به گزارش خبرنگار اجتماعی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در آستانه مراسم حج تمتع ۲۰۲۵، عربستان سعودی با افزایش موارد ابتلا به ویروس «مرس» (MERS-CoV) روبه‌رو شده است؛ موضوعی که موجی از نگرانی را در میان کارشناسان بهداشت جهانی، زائران و دولت‌ها برانگیخته است.
حج امسال قرار است حدود سه میلیون نفر را در منطقه‌ای با تراکم بالا در شهر مکه گرد هم آورد و این شرایط، زمینه‌ای بالقوه برای گسترش بیماری‌های عفونی، به‌ویژه ویروس‌های تنفسی ایجاد می‌کند.
افزایش موارد ابتلا؛ خطر نهان در دل مناسک حج
بر اساس گزارش‌های رسمی منتشرشده از سوی وزارت بهداشت عربستان و تایید سازمان جهانی بهداشت (WHO)، از ماه مارس ۲۰۲۵ (برابر با اسفند ۱۴۰۳ تا فروردین ۱۴۰۴)، حداقل ۹ مورد ابتلا به ویروس مرس شناسایی شده‌اند که از این میان، متأسفانه دو نفر جان خود را از دست داده‌اند. شش نفر از مبتلایان اخیر، کارکنان حوزه سلامت بوده‌اند که در بیمارستانی در ریاض، از طریق تماس با بیماری علامت‌دار به این ویروس آلوده شده‌اند. این آمار نشان‌دهنده وجود شکاف در کنترل عفونت بیمارستانی و نیز قابلیت انتقال بالای ویروس در محیط‌های بسته است.
نگران‌کننده‌تر از همه، این است که منشأ دو مورد از این ابتلاها همچنان ناشناخته باقی مانده است. این موضوع زنگ خطری جدی برای احتمال وجود شیوع خاموش و غیرقابل ردیابی ویروس در جامعه بزرگ‌تر عربستان سعودی است؛ به‌ویژه در آستانه رویدادی بین‌المللی مانند حج که جمعیت بالایی را در معرض خطر قرار می‌دهد.
هشدار نهادهای جهانی؛ احتمال گسترش بین‌المللی
شرکت تحلیل داده‌های بیماری‌های واگیردار «ایرفینیتی» هشدار داده است که افزایش موارد مرس، به‌ویژه در میان کادر درمانی، احتمال گسترش بین‌المللی این بیماری را در آستانه حج به‌شدت افزایش می‌دهد. به گفته این مؤسسه، تراکم بالای جمعیت، تماس نزدیک زائران از کشورهای مختلف و کمبود نظارت مؤثر، می‌تواند شرایط را برای بروز یک اپیدمی منطقه‌ای یا حتی جهانی مهیا کند.
روزنامه تلگراف نیز با اشاره به موج جدید موارد مرس در عربستان، احتمال بروز بحرانی جدید را همزمان با تجمع میلیون‌ها نفر در مکه، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلامت عمومی بین‌الملل توصیف کرده است. در گزارش این رسانه آمده است که از سال ۲۰۱۲ تاکنون، ۲۶۱۳ مورد تاییدشده از ابتلا به ویروس مرس در سطح جهان به ثبت رسیده که بیش از ۸۰ درصد آن‌ها در عربستان سعودی رخ داده‌اند.
مرس؛ ویروسی خطرناک با مرگ‌ومیر بالا
ویروس MERS-CoV که به اختصار «مرس» خوانده می‌شود، یک کروناویروس مشترک میان انسان و حیوان است که منشأ اصلی آن شترهای یک‌کوهانه هستند. انتقال ویروس می‌تواند از طریق تماس مستقیم با حیوان آلوده، مصرف گوشت یا شیر شتر، یا حتی مواد غذایی آلوده به بزاق یا فضولات شتر صورت گیرد.
با این حال، خطر اصلی در انتقال «انسان به انسان» به‌ویژه در فضاهای بسته بیمارستانی و خانوادگی نهفته است. قطرات تنفسی که از طریق سرفه یا عطسه منتشر می‌شوند، عامل اصلی انتقال این ویروس هستند. علائم بیماری نیز شامل تب بالا، سرفه، تنگی نفس، اسهال، تهوع و دردهای عضلانی است.
ویروس مرس یکی از کشنده‌ترین ویروس‌های تنفسی شناخته‌شده در دهه اخیر است؛ نرخ مرگ‌ومیر آن حدود ۳۶ درصد تخمین زده می‌شود و این میزان در میان مبتلایانی که دچار بیماری‌های زمینه‌ای نظیر دیابت، سرطان، نارسایی قلبی یا بیماری‌های مزمن کلیوی هستند، به‌مراتب بالاتر است.
نبود واکسن؛ نگرانی مضاعف
در حالی‌که پژوهش‌هایی برای تولید واکسن علیه ویروس مرس در حال انجام است، اما در حال حاضر هیچ واکسن تأییدشده‌ای برای پیشگیری از آن در دسترس نیست. همین موضوع باعث شده کنترل مرس، به‌ویژه در شرایطی مانند مراسم حج، که ارتباط نزدیک میان زائران اجتناب‌ناپذیر است، به یکی از چالش‌های عمده سلامت عمومی تبدیل شود.
اقدامات پیشگیرانه در آستانه حج
وزارت بهداشت عربستان سعودی و نهادهای بین‌المللی مانند WHO، توصیه‌های مهمی برای زائران منتشر کرده‌اند. از جمله این توصیه‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- پرهیز از تماس با شترها یا ورود به بازارهای فروش دام
- اجتناب از مصرف گوشت و شیر ناپخته
- استفاده از ماسک در اماکن شلوغ مانند مسجدالحرام
- رعایت کامل بهداشت دست و تنفس
- تزریق واکسن مننژیت پیش از سفر، که اجباری نیز شده است
همچنین توصیه شده که افراد پرخطر نظیر سالمندان، مبتلایان به بیماری‌های مزمن، کودکان خردسال و زنان باردار در صورت امکان از انجام سفر به حج صرف‌نظر کنند.
سلامت زائران در گرو آگاهی و آمادگی
در حالی‌که حج ۲۰۲۵ با امید و معنویت برای میلیون‌ها مسلمان سراسر جهان همراه است، اما تهدیدهای بهداشتی جدی همچون ویروس مرس می‌تواند این آیین مذهبی را به بستری برای شیوع یک بیماری خطرناک بدل کند. مقامات بهداشتی عربستان و سازمان‌های بین‌المللی در تلاش‌اند با آموزش، کنترل و غربالگری مؤثر، این خطر را به حداقل برسانند.
زائران نیز باید با پذیرش مسئولیت شخصی، رعایت دقیق نکات بهداشتی و پیروی از راهنمایی‌های رسمی، نقش مؤثری در حفظ سلامت خود و دیگران ایفا کنند. تنها با آمادگی، همکاری و اطلاع‌رسانی دقیق می‌توان امیدوار بود که مراسم حج امسال، بی‌خطر و سالم برگزار شود.
ارسال دیدگاه