به گزارش خبرنگار اجتماعی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ براساس قرارداد سال ۱۳۵۱، افغانستان سالانه باید ۸۵۰ میلیون متر مکعب از آب رود هیرمند را به ایران بدهد، اما عدم تعهد افغانستان به این قرارداد طی سال‌های گذشته سبب شد تا به یکی از چالش‌های جدی بین دو کشور تبدیل شود.
طالبان علاوه بر اینکه به تعهدات خود عمل نمی‌کند بلکه در سال ۲۰۲۱ با افتتاح بند انحرافی کمال خان با ظرفیت ذخیره سازی ۵۲ میلیون مترمکعب آب شرایط را برای ایران سخت‌تر کرد. همچنین دو سد کجکی و سد سوختوک را روی رود هیرمند و سرشاخه‌های آن احداث کرده‌اند و در مجموع آبگیری در این سد‌ها باعث شده است، بخش قابل توجهی از حقابه تالاب هامون امکان ورود به خاک کشور ایران را از دست بدهد.
مسئولان ایرانی مدتهاست در تلاش هستند تا با مقامات افغانستان درباره آبه هیرمند گفتگو کنند، اما آنها مدعی هستند که به دلیل کم بودن مقدار آب در صورت باز شدن سد نیز آب به ایران نخواهد رسید.
طالبان در بیانیه اخیر خود نیز این ادعا را مطرح کرد که به توافق میان دو کشور متعهد است، اما به دلیل خشکسالی در رودخانه هیرمند آب کافی وجود ندارد.
در ادامه این بیانیه آمده است اکنون در بند کمال خانهیچ آب وجود ندارد و اگر آب بند کجکی در آن جاری گردد تا آنجا نمی‌رسد.
این در حالی است که حسین دلیریان رئیس سازمان فضایی ایران روز پنجشنبه اعلام کرد: تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که حکومت افغانستان در برخی نقاط با انحراف مسیر آب و ایجاد بندهای متعدد، مانع رسیدن آب به ایران شده است.
رئیس جمهور نیز روز پنجشنبه در سفر به استان سیستان و بلوچستان خطاب به طالبان درباره حقابه ایران از هیرمند اخطار داد و گفت: حق مردم سیستان و بلوچستان را سریعتر بدهید.
رئیس جمهور با اشاره به برخی ادعاهای منتشره مبنی بر اینکه سد احداث شده روی هیرمند آب چندانی ندارد یا بخشی از آن رسوبات است، تصریح کرد: باید هر چه سریعتر این اجازه به کارشناسان ما داده شود تا این مسئله را بررسی کنند، اگر کارشناسان ما این مطلب را تایید کردند، بسیار خوب اشکال ندارد، در نبودن آب ما بحثی نداریم، اما اگر آب وجود دارد، این حق مردم سیستان و بلوچستان باید داده شود و ما به هیچ عنوان اجازه نمی‌دهیم حق مردم ضایع شود.
هشدار و مطالبه‌گری رئیس جمهور از مقامات افغانستان، مبنی بر پرداخت حقابه ایران از رود هیرمند، ناظر بر معاهده دلتای دهه ۵۰ است که متاسفانه طالبان طی سال‌های گذشته از پرداخت آن امتناع کرده است.
به رغم مذاکرات جدی ایران با طرف افغانستانی در سال گذشته پیرامون ضرورت امتناع از انحراف آب هیرمند به سمت شوره زار گودزره و پرداخت حقابه قانونی ایران، بررسی‌ها نشان دهنده آن است که طالبان نه در سال گذشته و نه در سال جدید به تعهدات خود عمل نکرده و برنامه‌ای هم برای اجرای آن ندارند.
واکنش طرف افغانستانی پیرامون مطالبه حقابه تالاب هامون توسط مقامات ایرانی در حالی مطرح می‌شود که اولا تصاویر ماهواره‌ای نشان دهنده آن است که آب کافی در بند کمال خان در سال جاری نسبت به سال‌های قبل به واسطه وجود دارد و همچنان افغانستانی‌ها در حال منحرف کردن آب به سمت شوره زار گودزره هستند. ثانیا آنها در حالی طرف ایرانی را به اطلاعات ناقص پیرامون واقعیت‌های جغرافیایی منطقه متهم می‌کنند که بار‌ها با درخواست ایران برای کارشناسی دقیق منطقه توسط ناظران ایرانی مخالفت کرده‌اند.
به گزارش دانا؛ دولت افغانستان تاکنون خسارت‌های فراوانی را به حوزه پیرامونی رودخانه هیرمند در ایران به ویژه استان سیستان و بلوچستان وارد کرده است و حال باید دید با اخطار و تاکید رییس جمهور مبنی بر احقاق حق آبه هیرمند چه چیزی در انتظار تالاب هامون است.
بیشتر بخوانید:
شرایط بغرنج تالاب هامون مسئولان را به تکاپو انداخت/ تکلیف حق‌آبه هیرمند چه می شود؟
سازمان حفاظت محیط زیست با جدیت پیگیر حق آبه هیرمند است
ارسال دیدگاه