجود ندارد.

دلیل عقلی: با توجه به مطالب فوق و با توجه به اینکه اجمالًا بعضی از آنها را می‌بینیم که در عمل خود ظلم می‌کنند و برخی دیگر را مشاهده می‌کنیم که احسان را رعایت می‌کنند باید بگوییم که حیوانات نیز حشر دارند.

دلیل نقلی قرآنی: از آیاتی چون آیه ۳۸ سوره مبارکه انعام «ما مِنْ دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ یَطِیرُ بِجَناحَیْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُکُمْ ما فَرَّطْنا فِی الْکِتابِ مِنْ شَیْ‌ءٍ ثُمَّ إِلی رَبِّهِمْ یُحْشَرُونَ» و آیه ۵ سوره مبارکه تکویر «و اذا الوحوش حشرت»، حشر حیوانات به وضوح فهم می‌شود.

دلیل نقلی روائی: در روایات اسلامی نیز احادیث متعددی در زمینه رستاخیز حیوانات دیده می‌شود، از جمله: از ابوذر نقل شده که می‌گوید: ما خدمت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه و آله بودیم که در پیش روی ما دو بز به یکدیگر شاخ زدند، پیغمبر خدا فرمود: می‌دانید چرا اینها به یکدیگر شاخ زدند؟ حاضران عرض کردند: نه، پیامبر نور و رحمت فرمود: ولی خدا می‌داند چرا؟ و به زودی در میان آنها داوری خواهد کرد. (تفسیر مجمع البیان و نور الثقلین)

و در روایتی از طرق اهل تسنن از پیامبر نقل شده که فرمود: «ان الله یحشر هذه الامم یوم القیامة و یقتص من بعضها لبعض حتی یقتص للجماء من القرناء خداوند تمام این جنبندگان را روز قیامت بر می‌انگیزاند و قصاص بعضی را از بعضی می‌گیرد، حتی قصاص حیوانی که شاخ نداشته و دیگری بی‌جهت به او شاخ زده است را از او خواهد گرفت. (تفسیر المنار)