اسلامگرایان ترکیه به دنبال نوخلیفه گرایی مدرن/ ترکیه گزینه مناسب ایران برای تعامل با نظام بین الملل نیست

مهدی مطهرنیا کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا درباره آخرین وضعیت تحولات منطقه و تحرکات ترکیه به عنوان یکی از قطب های تاثیرگذار، گفت:  ترکیه امروز در حوزه سیاست خارجی خود بر اساس دکترین داوود اوغلو به دنبال ایجاد فضای مناسب در جهت بالابردن نقش منطقه ای در قالب یک نوخلیفه گرایی جدید در هم پیوندی با اروپای متحد و در نهایت با اردوگاه غرب در جهت ارتقای سطح تاثیر بین المللی خویش است. به همین دلیل است که امروز ترکیه خود را دربین 20 کشور صاحب اقتصاد جهان تلقی می کند و در پی آن است تا در سلسله مراتب قدرت در نظام بین الملل با کسب قدرت فزون تر در ابعاد منطقه ای، زمینه ساز ارتقای نقش بین المللی خود شود.

مطهر نیا همچنین خاطر نشان کرد: تحرکات ترکیه در تحولات اخیر جهان عرب که از سوی چپ ها انقلاب نان، از سوی راست ها انقلاب یاس یا همان بهار عربی و به وسیله اسلامگرایان نیز بیداری اسلامی خوانده شد، همه نشانگر آن بود که ترکیه خواهان ایفای نقش مرکزی به عنوان الگوی عملیاتی در جهت عمق یابی استراتژیک در منطقه خاورمیانه است. آنچه که در ارتباط دولت اسلامگرای ترک با مصریان به ویژه بخشی از اخوان المسلمین مصر و بخشی از النصره باید مورد توجه قرار داد، همگی نشان دهنده آن است که ترکیه خواهان ایفای نقش مرکزی در خاورمیانه به عنوان یکی از اصحاب اصلی قدرت در هم پیوندی با غرب است. بنابراین آنچه که اسلامگرایان ترک دنبال آن هستند نوعی نو خلیفه گرایی مدرن بر اساس چنین نگرشی است.

این کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه ترکیه در مرحله نخست دچار چالش کنش گر و ساختار است، اظهار داشت: اسلامگرایان ترک هم اکنون به عنوان یک مجموعه تعریف شده حزبی به موفقیت های بسیاری دست یافته اند، به گونه ای که توانسته اند رشد اقتصادی در ترکیه را به بالاترین میزان در کشورهای اروپایی برسانند و از سوی دیگر در داخل این کشور فراز و نشیب ها و بحران های کودتا محور را پشت سر بگذارند و با رای اکثریت مردم هنوز بر کرسی قدرت باقی بمانند. حتی علیرغم مخالفت ها و تحرکات احزاب مخالف این جایگاه را حفظ کرده است. این در حالی است که به نظر می رسد این حزب از درون با مشکل کنش گر مرکزی یعنی رجب طیب اردوغان رودرو است.

وی در ادامه افزود: به نظر می رسد اردوغان می خواهد به عنوان یک قدرت برتر در درون حزب یک جایگاه کاریزماتیک برای خود دست و پا کرده و بر مبنای آن، زمینه های ایجاد قدرت نمادین در این حزب را مستحکم کند. این یک چالش جدی در حال و آینده در حزب اسلامگرای ترکیه است. هم اکنون نیز در عرصه سیاست خارجی ترکیه، داود اوغلو به دنبال ایجاد عمق استراتژیک و به صفر رساندن مسائل خود با همسایگان خویش است. این در حالی است که این روزها ما شاهد ایجاد ارتباط چالش برانگیز ترکیه با همسایگان هستیم.

مطهرنیا همچنین معتقد است: دولت ترکیه دارای مخالفینی است که به دنبال استفاده از هر فرصت مناسب برای حرکت بر علیه دولت اردوغان هستند. اما اردوغان در عرصه سیاست خارجه خود به ویژه در ماجرای داعش در پی ایجاد فضای هم گرایی بیشتر بر علیه بشار و همچنین توبیخ ایران است چراکه بر این اعتقاد است که ایران از جمله حامیان اصلی بشار اسد است. بنابراین ترکیه در عرصه سیاست خارجی خود با چالش هایی روبروست. هم اکنون در عرصه داخلی، ترکیه هنوزهم قدرت مدیریت بحران داخلی خود را خواهد داشت. مگر اینکه یک حرکت قدرتمند در بین تحرکات داخلی موجب واگرایی عناصر حامی حزب اردوغان شوند.

مطهرنیا در بخش پایانی اظهارات خود به روابط دیپلماتیک ایران و ترکیه اشاره کرد و توصیه ای نیز برای دستگاه دیپلماسی ایران در خصوص ارتباط با ترکیه داشت: روابط ایران و ترکیه در حالت مه آلود خود ادامه پیدا خواهد کرد تا زمانی که بحران های منطقه ای ایران بر اساس مسئله هسته ای به سرانجام برسد. با نوع تصمیم گیری که در ارتباط با مسائل هسته ای صورت می پذیرد، بسیاری از ارتباطات منطقه و بین المللی ایران تغییر و تحول خواهد یافت. دستگاه دیپلماسی ایران باید ترکیه را به عنوان یک قطب موثر در معادلات منطقه ای همواره حرمتش را نگه داشت، اما در همین حال از برگ ترکیه در جهت تعامل با نظام بین الملل حرکت نشود.

انتهای پیام/