زخم‌های خشکسالی بر پیکر شرقی‌ترین نقطه ایران/ کاهش ۹۰ درصدی بارش‌ها تنش بی‌سابقه آبی را رقم زد

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از عصرهامون؛ سال هاست خشکسالی زخم های عمیقی بر پیکره جنوب شرق کشور بر جای گذاشته، زخم هایی که به واسطه قهر طبیعت هر سال بیشتر سر باز کرده و سایه شوم آن بر بسیاری از بخش های زندگی مردم سنگینی می کند.

آری خشکسالی علاوه بر تحت تاثیر قرار دادن معیشت مردمانی که روزگاری کشاورزی و دامپروی پیشه اصلی شان بود، با ایجاد تنش آبی در مناطقی که منبعی برای تامین آب ندارند، شرایط سخت تری را بر جای گذاشته است.

سیستان و بلوچستان از جمله نقاطی است که شمال آن به رودخانه هیرمند که از افغانستان سرچشمه می گیرد و جنوبش نیز به منابع زیر زمینی وابسته است، منابعی که هر چقدر میزان بارش ها کمتر باشد، بیشتر خشک می شود.

بارش های دو دهه اخیر در این خطه کمتر از نرمال بوده، به گونه ای که بسیاری از مناطق آن گرفتار خشکسالی شدید است، این کم بارشی در شرقی ترین نقطه ایران یعنی سراوان بزرگ اثرات زیادی گذاشته، به گونه ای که با کاهش  ۹۰ درصدی همراه بوده و در نتیجه تنش بی سابقه آبی را رقم زده است.

وضعیت بحرانی و خشک اکثر دشت ها سراوان

علیرضا قاسمی، مدیرعامل آبفای سیستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار ما بیان کرد: سراوان بزرگ متشکل از شهرستان های سراوان، سوران، مهرستان و گلشن در شرق سیستان وبلوچستان دارای ۸ شهر،۷ بخش، ۱۵ دهستان و ۷۳۶ روستا است.
 
به گفته وی، موقعیت خاص سراوان بزرگ به لحاظ کوهستانی بودن در بیشتر مناطق و عدم وجود منابع آب زیرزمینی قابل اطمینان و پایدار شرایط ویژه ای را در استان به خود اختصاص داده است، به گونه ای که اکثر دشت هایی که دارای آبخوان حتی به صورت محدود بوده، در حال حاضر بحرانی و خشک شده اند.
 
این مقام مسئول اضافه کرد: شرایط به گونه ای است که چنانچه ظرف مدت یک سال بارندگی صورت نگیرد منابع آبی خشک و در بیشتر مناطق به خصوص روستاها شبکه های آبرسانی نیمه فعال وگاهی از مدار خارج می شوند که در این صورت آبرسانی سیار در دستور قرار می گیرد.
 
وی افزود: با توجه به اینکه در منطقه سراوان کلیه برداشت‌های آب شرب از منابع زیرزمینی است، هر ساله بیش از ۷۰ درصد چاه‌های که در مدار قرار دارند نیازمند ادامه حفاری وکف شکنی می شوند و در بعضی موارد به دلیل برخورد به سنگ کف از مدار خارج شده و چاه جایگزین و اجرای خطوط جدید صورت می گیرد.

بروز خشکسالی بی سابقه
 
قاسمی گفت: اقلیم منطقه گرم و خشک است و متوسط بارندگی سالانه طی ۱۰ سال اخیر ۱۰۰ میلیمتر بوده، با بروز خشکسالی بی سابقه سال گذشته که می توان گفت با کاهش بیش از ۹۰ درصدی بارندگی همراه شد، اکثر منابع تامین آب شبکه های آبرسانی شهری و روستایی دچار تنش آبی بی سابقه ای شدند.
 
وی با بیان این که شاخص بهره مندی از آب شرب در سطح حوزه سراوان بزرگ به طور متوسط ۹۵ درصد در شهرها و ۶۲ درصد در روستاها برآورد شده است، افزود: طرح های مهم وتاثیر گذاری در منطقه شروع شده و در حال اجراست، به خصوص در حوزه آبرسانی روستایی با ابلاغ اعتبارات صندوق توسعه ملی در سال ۹۳، برای حوزه سراوان بزرگ ۴ طرح آبرسانی مشتمل بر ۱۳۵ روستا با جمعیت ۵۲ هزار نفر در طرح ملی آبرسانی به مجتمع های روستایی قرار گرفته اند.

تکمیل طرح های آبرسانی نیازمند ۱۱۰ میلیارد تومان اعتبار
 
مدیرعامل آبفا اضافه کرد: تاکنون ۳۶ روستا از نعمت آب شرب سالم و بهداشتی بهره مند شده اند، برای این طرح ها تاکنون اعتباری معادل ۹۰ میلیارد تومان هزینه شده که طبق پیش بینی صورت گرفته برای تکمیل مبلغی معادل ۱۱۰ میلیارد تومان نیاز دارد.
 
وی گفت: در سال ۱۳۹۹ از محل اعتبارات ابلاغ شده به شرکت آب و فاضلاب استان ۷۱ طرح در کل حوزه تعریف شده که اعتبار آن ۶۸ میلیارد تومان بوده و تخصیص ابلاغ شده ۱۵ میلیارد تومان است، در سال ۱۴۰۰ نیز تا کنون ۷۰ طرح در مرحله ابلاغ قرار گرفته و پیش بینی می‌شود امسال بالغ بر ۱۲۰ میلیارد تومان برای این حوزه برای تکمیل طرح های نیمه تمام تخصیص اعتبار شود.
 
قاسمی اظهار کرد: طرح های آبرسانی بزرگ و مهمی در سطح شهرستان های حوزه سراوان در حال اجراست، از جمله آبرسانی به ۱۰۰ روستای سوران، ۳۱ روستای دشت سراوان، احداث مخزن و خطوط انتقال آسپیچ و احداث مخزن و خطوط انتقال جالب و آبرسانی به شهر گشت، همچنین پروژه های آبرسانی به مجتمع پسکوه، ناهوک، آسکان، کنت وکله اوکان، کهن ملا، آشار، کهن کهور، کهن جان محمد، زیارت و ده ها پروژه تک روستایی از طرح هایی است که در سال ۱۴۰۰ در صورت اختصاص اعتبارات مورد نیاز در اولویت تکمیل شرکت قرار دارد.
 
وی افزود: یکی از طرح های مهم و تاثیر گذار در منطقه آبرسانی به شهرهای سوران، مهرستان و روستاهای مسیر از سد ماشکید علیاست که توسط شرکت آب منطقه ای استان در حال اجراست، به منظور تامین آب کلیه نقاط جمعیتی بالای ۲۰ خانوار در سطح منطقه، مطالعات آبرسانی با رویکرد کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت صورت پذیرفته است.

اجرای طرح های تاثیرگذار در گرو تامین هزار میلیارد تومان اعتبار
 
این مقام مسئول اضاغه کرد: این برنامه ها برای اجرا مستلزم تامین و تنظیم قوانین خاص در بودجه های سالانه است که براساس برآوردهای اولیه برای مجتمع های آبرسانی مطالعه شده آماده اجرا هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد که می‌تواند در میان مدت و حتی بلند مدت در برخی مناطق مشکل آب شرب را مرتفع کند.
 
وی با اشاره به طرح های مهم مطالعه شده و آماده اجرا گفت: این پروژه ها شامل مجتمع ۶۹ روستایی بم پشت و شهر سیرکان با تامین آب از منطقه حق آباد شم سر، آبرسانی به روستاهای سوران و بخش مرکزی مهرستان از سد ماشکید علیا و آبرسانی به روستاهای منطقه آشار و تعدادی از روستاهای بخش مرکزی مهرستان از سد شهری کور است.
 
قاسمی ادامه داد: آبرسانی به روستاهای منطقه کله گان، ئتعدادی از روستاهای منطقه سراوان وشهر گشت از منطقه کوه سفید، ۱۶ روستای مهرستلن از سد رگنتک و روستاهای نوار مرزی کوهک سراوان از دیگر طرح های آماده اجرا در این منطقه است.
 
وی خاطرنشان کرد: یکی از طرح های ضروری و مهم در منطقه سراوان با توجه به افت سطح آب زیرزمینی ناشی از خشکسالی های اخیر در منطقه شمس آباد مطالعه و اجرای آبرسانی به شهر سراوان و روستاهای بخش مرکزی از منطقه مرزی رو تک است که اخیرا به منظور انجام مطالعات به مشاور ابلاغ شده است و می‌تواند مشکل آب شرب سراوان را مرتفع کند.
 
انتهای پیام/