تلاش ناموفق صدا و سیما در خلاق نبودن «شام ایرانی»

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به گزارش خبرنگار شاخه طوبی، چند وقتی می‌شود تب برنامه‌ای با نام «بفرمایید شام» بین ایرانی‌ها بالا گرفته است. با وجودی که سال‌هاست این برنامه در کشورهای مختلف جهان ضبط و پخش می‌شود و برنامه‌ای بین‌المللی به حساب می‌آید.

با موفقیت این برنامه در جذب بینندگان زیاد در داخل ایران، از چند ماه قبل زمزمه های مختلفی در محافل رسانه ای ایران مبنی بر مطرح شدن طرح های تولید برنامه هایی مشابه «بفرمایید شام» به گوش می خورد.

در این برنامه هر هفته چهار آشپز آماتور که تا به حال یکدیگر را ندیده‌اند و از میان ایرانیان ساکن شهر لندن انتخاب می شوند، در خانه‌هایشان برای هم شام درست می‌کنند و مخفیانه به هم امتیاز می‌دهند

بر اساس این گزارش، شام ایرانی یکی از اولین تلاش‌ها برای استفاده از این فضا بود. سازندگان این برنامه که در شبکه رسانه‌های تصویری ارائه شد بارها تاکید کردند برنامه‌شان را نه بر اساس برنامه آن شبکه فارسی‌زبان که بر اساس الگوی اصلی برنامه‌های بفرمایید شام که در بیش از 40 کشور جهان ساخته شده، ساخته‌اند اما به هر حال قطعا موج محبوبیت برنامه فارسی‌زبان باعث شد که نسخه ایرانی شده با نسخه شبکه لندنی مقایسه شود.

طبیعی است که به رغم استفاده از چهره‌های مطرح و بازیگران سینمایی نسخه ایرانی به دلیل برخی محدودیت‌ها و به خصوص عدم امکان استفاده از وقایع خلق‌الساعه و شوخی‌ها، دوستــی‌ها و دشمنــــی‌های شکل‌گرفته در پشت یا جلوی دوربین آن موفقیت نسخه لندنی را به دست نیاورد.

حالا اگر با این وصف آدم‌هایی که تو می‌‌شناسی و می‌دانی که در همین کشور زندگی می‌کنند و‌گاه هر روز می‌بینیشان،‌‌ همان سبک برنامه را در مقابلت اجرا کنند قطعا ماجرا فرق خواهد کرد. هنرپیشه‌هایی که به همت رسانه ملی برای هر خانواده ایرانی به عنوان طبقه مرجع شناخته شده‌اند و یا افراد شناخته شده خط شکن‌های این فاصله هستند و بعد آدم‌هایی که در شهر تو و شاید چند خیابان بالا‌تر یا پایین‌تر از محله‌ات خانه دارند. حالا مشکل همذات پنداری نیز حل شده است؛ مردم به آرامی الگو برداری می‌کنند.

برنامه "بفرمایید شام ایرانی"و کپی‌های دیگر ایرانی از سبک زندگی دیگر کشورها می‌آیند و در ساختار رسانه‌ای و فرهنگی ایران به مدد پیش زمینه‌هایی که قبل‌تر توسط مدیران فرهنگی و رسانه‌ای کشور آماده شده‌اند جای می‌گیرند.

این برنامه که برای شبکه خانگی تولید می‌شود، خبر از دغدغه‌ی به وجود آمده در میان دست‌اندرکاران رسانه برای خنثی کردن تلاش‌های رسانه‌ای غرب برای ایجاد استحاله فرهنگی در ایران دارد.

و اما در سازمان صدا و سیما، عده ای از بیت المال پول می گیرند که بر تولیدات نمایشی نظارت کنند. قاعدتاً این افراد باید نسبت به آنچه در قبالش مسوولیت دارند، اطلاعات کافی داشته باشند تا بتوانند نظارت کنند.

نفهمیدن این که "شام ایرانی" کپی از برنامه بسیار معروف است ، یک چیز را نشان می دهد و آن این که در صدا و سیما ، مسوولیت ها بر اساس تخصص افراد توزیع نشده است و ملاک های دیگری به جز تخصص مد نظر مدیران این سازمان بوده است و الا تشخیص این کپی کاری از عهده کسی که اندک اطلاعاتی در این زمینه دارد نیز بر می آید.

اما متاسفانه استفاده از موضوع و حتی نامی یکسان–تنها با افزودن یک پسوند ایرانی- نشان از عدم خلاقیت و مصرف کنندگی تهیه‌کنندگان حتی در عرصه‌های فرهنگی دارد.

برخوردی این‌چنین برخوردی منفعلانه است که مطمئنا نمی‌تواند کارایی و جذابیت برنامه‌ای را که با تفکری بکر تولید شده است را پیدا نماید.

از سوی دیگر ساخت این برنامه می‌تواند با برانگیختن کنجکاوی مخاطب نسبت به برنامه‌ی اصلی، به نوعی تبلیغ آن با بودجه داخلی باشد!

تصور این‌که با این‌گونه کپی‌برداری‌ها، آن هم در زمینه فرهنگ، بتوان با اثرات مخرب این برنامه‌ها مبارزه کرد بسیار کودکانه به نظر می‌رسد.

دست‌اندرکاران رسانه‌های جمعی باید با تعریف ظرفیت‌های جدید برای برنامه‌سازی، با توجه به فرهنگ اسلامی مردم ایران فکری اساسی‌تر از مصرف مضامین دسته دوم رسانه‌های معاند کنند.

انتهای پیام/ف