logo
چهارشنبه 22 مهر 1405 | چهارشنبه 14 اكتبر 2026 |
اخبار داغ
  1. وقتی شعارهای توسعه به ابتذال و رکود ختم شد/ از بیم و امید تا سقوط گیشه و محتوا
  2. پالس غربگراها به دشمن برای فشار به ملت! /از ورثه "هاشمی‌رفسنجانی" تا "ظریف" به دنبال عقب نشینی ملت در برابر آمریکا!
  3. انزوای ایران یا شکست راهبردی آمریکا؟
  4. قلعه‌نویی: دلیلی برای تغییر همکارانم نمی‌بینم/ هیچ وساطتی برای بیرانوند نمی‌کنم
  5. آیا پلتفرم‌ها قصه را قربانی الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی کرده‌اند؟
  6. آقای روبیو؛ تاریخ بخوانید تا بفهمید دشمنان ایران چگونه زانو می زنند/ طعم تلخ شکست را به شما خواهیم چشاند
  7. چرا ناتوانی عربستان در برابر انصارالله یمن آشکار شد؟/ شکست رژیم سعودی در چند جبهه!
  8. مذاکرات دمشق و تل‌آویو زیر سایه تداوم اشغال؛ توافق امنیتی در هاله‌ای از ابهام
  9. توهم فروشی 105 دلاری بازار کاغذی؛ نفت فیزیکی از ۱۵۰ دلار گذشت
  10. گمانه‌زنی ممنوع؛ لطفا تکلیف این پرونده را سریعتر روشن کنید/ آسانی، استقلال و سه پرسش مهم
  11. سیستم طاغوتی نمایش در ایران
  12. آقای ظریف؛ مذاکرات شما جنگ را به کشور تحمیل کرد، آدرس غلط ندهید/ ایران درحال امتیازدهی بود که آمریکا جنگ را انتخاب کرد!
  13. اوکراین و اروپا برای ترامپ اولویت ندارد/ گازوئيل روسیه به این زودی ها به آمریکا نمی رسد
  14. زنگ خطر جمعیتی در ایران؛ از کاهش موالید تا شتاب سالمندی
  15. جام جهان‌نما؛ حافظ و معماری رندی، معنا و زمانه
  16. دیوان کیفری بین‌المللی زیر ضرب تحریم‌های آمریکا؛ پرونده نتانیاهو در کانون تقابل
  17. چند پرسش کلیدی درباره قرارداد یاسر آسانی و استقلال/ اثر حقوقی یک قرارداد مبهم؛ لطفا شفاف سازی کنید
  18. مقصر تولید فیلم‌هایی چون «خانم والده» چه کسانی هستند؟
  19. "مهسا" اسم رمز آشوب بود، اما "افتخاری" افتخار سيستان/ سلبریتی ها و رسوایی سکوت در برابر ترور یک زن ایرانی!
  20. دست یاری دراز کردن عربستان به سمت کشورهای‌دیگر اعتراف به ناتوانی در برابر انصارالله است/ مقامات سعودی دچار افسردگی شدند

یادداشت/

همدانی، گویش شیرین مادری ات را پاس بدار

همدانی، گویش شیرین مادری ات را پاس بدار
یکی از عوامل زوال گویش شیرین همدانی محدود بودن این هویت و ویژگی قومی در یک منطقه نسبتاً کوچک جغرافیایی بوده است و در گیرودار تحولات تاریخی و منطقه‌ای، بیشتر از اینکه سیطره‌گر باشد، مقهور فرهنگ مهاجمان و مهاجران شده است.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از صبح الوند، مهدی ناصر نژاد در یادداشتی نوشت:

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صبح الوند,

زنده و گویاترین هویت و شناسنامه فرهنگ و ادب هر قوم و تیره انسانی، در نوع گویش و لهجه محلی اوست. لهجه و فرم گویش مردمان مختلف با هم متفاوت است مانند اثر انگشت هر شخص، با این تفاوت که اثر انگشت در حالت معمول غیرقابل تغییر است، اما متأسفانه لهجه مادری را می‌شود با کمی غفلت و بی‌مهری و ناسپاسی تغییر داده و به رنگ حال و مکان درآورد.

,

اقلیم همدان سوای دربرگیرندگی گویش‌های متنوعی به لحاظ همجواری با اقوام ترک، کرد و لر، زیستگاه مادری مردمانی اصیل و کهن با نوعی گویش پهلوی است که به همین لهجه شیرین همدانی شهره است و کمتر هموطن ایرانی است که نداند همدانی دارای لهجه‌ای منحصر‌به‌فرد و شیرین و در عین حال بسیار ساده است، اما کمتر آدم خوش‌ذوقی قادر به تقلید لهجه و تکرار واژه‌های ناب در گویش همدانی است. با این حال تاکنون در حق گویش اصیل همدانی بسیار جفا و کوتاهی‌ها و غفلت‌های فراوان شده است.

,

عوامل فراوانی موجب رنجش گویش صمیمی همدانی در گذر زمان شده است که مهمتر از همه مهاجرت تیره‌های اصیل و از سویی نیز مهاجرپذیری همدان از دیگر استان‌ها و مناطق همجوار بوده و هست.

,

یکی دیگر از عوامل زوال گویش شیرین همدانی محدود بودن این هویت و ویژگی قومی در یک منطقه نسبتاً کوچک جغرافیایی بوده است و در گیرودار تحولات تاریخی و منطقه‌ای، بیشتر از اینکه سیطره‌گر باشد، مقهور فرهنگ مهاجمان و مهاجران شده است. با این حال پیکره اصلی فرهنگ و گویش همدانی به‌رغم تمام ناملایمات از گزند حوادث روزگار در امان مانده است ولیکن کسی و مرجعی نیست تا این میراث آسیب‌پذیر را از بادهای مسموم خرده‌فرهنگ‌های تحمیلی در امان نگه دارد.

,

یادش گرامی و زنده باد مرحوم علی‌اکبر محمودی‌وثاق معروف به دادای همدانی که با مرارت و محدودیت و دست‌تنگی پرزحمتی به گردآوری و احیای فرهنگ و ادب و از جمله گویش شیرین همدانی اهتمام داشت و چقدر این مرد از جان و مال خود گذاشت تا هویت زادگاه خود را حفظ کند اما اجل مهلتش نداد و آثار پراکنده و پرارزش او می‌رود تا در غبار فراموشی و بی‌کسی برای همیشه از بین برود. یا زنده‌یاد عباس فیضی که او هم با سختی‌ها و کم‌لطفی‌هایی که در حق او می‌شد، بسیار کوشید تا گوشه‌هایی از فرهنگ و ادب پارسی را با رنگین‌کمانی از گویش و واژه‌های دلنشین مردمان دیار باباطاهر و عین‌القضات همدانی بیاراید و به نسل‌های آینده بسپارد. کتاب «آلاله‌های همدان» نمونه کوچکی از رنج‌نامه‌های مرحوم عباس فیضی است که کمتر سراغش گرفته می‌شود.

,

اکنون در تمام دنیا و در کشورهایی که سهم کوچکی از تمدن کهن دارند، در کنار زبان‌های رسمی و بین‌المللی مانند انگلیسی، فرانسه، آلمان و روسیه، برنامه‌ریزی وسیع و پژوهش‌های پردامنه‌ای برای جمع‌آوری و بسط گویش‌های مادری در حال انجام است و متأسفانه در کشور ما بخصوص در همدان، برنامه، هزینه و اهتمامی که برای حفظ میراث فرهنگی که همان لهجه همدانی است، نمی‌شود که هیچ، چندان علاقه‌مندی و تعصبی هم برای حفظ تتمه این فرهنگ بومی و اختصاصی به عمل نمی‌آید.

,

متأسفانه در برخی سهل‌انگاری و جهالت‌ها شاهد هستیم که گویش همدانی با تکه‌های نچسبی از جوک و چرندیات به سخره گرفته می‌شود. در حالی که می‌توان با تولید آثار فاخری از آداب و سنن دیار همدان با گویش خاص خود در قالب مجموعه‌های تلویزیونی و برنامه‌های نمایشی و همچنین سپردن طرح‌های تحقیقاتی به پویندگان فرهنگ و ادب ایرانی در دانشگاه‌ها، دِین انکارناپذیر خود در قبال این میراث ارزشمند و ذخیره غیرقابل جبران را ادا کرد و بجا آورد.

,

انتهای پیام/پ

,
 
]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه