به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ آمارهای رسمی مرکز آمار ایران برای مهر ۱۴۰۴ حاکی از آن است که سفره خانوارهای شهری با موج جدیدی از گرانی روبه‌رو شده و اقلام پرمصرف روزانه رکوردهای تازه‌ای در افزایش قیمت ثبت کرده‌اند. در این گزارش که تغییرات ماهانه نسبت به شهریور را بررسی می‌کند، گروه‌های مختلف خوراکی با جهش‌های متفاوت مواجه بوده‌اند و تنها یک قلم کاهش قیمت داشته است.
در بخش قند، شکر، آشامیدنی‌ها و سایر خوراکی‌ها، سس گوجه فرنگی با ۳.۹ درصد، سس مایونز ۳.۷ درصد و رب گوجه فرنگی ۲.۹ درصد بیشترین رشد را تجربه کرده‌اند. این اقلام که مکمل غذاهای روزمره هستند، هزینه پخت‌وپز خانگی را بالاتر برده‌اند.
گروه لبنیات، تخم مرغ و انواع روغن نیز بی‌نصیب نمانده؛ تخم مرغ ماشینی با افزایش ۱۵.۷ درصدی صدرنشین این بخش شد و خامه پاستوریزه نیز ۳.۸ درصد گران‌تر عرضه گردید. این جهش در پروتئین‌های ارزان‌قیمت، فشار بیشتری به دهک‌های پایین وارد می‌کند.
گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های پروتئینی یکی از پرنوسان‌ترین گروه‌ها بودند. ماهی قزل‌آلا با جهش خیره‌کننده ۲۳ درصدی پیشرو بود، گوشت گاو یا گوساله ۹.۶ درصد و مرغ ماشینی ۷.۵ درصد افزایش یافتند. این اعداد نشان می‌دهند منبع اصلی پروتئین حیوانی برای بسیاری از خانواده‌ها دورتر از دسترس شده است.
در حوزه میوه و خشکبار، لیمو ترش با ۴۵.۴ درصد افزایش، عنوان گران‌ترین میوه ماه را از آن خود کرد. خربزه ۱۳.۶ درصد، کشمش پلویی ۱۱.۱ درصد و مغز گردو ۱۰.۹ درصد گران شدند. با این حال، انار تنها قلم کاهشی بود و ۶.۷ درصد ارزان‌تر به بازار آمد که شاید نوید فصلی بودن برخی تغییرات را بدهد.
سبزیجات و حبوبات اما رکورددار تورم ماهانه شدند. کدو سبز با ۵۲.۸ درصد افزایش، گوجه فرنگی ۳۰.۹ درصد، سیب زمینی ۲۲.۲ درصد، بادمجان ۱۱.۶ درصد و خیار ۱۰.۴ درصد جهش کردند. این اقلام پایه آشپزی ایرانی، هزینه سبد روزانه را به طور مستقیم تحت تأثیر قرار می‌دهند.
نان و غلات به عنوان ستون اصلی سفره ایرانیان نیز از تورم در امان نماندند. برنج خارجی درجه یک ۷.۷ درصد، برنج ایرانی درجه یک ۶.۴ درصد و رشته آش ۵.۲ درصد گران‌تر شدند. این افزایش در غلات پایه، قدرت خرید نان و برنج را برای میلیون‌ها خانوار کاهش می‌دهد.
تحلیل راه دانا از این گزارش آماری نشان می‌دهد که مهرماه ۱۴۰۴ یکی از پرتلاطم‌ترین ماه‌های سال برای بازار خوراکی‌های شهری بوده است. مجموع جهش‌ها در اقلام پرمصرف مانند سبزیجات، پروتئین و غلات، هزینه واقعی سبد غذایی خانوار را به مراتب بالاتر از نرخ تورم اعلامی کلی برده است. در شرایطی که درآمد ثابت بسیاری از خانواده‌ها تغییری نکرده، این اعداد به معنای کاهش واقعی مصرف پروتئین، میوه و سبزیجات خواهد بود.
کارشناسان اقتصادی معتقدند عوامل فصلی، نوسان ارز، مشکلات تأمین نهاده و ضعف در زنجیره توزیع، همگی در این گرانی‌ها نقش داشته‌اند. با نزدیک شدن به فصل سرما و افزایش تقاضای فصلی، پیش‌بینی می‌شود فشار بر اقلامی مانند تخم مرغ و مرغ ادامه یابد مگر آنکه سیاست‌های تنظیم بازار تقویت شود.
مقایسه این گزارش با ماه‌های قبل نیز هشداردهنده است؛ روند صعودی در اکثر گروه‌ها ادامه دارد و تنها کاهش انار به عنوان یک استثنای فصلی ثبت شده است. مرکز آمار ایران این داده‌ها را بر اساس پایش مستمر قیمت در مناطق شهری جمع‌آوری کرده و معیار معتبری برای سنجش تورم خوراکی محسوب می‌شود.
در نهایت، این آمار نه تنها یک گزارش عددی، بلکه آینه‌ای از وضعیت واقعی سفره مردم است. وقتی کدو سبز بیش از ۵۰ درصد گران می‌شود، یعنی حتی ساده‌ترین غذاهای خانگی هم لوکس شده‌اند. خبرنگار راه دانا تحولات ماهانه قیمت‌ها را در گزارش‌های بعدی رصد خواهد کرد تا ببینیم آیا آبان‌ماه آرامش به بازار خوراکی‌ها بازمی‌گردد یا تورم همچنان پیشرو خواهد بود.
ارسال دیدگاه