مراکز آماری کشور ریاکارانه آمارها را منتشر می‌کنند/ مشکل اصلی برنامه ریزی در کشور، نظام آماری است

به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ نقش آمار در اقتصاد به خصوص در سیاست گذاری‌ها و برنامه ریزی‌ها بسیار حائز اهمیت و یکی از موارد مهم است؛ اقتصاد ایران مانند هر اقتصادی برای رسیدن به توسعه نیازمند برنامه ریزی است. بعد از پیروی انقلاب اسلامی اولین برنامه پنج ساله توسعه در سال 1368 تدوین شد و تا امروز 6 برنامه اقتصادی پنج ساله توسعه تصویب و اجرا شده است اما ماحصل آن همچنان اقتصاد ایران با مشکل مواجه و یک اقتصاد بیمار است.

همیشه در مورد برنامه‌های پنج ساله توسعه عنوان می‌شد که کتاب آرزوهاست و یکی از علت‌هایی که این برنامه‌ها اهداف تعیین شده را محقق نکردند بحث آمار بود. آمارها همیشه مانند یک تصویر زوایای یک موضوع را نشان می‌دهد و اگر این تصویر مخدوش یا دارای ایراد باشد تصویر واضحی نشان نخواهد داد و برنامه ریزی که به واسطه آن انجام می‌شود هم محقق نخواهد شد.

اقدام ریاکارانه مراکز آماری

سید هادی موسوی نیک کارشناس اقتصادی در گفتگو با خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در مورد موضوع نقش آمار در اقتصاد ایران اظهار کرد: نهادهای آماری ریاکارانه برخورد می‌کنند و تجربه نشان داده و ثابت شده این مراکز هر زمان شرایط را مناسب می‌بینند و آمارشان مطلوب است آمار را منتشر می‌کنند و هر زمان این شرایط را نداشته باشند از انتشار آن خودداری می‌کنند.

وی افزود: در نمونه اخیر مثلا بانک مرکزی آماری ارائه نداد و وقتی مشاهده کرد مرکز آمار ایران آمار نرخ رشد اقتصادی بدون نفت را منفی اعلام کرده و آمار بانک مرکزی مثبت شده بود و حول شدن و اقدام به ارائه آمار کردند. این موضوع نشان می‌دهد که نهاد آماری برای آمار کار نمی‌کند بلکه برای اهداف خودشان فعالیت می‌کنند؛ فارغ از اینکه این عدد درست یا اشتباه باشد و یا اینکه محاسبات چقدر صحیح است ولی با فرض درست بودن اما نحوه اعلام آمار ریاکارانه و اقتضایی است.

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: انتظار از نهادهای آماری این است که با کمال صداقت آمارهایی که وجود دارد چه مثبت و چه منفی را به موقع منتشر و ارائه کند. مثلا بانک مرکزی در سال گذشته به دلیل منفی بودن آمارش نسبت به مرکز آمار ایران است، آماری منتشر نکرد، ولی امسال که آمارش تصویری بهتری را نشان می‌دهد آمار را اعلام کرد و یا در سال قبل از آن مرکز آمار ایران این اقدام را انجام داد و این موضوع در شان برنامه ریزی کشور نیست.

وی تاکید کرد: اتفاقا یکی از گیرها و مشکلات نظام برنامه ریزی توسعه اقتصاد ایران که نامحسوس به برنامه ریزی‌ها آسیب می‌زند، همین نظام آماری است که این مواقع خودش را نشان می‌دهد.

موسی نیک گفت: مراکز آماری کشور فعالیت برای انجام دادن کار خیلی دارند ولی نگاه کاسب کارانه به این موضوعات دارند. مثلا داستان حساب‌های ملی و شاخص قمیت نگاه کنید که آن‌ها خلع و فقدان‌های خودشان را پوشش  می‌دهند و بعضا این دعوای بانک مرکزی و مرکز آمار موضوع فرعی است.

این کارشناس اقتصادی گفت: بانک مرکزی جدای از وظایفی که دارد اگر دغدغه آمار را دارد و مدعی تشکیلات آماری است و حاضر هم نیست از آن دست بکشد و آمارهایی که در اختیارش است را درست انجام دهد و ارائه کند از جمله همین شاخص‌های مبتنی بر فقر دسترسی مردم به نظام  مالی حداقل در این مورد بانک جهانی 43شاخص تعیین کرده که هیچ کدام از مراکز ما آن را ارائه نمی‌دهد و روی آن کار نمی‌کنند. مردم از نظر دسترسی به خدمات پرداخت و تسهیلات و خدمات پس انداز و سطح دسترسی آحاد جامعه به چه صورت است.

وی افزود: مراکز آماری کشور به بحث‌های آمارهای ملی و شاخص‌های قیمت چسبینده‌اند و هر موقع که اقتضا کند اقدام می‌کنند و بعضی وقت‌ها دعوا ایجاد می‌شود که حالا کدام آمار درست است. البته اصل قضیه فراموش می‎شود.

موسوی نیک تصریح کرد: مرکز آمار ایران هم می‌تواند کارهای اساسی‌تری انجام دهد زیرا این همه شاخص‌های توسعه هزاره وجود دارد که یک درصد آن تولید نمی‌شود .

این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: نظام آماری کشور ما خودش را با شاخص و قیمت آنلاین تطبیق نمی‌دهند؛ شرایط روز محاسبات ملی و دنیا امروز به این سمت حرکت کرده است ولی مراکز ما شاخص‌های ملی را ماهناهه یا فصلی ارائه می‌دهند و یا اینکه زمان اقتضا کند اقدام می‌کنند اما با توجه به تکنولوژی و توسعه الکترونیکی که صورت گرفته و دنیای دیجیتال اینها می‌توانند خیلی از آمارها و فعالیت‌ها را  نه‌تنها در ماه بلکه در لحظه شاخص قیمت‌ها را اعلام کنند اما این را رها کردند و به مسائل غیر مهم چسبیده‌اند.

وی با بیان اینکه اختلاف آماری مرکز آمار و بانک مرکزی مطرح نیست، گفت: اختلاف آماری که در نرخ رشد اقتصادی این دو مرکز، دو اقتصاد مختلف را نشان می‌دهند؛ یکی در مورد ایران و دیگری معلوم نیست برای چه کشور است. مثلا رشد کشاورزی در آمار یکی 8.8 درصد مثبت است و در دیگری و  3.2درصد که این دو نشام می‌دهد با دو اقتصاد مختلف مواجه هستیم یا در موارد دیگر اختلاف وجود دارد.

موسوی نیک با تاکید بر اینکه فقدان یک نظام آماری در کشور وجود دارد و باید برای آن اقدام شود؛ گفت: سیاست گذار با این آمار چه کاری انجام دهد، مثلا بگوید وضعیت صنعت خوب یا بد است و که در آمار بانک مرکزی مثبت 2.1 درصد است و مرکز آمار منفی یک 1.8درصد را می‌گوید؛ الان سیاست‌های ضد رکود اعمال کنیم و یا سیاست‌های دوران رونق و رشد مثبت را اجرایی شود.

انتهای پیام/ط