نهضت پالایشگاه سازی در کشور را چه کسانی متوقف کردند؟

به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ روز گذشته مقام معظم رهبری در سخنرانی خود با مردم به موضوع ساخت پالایشگاه ستاره خلیج فارس در اوج تحریم ها توسط سپاه پاسداران اشاره کرده و فرمودند من مخالف خام فروشی نفت هستم اما از صادرات فراورده های نفتی حمایت می کنم.

آنچه که مقام معظم رهبری دیروز به آن اشاره کردند سالها مورد تاکید ایشان بوده است اما مسولان وزارت نفت هر بار به بهانه ها مختلف از زیر این مسئولیت که باید از خام فروشی نفت به سمت افزایش تولید نفت فراورده حرکت کنیم شانه خالی کرده اند.

امروز با همت مسئولان قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا شاهد هستیم که روزانه حدود 36 میلیون لیتر بنزین توسط پالایشگاه ستاره خلیج فارس تولید می شود و ظرفیت بنزین سازی ایران به 105 میلیون لیتر در روز رسیده است که بخشی از این بنزین توسط بورس انزژی صادر می شود که اگر این پالایشگاه نبود شاید امروز در اوج تحریم ها همچنان کشور با معضل واردات بنزین رو به رو بود.

* 23 سال از ساخت آخرین پالایشگاه نفت می گذرد

باید گفت پالایشگاه ستاره خلیج فارس پالایشگاهی با خوراک میعانات گازی است و نه نفت خام به طوریکه هدف از ساخت این پالایشگاه خروج از بحران انباشت تولید میعانات گازی در کشور بوده و هست هرچند که از فراورده های آن نیز استفاده می شود اما نگاهی گذرا به وضعیت ساخت پالایشگاه در کشور نشان می دهد چیزی حدود 23 سال از ساخت آخرین واحد پالایش نفت خام در کشور می گذرد.

طی سال های گذشته برنامه ریزی هایی جهت افزایش ظرفیت پالایش نفت و کاهش میزان صادرات نفت خام در صنعت نفت صورت گرفته است. اما بررسی آخرین وضعیت حاکی از آن است که وضعیت حال حاضر صنعت پالایش کشور از هر دو حیث توسعه کمی و کیفی با حالت مطلوب فاصله دارد.

بعد از استحصال و تولید نفت خام لازم است این منبع هیدروکربوری جهت تبدیل به محصولات مورد تقاضا از سمت بازارِ مصرف، مورد فراورش قرار گیرد. به همین منظور، طراحی و احداث پالایشگاه‌ها جهت تبدیل نفت خام به محصولات اصلی از جمله گازِ مایع، بنزین، نفت گاز (گازوئیل)، نفت سفید و نفت کوره در دستور کار قرار می‌گیرد.

در حال حاضر به جز پالایشگاه ستاره خلیج فارس که گفته شد پالایشگاهی با خوراک میعانات گازی است در کشور ایران ۹ پالایشگاه نفت خام شامل پالایشگاه‌های آبادان، کرمانشاه، تهران، شیراز، تبریز، لاوان، اصفهان، شازند اراک و بندرعباس، با مجموع ظرفیت بالفعل یک میلیون و ۸۰۲ هزار بشکه در روز در مدار تولید قرار دارند که با این شرایط باید گفت در شرایط فعلی فقط تولید نفت برای این 9 پالایشگاه انجام می شود و مقدار ناچیزی یعنی حدود 200 تا 300 هزار بشکه نفت نیز صادر می شود.

حال فرض کنیم اگر در طول سالهای گذشته تعدادی پالایشگاه نفت ساخته می شد امروز مجبور نبودیم با حد اقل ظرفیت خود نفت تولید کنیم که این موضوع موجب به تعطیلی چاه های نفت خام ایران شده است و برای اینکه بخواهیم به حجم قبلی تولید نفت خود باز گردیم باید میلیون ها دلار هزینه کنیم.

*نهضت پالایشگاه سازی در دولت نهم و دهم

با آنچه در بالا گفته شد اما در آغاز تحریم های نفتی سالهای 90 و 91 دولت و مسئولان وقت وزارت نفت تصمیم گرفتند ظرفیت پالایش نفت خام را در داخل کشور بالا برند و براین اساس تصمیم گرفته شد تا 7 پالایشگاه جدید در دستور کار  ساخت قرار گیرد که از این 7 پالایشگاه فقط پالایشگاه ستاره خلیج فارس آنهم به دلیل شرایط حاد تولید گاز و میعانات گازی عاقبت به خیر شد و 6 پالایشگاه با خوراک نفت خام بلاتکلیف رها شدند البته باید گفت در دولت دهم روند احداث این پالایشگاه ها ادامه داشت هرچند که به دلیل تحریم کند پیش می رفت ولی با تغییر دولت و روکار امدن دولت یازدهم به طور کامل این پالایشگاه ها رها شدند یا برخی از این پالایشگاه ها مجوزشان ابطال شد. مانند پالایشگاه خوزستان.

این پالایشگاه ها عبارت بودند از پارس شیراز،کاسپین گلستان،آناهیتا کرمانشاه،شهریار تبریز، هرمز بندرعباس و نفت سنگین خوزستان که در این میان اخیرا پالایشگاه آناهیتا کرمانشاه که مصوبه سفر رهبری به استان کرمانشاه بوده است در دستور کار ساخت توسط قرارگاه سازندگی خاتم قرار گرفته است و مابقی این پالایشگاه ها رها شده اند.

در دولت دهم روزنامه های زنجیره ای بارها از روند کند احداث پالایشگاه در کشور انتقاد کرده اند و گفته‌اند در دولت نهم و دهم حتی یک پالایشگاه هم به اتمام نرسید که در پاسخ باید گفت اگرچه در دولت نهم و دهم یک پالایشگاه به اتمام نرسید ولی طرح ریزی برای ساخت 7 پالایشگاه انجام شد و این در حالی است که است که مسئولان فعلی صنعت نفت که در سال پایانی فعالیت خود نیز به سر می برند اعتقادی به ساخت پالایشگاه ندارند که اگر داشتند حد اقل باید یکی از 6 پالایشگاه با خوراک نفت خام در طول 7 سال گذشته مورد بهره برداری قرار می گرفت.

جالب اینجا است که زنگنه وزیر نفت یک بار در مصاحبه خود گفته است با تلاش مسئولان فعلی وزارت نفت توان تولید بنزین کشور از 80 میلیون لیتر در روز به 110 میلیون لیتر رسیده است که باید گفت اگر شرایط فورس برای میعانات گازی کشور ایجاد نشده بود هرگز اهتمامی برای اتمام پالایشگاه ستاره خلیج فارس وجود نداشت و حتی دنبال ساخت فاز 4 این پالایشگاه نیز نمی رفت که سابقه ساخت 6 پالایشگاه با خوراک نفت خام براین موضوع صحه می گذارد.

انتهای پیام/س