مغار،غاری برای کسب روزی حلال

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از مرآت نیوز مغار محلی برای نگهداری مواد لبنی دامداران است علی رغم وجود وسایل خنک کننده امروزی  برخی روستاها محصولات لبنی خود را به دلیل اینکه سرمای داخل مغار سبب می شود محصولات لبنی با کیفیت تری تولید شود ،در این مکان  قرار می دهند.

برای نمونه  آب های پنیری که در داخل پوست قرار داده شده و به داخل مغار انتقال پیدا می کند به کمک نمک هایی که بر روی پوست ها پاشیده می شود و هوای سرد به تدریج از آن خارج شده و پنیری با کیفیت بالا به عمل می آید.

مغار افتر در غرب روستای افتر یکی از بزرگترین مغارهای شهرستان سرخه است. جنس تشکیلات این مغار، شبه کارت است.

در این مغار محصولات لبنی دامداران افتری که ییلاق را در گور سفید، طارم و کلارخان سپری می کنند و همچنین الیکایی هایی که در جبهه غربی افتر وامامزاده عبدالله ییلاق می کنند نگهداری می شود. ظرفیت این مغار، حدود ۶۰۰ جلد محصولات لبنی است. در خشکسالی ها تعداد پوستهای حاوی لبنیات به حداقل کاهش می یابد. مغار دیگری در سمت چپ جاده ی افتر به اروانه قرار دارد که تحت تأثیر انفجارهای انجام شده در معادن گچ اطراف آن تخریب شده است.
براساس تصمیم شورای روستای افتر از صاحب محصولات لبنی برای هر کیلو موادی که در داخل مغار قرار می دهد مبلغ 300 الی 400 تومان دریافت می شود

برای تهیه گزارش به روستای افتر رفتیم ، از چندین نفر مسیر مغار را پرسیدیم هرکس مسیری را به ما می گفت نکته مشترک همه آدرس ها رودخانه ای بود.

ما نیز به دنبال رودخانه ای گشتیم تا بتوانیم به مغار برسیم ولی هرچه گشتیم حتی تا زمان بازگشتمان از مغار، رودخانه ای را پیدا نکردیم.

بالاخره تابلویی را که مسیر مغار را نشان می داد دیدیم، به دنبال تابلو از کوهی بالا رفتیم نیمه های مسیر فردی که قرار بود راهنمای ما باشد به ما زنگ زدو گفت:مسیر را اشتباه رفته ایم باید دوباره برگردیم و...

بالاخره بعد از چنیدن دور چرخیدن به دور خود به مغار رسیدیم.

اهالی افتری که ما با آنها قرار داشتیم مردمانی مهمان نواز بودند و خون گرم.

پیرمردی در مقابل درب مغار نشسته بود و مسئول مغار بود ، بعدها فهمیدیم اهالی به زبان محلی به وی مغاره بان می گویند،قفل درب را باز کرد و ما وارد مغار شدیم. محوطه ابتدایی روشن بود .

پیرمرد چراغی را روشن کرد و چراغ به دست از پله ها شروع به پایین رفتن کرد ما نیز به دنبال او با احتیاط از پله ها پایین رفتیم .کم کم تاریکی خود نمایی می کرد و به سختی می شد جلوی پای خود را ببینیم به همین خاطر به دیدن مقدار کمی از مغار بسنده کردیم.

سوز سرمای مغار بعد از آخرین پله به استقبال ما آمد  راهنما گفت: اگردر تابستان می آمدید به دلیل سرمای شدید داخل مغار، امکان ورود به آن وجود ندارد.

 در محوطه ابتدایی مغار با پرویز جلالی نائب رئیس شورای روستایی افتر  به گفتگو پرداختیم

مرآت نیوز :آیا این مغار فقط مختص محصولات لبنی اهالی روستای افتر است؟

-         خیر، در این مغار محصولات لبنی دامداران افتری ،دامداران امامزاده عبدالله و اهالی مومن آباد و اروانه و.. نگهداری می شود.

مرآت نیوز:میزان ظرفیت این مغار چه میزان بوده و شیوه نگهداری مواد لبانی چگونه است؟

-         محدوده این مغار بسیار طولانی است و قسمت های انتهایی به دلیل کمبود اکسیژن قابل دسترسی نیست ولی به نظر می رسد ظرفیت مغار بالای 3000هزار جلد است و اهالی منطقه در اوایل مرداد ماه که دوشیدن شیر دام ها آغاز شده پس از تهیه مواد لبنی آنها را تحویل مغار بان می دهند . مغاره بانان بر روی پوست ها نمک می زنند تا آب زیادی که در پنیر و ماست و.. وجود دارد جذب به مرور زمان خارج شده  و پنیر د اخل با نمک و بودن در مغار به عمل می آید.

مرآت نیوز:منظور از مغاره بان چه کسی است؟

اهالی روستا دو نفر را که ایمن آنها بوده و به صورت دائم در روستا اقامت دارد به عنوان مسئول مغار انتخاب کرده و محصولات لبنی را تحویل وی می دهند.

این مغار دو مغار بان به نام های حاج آقا میرزا محمودی، علی جلالی دارد.حاج آقا میرزا محمودی حدود 80 سال سن از خدا گرفته و در حدود 50 سال است که مسئولیت مغاره بانی را به عهده دارد.

 جهت شناسایی پوست های حاوی لبنیات مشخصات محتویات هر پوست و صاحب آن روی چوبی از جنس درخت بید نوشته می شود. این قطعه چوب به وسیله نخی به پوست بسته می شود، سپس پوست به کهل و یا مغار تحویل داده می شود عشایر الیکایی این چوب را «دعا» و عشایر منطقه افتر وخنار آن را «پلاک» می نامند

.

مرآت نیوز:محصولات لبنی از چه تاریخی وارد مغار شده و تا چه تاریخی در مغار باقی خواهند ماند؟

-         در فصل تابستان هرچه بیرون گرم شود دمای داخل کاهش پیدا کرده و به زیر صفر می رسد تابستان از جلوی ورودی در امکان ورود وجود ندارد ولی به تدریج و با سرد شدن هوا داخل مغار گرم می شود به همین خاطر دامداران در مرداد ماه مواد لبنی خود را به مغار بان تحویل داده و تا 12 آبان ماه این محصولات را تحویل می گیرند زیرا هوای داخل مغار به تدریج گرم شده و مناسب برای نگهداری مواد لبنی نخواهد بود.