ریشه تورم در اقتصاد ایران کجاست؟/ موتور رشد نقدینگی همچنان روشن است

وحید شقاقی شهری، رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در مورد ریشه‌های رشد نرخ تورم در کشور؛ اظهار کرد: نرخ تورم در اقتصاد ایران به رشد نقدینگی متصل است. متاسفانه موتور رشد نقدینگی خاموش نشده و هنوز عوامل پابرجاست و تا زمانی که نتوانیم رشد نقدینگی را مهار و کنترل کنیم این وضعیت ادامه دارد.

وی افزود: رشد اقتصادی ایران در سال‌های گذشته منفی بود و در سال گذشته بدون نفتی منفی 1.7 درصد و با نفت منفی 3.5 درصد بود؛ در اقتصادی که رشد آن منفی است، رشد نقدینگی کاملا خود را در رشد تورم نشان می‌دهد.

رشد نقدینگی عاملی برای سوداگری شده است

این کارشناس اقتصادی گفت: نقدینگی مانند غذا خوردن است؛ اگر غذا هضم شود به انرژی تبدیل خواهد شد و در غیر این صورت تبدیل به چربی می‌شود؛ در اقتصاد هم همین گونه است وقتی نظامات اقتصادی خوب کار کنند و سالم باشند، نقدینگی هضم و جذب و به رشد اقتصادی تبدیل می‌شود.

شقاقی شهری ادامه داد: اگر بدنه اقتصاد ناسالم و ناکارآمد باشد، هر میزان نقدینگی به اقتصاد تزریق شود تبدیل به ابزاری برای سوداگری در بازار دارایی‌ها و سپس در بازار کالا و خدمات خواهد شد که اثر خودش را در تورم نشان می‌دهد.

وی تصریح کرد: بر اساس آخرین آمار بانک مرکزی، رشد نقدینگی در خرداد 99 نسبت به خرداد 98 حدود 34 درصد بود و از سوی دیگر هم رشد اقتصادی کشور منفی است، یعنی نقدینگی عامل محرک سوداگری در بازار دارایی‌ها مانند بازار سرمایه، طلا، ارز، خودرو و مسکن شده و می‌شود و به تدریج شاهد افزایش قیمت‌ها  خواهیم بود که تورم خروجی آن است.

رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی تاکید کرد: رشد نقدینگی تا زمانی که در اقتصاد ایران مهار نشود؛ همین مسئله (تورم بالا) را در کشور خواهیم داشت.

شقاقی شهری کسری بودجه و بی‌انضباطی مالی دولت، افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی و نظام بانکی، برداشت ریالی از صندوق توسعه ملی ( تبدیل دلار به ریال)، ناترازی نظام بانکی و بی انضباطی در خلق پول توسط بانک‌ها را از عوامل رشد نقدینگی عنوان کرد.

وی افزود: همه عوامل رشد نقدینگی دست به هم می‌دهند تا این موتور با شدت بیشتری کار و نقدینگی را در اقتصاد پمپاژ کند. امروز حجم نقدینگی حدود 2500هزار میلیارد تومان است  و با این روند تا پایان سال به بالای 3000 هزار میلیارد تومان می‌رسد.

این تحلیلگر مسائل اقتصادیبیان داشت: نقدینگی در اقتصادی مانند ایران با رشد منفی ابتدا باعث سوداگری افراطی در بازارها و بعد افزایش نرخ رشد تورم خواهد شد که نرخ تورم بین 35 الی 40 درصد داریم.

شقاقی شهری گفت: در اقتصادی مانند ما که نظام باز توزیع ثروت کار نمی‌کند، تورم به فقیر‌تر شدن دهک‌های کم درآمد و مردم منجر می‌شود و فاصله طبقاتی گسترش پیدا می‌کند.

وی ادامه داد: نرخ تورم از 5 درصد به بالا برای اقتصاد مضر است البته در اقتصادی که باز توزیع ثروت خوب است مانند نظام یارانه‌ای، بانکی، مالیاتی و...، رشد تورم به صورت عادلانه بین همه همه اقشار جامعه توریع می‌شود.

فقرا در اقتصاد ایران فقیرتر می‌شوند

رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی اضافه کرد: در اقتصاد ایران که نظام مالیاتی درست کار نمی‌کند و مالیات بر ثروت، عایدی سرمایه، مالیات بر مجموع درآمد خانوار ندارم از سوی دیگر نظام یارانه‌ای (یارانه‌های پنهان) معیوب است و نظام بانکی در خدمت کسب و کارها نیست، تورم ایجاد شده انبار و انباشت بر روی فقرا می‌شود و ثروتمندان را منتفع خواهد کرد.

شقاقی شهری توضیح داد: دو دهک بالای جامعه از نرخ رشد تورم (به دلیل رشد دارایی و اموال) ثروتمندتر شده  و 8 دهک دیگر جامعه متضرر خواهند شد اما در کشورهای دیگر که نظام بارتوزیع ثروت سالم است فشار تورم روی دهک‌های پُر درآمد بیشتر است و بیشتر متضرر خواهند شد زیرا مالیات بر مجموع درآمد ثروت و ... دارند ولی در اقتصاد ایران بالعکس است.

وی در پایان در خصوص اینکه برای خشک کردن ریشه تورم باید چه کنیم؟؛ پاسخ داد: تصمیمات سخت باید گرفته شود و تا زمانی که این تصمیمات در راستای اصلاح نهادی اقتصادی گرفته نشود رشد نقدینگی خاموش نخواهد شد.

شقاقی شهری گفت: موتور رشد نقدینگی با حرف و پند و نصحیت کنترل نمی‌شود و باید اصلاحات در نظم بانکی، مالیاتی، یارانه و تامین اجتماعی، مدیریت‌ها، کنترل بدهی دولت و... انجام شود که این‌ها تصمیمات سخت است که تاکنون گرفته نشده و با شعار حل نخواهد شد.

انتهای پیام/