رعایت حقوق شهروندی از حرف تا عمل/ نواحی منفصل ‌شهری قزوین همچون بیگانه‌ای آشناست!

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از  صبح قزوین؛ مفهوم شهروندی بدون شک از ضروریات اساسی جامعه مدرن امروز است. رشد و گسترش بی رویه شهرها و افزایش جمعیت در سده معاصر باعث تراکم مادی و اخلاقی در فضاهای کمتر توسعه یافته و توسعه یافته شهری شده است.

در همین راستا تنظیم مقررات و تدوین قوانین شهری جهت برقراری نظم و امنیت اجتماعی شهری از الزامات شهرنشینی به شمار می‌آیند.

بنابراین رعایت حقوق شهروندی از طرف شهروندان و پاسخگویی به نیازهای شهرنشینان یکی از عوامل تامین کننده نظم و امنیت اجتماعی شهری است.

نگاهی به شهر قزوین و در کنار آن نواحی‌ای که به عنوان نواحی منفصل شهری تعریف شده‌اند نشان می‌دهد که این مناطق از کوچکترین حقوق برای شهروندان ساکن در آن بی‌بهره است و با اینکه با مرکز شهر فاصله چندانی ندارند اما همچون غریبه‌ای در شهر است که از کمترین امکانات شهری بهره‌مند شده‌اند.

مطالبه حقوق شهروندی به عنوان یک اصل اساسی

عبدالرزاق حسامی‌فر در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی صبح قزوین؛ درباره لزوم وجود حقوق شهروندی اظهار کرد: در هر کشوری کسانی که در چهارچوب آن کشور قرار دارند، حکومت حقوق آنها را تنظیم‌ می‌کند، این افراد همچنان که نسبت به حکومت تکالیفی را برعهده دارند، حقوقی نیز دارند.

وی افزود: معمولا وقتی در فلسفه سیاسی از حق و تکلیف صحبت می‌شود، یعنی شهروند یک کشور هم دارای حقوقی است و هم تکالیفی برعهده دارد. به طور خلاصه حقوق شهروندی یعنی آنچه که براساس قانون برای شهروندان تعریف شده و باید از آن حقوق بهره مند باشند.

معاون فرهنگی، اجتماعی و استاد فلسفه دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) قزوین ابراز کرد: درحقوق شهروندی، هرکس به جهت اینکه شهروند کشوری است، قاعدتا دارای حقوقی است و حکومت و دیگران موظف هستند که آن‌را رعایت کنند. بنابراین در زندگی اجتماعی قاعدتا باید حقوق دیگران را رعایت کنیم و به آنچه که در قوانین بیان شده است وفادار باشیم.

موقعیت مکانی تنظیم‌کننده حقوق شهروندی

حسامی فر با بیان اینکه حقوق شهروندی بستگی به موقعیت مکانی فرد دارد، گفت: حقوق شهروندی بسته به مکانی که شهروندان در آن حضور دارند متفاوت است. برای مثال افراد در زندگی شهری نسبت به شهرداری، اداره برق و دیگر دستگاه‌ها حقوقی دارند که می‌بایست به آن توجه شود. یا شهروندان در زندگی اجتماعی نسبت به همسایگان خود حقوقی دارند که برای حفظ آرامش و پیروی از حقوق اجتماعی باید آنرا رعایت کنند.

وی تصریح کرد: به زبان ساده تر، هر انسانی بیرون از خانه و در محیط‌هایی که فعالیت می‌کند متناسب با آن محیط از حقوقی برخوردار است که به آن حقوق شهروندی می‌گویند.

این استاد دانشگاه یادآور شد: عده ای گمان می‌کنند حقوق شهروندی چیزی اضافه بر قوانین تنظیم شده است. اما این باور غلط است؛ ما باید بدانیم که اگر همان قوانین رعایت شوند، حقوق شهروندی نیز رعایت می‌شود.

حسامی فر بیان کرد: درباره مطالبه حقوق باید این نکته را درنظر داشته باشیم که گاهی خود انسان‌ها متوجه حقوق خود نیستند؛ در اینگونه موارد نهادهایی هستند که می‌توانند به عنوان نماینده مردم این مطالبه گری را دنبال کنند، دو نهاد مهم که می‌توانند در این زمینه موثر باشند، رسانه‌ها و نمایندگان منتخب مردم هستند.

وی تاکید کرد: از نظر من مهم تر از نمایندگان مردم، رسانه‌ها هستند، زیرا رسانه‌ها نماد عقل جمعی اند. به همین دلیل اگر درجایی حقوق شهروندی زیر پا گذاشته شود، یک خبرنگار می‌تواند به عنوان نماینده عقل جمعی، مطالبه گری کند.

بی خبری از حقوق شهروندی یک مشکل فرهنگی است

معاون فرهنگی، اجتماعی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) گفت: معتقدم بی خبری ما از حقوق شهروندی ریشه در آموزش دارد و این یک مشکل فرهنگی است. باید از همان ابتدا در مدارس رعایت حقوق شهروندی آموزش داده شود.

حسامی فر با بیان اینکه در کشور ما با تخلفات با شدت زیادی برخورد نمی‌شود، افزود: متاسفانه در برخورد با تخلفات چنان که باید، عمل نمی‌کنیم. این موضوع باعث می‌شود افراد در رعایت حقوق یکدیگر وفادار نباشند. برای مثال در هنگام رانندگی اگر با هر تخلفی شدیدا برخورد شود، این قوانین در تک تک افراد نهادینه خواهد شد.

این مقام مسئول ادامه داد: قوانین ما به خودی خود خوب هستند؛ اما مشکل اصلی عمل به قانون است؛ شاید بتوان‌گفت گلایه متفکران ما در صد سال اخیر این بوده است که چرا در ایران، آنطور که باید به قوانین عمل نمی‌شود. بنابراین این معضل در فرهنگ ما وجود دارد و عمل به قانون جدی تلقی نمی‌شود.

وی عنوان کرد: اگر قوه قضاییه، نیروی انتظامی و همه نهادهایی که برخورد با متخلفان را برعهده دارند با جدیت به وظایف خود عمل کنند و از سوی دیگر رسانه‌ها و نمایندگان مردم در افشای متخلفان بیش از پیش مبادرت بورزند؛ جامعه ما به سمتی پیش می‌رود که حقوق شهروندی در آن محقق خواهد شد، در شرایط امروز جامعه باید بیشتر روی حقوق شهروندی کار کنیم.

حسامی فر گفت: منظور از حقوق شهروندی تمام حق‌هایی است که هر شهروند ایرانی در چارچوب قوانین موجود باید از آنها بهره مند شود و دیگران اجازه سلب کردن این حقوق را ندارند.

وی در پایان بیان کرد: در میان این حقوق آنچه به نظر من مهمترین حق‌ها را تشکیل می‌دهد، حق بهره مندی از کرامت انسانی، برقراری عدالت، آزادی ابراز اندیشه، سلامتی، رفاه و امنیت است.

ضعف خدمات رسانی در مناطق حاشیه شهر

باتوجه به اینکه زندگی شهرنشینی طی دهه‌های اخیر گسترش یافته است و شهر به عنوان یک موجود زنده نیاز به رسیدگی، مرمت و بازسازی دارد؛ شهروندان با دادن عوارض به موقع، حفظ و نگهداری از اموال، و مراقبت و نظارت بر مسائل جاری شهر می‌توانند تاثیرگذار باشند.

متقابلا شهرداری در قبال شهروندان مسئولیت‌هایی دارد که ما آنرا حقوق شهروندی می‌نامیم؛ هرشهروندی دارای حقوق و مطالباتی است؛ این حقوق در ارتباط با نظافت، بهداشت، سلامت، ترافیک، امنیت است که در شهر مطرح می‌شود؛ شهرداری باید در حوزه شهری نسبت به مطالبات شهروندان پاسخگو باشد؛ این ضرورت زندگی شهری و سلامت در زندگی شهری است.

فرج الله فصیحی رامندی نیز درباره رعایت حقوق شهروندی به خبرنگار صبح قزوین اظهار کرد: یکی از وظایف اعضای شورای شهر به عنوان سیاستگذار شهرداری، رعایت عدالت و مساوی خدمات در همه جای یک شهر است؛ ما به این اصل همیشه توجه داریم اما در برخی از مناطق شهری بالاجبار تفاوت‌هایی وجود دارد که باعث دیده نشدن خدمات می‌شود.

وی تصریح کرد: خدمات شهرداری در مناطق فرسوده هرچقدر هم که زیاد باشد، به دلیل فرسودگی شهر به چشم نمی‌آید، اما چون در مناطق نوساز اصول شهرسازی رعایت شده است، بنابراین خدمات نیز بیشتر دیده می‌شود.

عضو شورای شهر قزوین ادامه داد: با وجود این ما تلاش می‌کنیم تعادل و تساوی خدمت رسانی را رعایت کنیم، به همین دلیل اگر یک پارک بانوان در شمال شهر تاسیس کردیم، یک پارک بانوان نیز در جنوب شهر تاسیس کردیم.

وی تاکید کرد: ما تمام تلاش خود را برای رعایت حقوق شهروندی به صورت عادلانه می‌کنیم اما در این میان یک مشکل بسیار جدی فرهنگی وجود دارد. برای مثال ما پارکی را در جنوب شهر می‌سازیم و بعد از مدتی شاهد هستیم که ابزار آن به سرقت رفته است. این نشان دهنده ضعف فرهنگی ما در بعضی از مناطق است که نمی‌توان آنرا نادیده گرفت.

این عضو شورا ادامه داد: برخی می‌گویند بین اتوبوس‌های جنوب و شمال شهر تفاوت وجود دارد، درصورتی که همه اتوبوس‌ها یکی هستد؛ اما ضعف فرهنگی در برخی از مناطق باعث استفاده اشتباه از حمل و نقل عمومی می‌شود.

فصیحی رامندی در پایان گفت: شهر را بدون شهروند نمی‌توان ساخت؛ هرچقدر هم که شهرداری تلاش بکند اما اگر شهروندان همراهی نکنند هیچ گامی برداشته نمی‌شود.

به گزارش صبح قزوین؛ رصدی بر فضای شهر گویای این مطلب است که نه تنها شهروندان یک شهر به حقوق خود آشنایی لازم را ندارد از سوی دیگر مسئولان مدیریت شهری نیز هنوز آگاهی لازم را به حقوق شهروندی شهروندان خود ندارند و نکته قابل تامل دیگر این است که اراده لازم برای تحقق این حقوق از سوی متولیان امر در شهرها دیده نمی‌شود.

در این میان تقویت فرهنگ سازی برای هر دو قشر یعنی مردم و مسئولان در تحقق حقوق شهروندی امری ضروری به نظر می‌رسد.
انتهای پیام/