پشت پرده تعلل وزارت نفت در عرضه آزمایشی بورس نفت/ از عدم اعتماد به بخش خصوصی تا کوتاه شدن دست شرکت ملی نفت از سود فروش نفت

به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ عرضه نفت در بازار بورس به‌عنوان راهکار مقابله با تحریم‌ها پس از یک مرحله عرضه، اکنون مسکوت مانده است. هرچند مسئولین بر بررسی مجدد شیوه‌نامه عرضه نفت اذعان کرده‌اند اما با توجه به نیاز فوری کشور لازم است گزارش‌های بررسی مرحله اول و همچنین اصلاحیه مورد نظر هرچه سریع‌تر اعلام و عرضه نفت از سر گرفته شود.

وزارت نفت دو محموله نفت را آبان ماه در بورس نفت عرضه کرد. محموله اول در تاریخ 6 آبان ماه و محموله دوم در 20 آبان ماه عرضه شد. درحالی‌ که ارائه و خرید این مرحله از عرضه نفت در بورس انرژی که مجوز آن تا سقف یک‌میلیون بشکه صادرشده بود با موفقیت به سرانجام رسید. اما در ادامه چهار هفته است که وزارت نفت عرضه محموله جدید را به تأخیر انداخته است.

به اذعان کارشناسان فروش نفت در بورس نفت در مرحله اول با موفقیت همراه بوده است ولی عرضه محموله جدید از سوی مدیران نفتی کشور منوط به شرایطی شده و اکنون زمان زیادی است که این عرضه به تعویق افتاده است.

توقف راهکار ضد تحریمی عرضه نفت در بورس

علاوه بر این، عرضه نفت در بورس واکنش‌های رسانه‌ای جهانی را نیز در پی داشت که ضمن آن هجمه‌های شدید به این راهکار واردشده بود، درحالی‌که انتظار می‌رفت وزارت نفت و سازمان بورس در مقام پاسخ‌گویی به این هجمه‌ها در فضای رسانه‌ای برآیند، سکوت آن‌ها در این زمینه علامت سؤال دیگری را در فضای عمومی و اذهان کارشناسان ایجاد کرد.

اکنون این سوال مطرح می شود که آیا وزارت نفت به جد خود را در قبال اجرای این راهکار که در شورای عالی هماهنگی اقتصادی نیز به تصویب رسیده است، می‌داند و یا برخی دلایل همچون معافیت‌های موقتی آمریکا به برخی خریداران و عدم اتکا به توانمندی شرکت‌های خصوصی برای صادرات نفت، این وزارتخانه را از ادامه عرضه نفت بازداشته است؟

مساله دیگری که به این ابهامات دامن می‌زند ذی‌نفع بودن شرکت ملی نفت در صادرات انحصاری نفت است. طی دو دهه گذشته امور بین‌الملل شرکت ملی نفت به‌طورجدی با این راهکار مخالف بوده و در مقابل اجرای آن با استناد به دو تجربه ناموفق اولیه فروش نفت در بورس، ایستادگی کرده است. حال‌آنکه با اذعان به گزارش 12543 مرکز پژوهش‌های مجلس علت موفق نبودن دو تجربه گذشته بیش از آنکه عدم استقبال خریداران و بخش خصوصی بوده باشد، شرایط سخت وزارت نفت برای فروش بوده است.

در حال حاضر با توجه به اینکه از شرکت نفت 14.5 درصد از فروش هر بشکه نفت را به خود اختصاص داده است ب نظر می رسد عدم تمایل شرکت نفت برای ادامه فروش نفت در بورس نفت موضوع ذی نفع نبودن این شرکت است.
 

عرضه نفت در بورس منتظر تصمیم شورای عالی هماهنگی اقتصادی

البته صالحی فر، رئیس عملیات بازار فرآورده‌های هیدروکربنی بورس انرژی، تأخیر به وجود آمده را به دلیل بررسی برخی پیشنهاد‌ها رسیده از سمت کارشناسان مبنی بر اصلاح اطلاعیه عرضه برای تسهیل در امور خریداران می‌داند که طی آن زوایای بهتری در معاملات نفت بورس انرژی ایجاد خواهد شد.

همچنین زنگنه، وزیر نفت قبلاً در این خصوص خبر داده بود که مقررشده گزارش جمع‌بندی ارائه دو محموله عرضه‌شده، به شورای عالی هماهنگی اقتصادی قوای سه‌گانه برای ادامه کار ارائه شود تا در خصوص ادامه کار تصمیم‌گیری شود.

اما باوجود بیانات فوق و ضرورت افزایش سرعت در فروش نفت، متأسفانه وزارت نفت هنوز در خصوص جوانب عرضه آزمایشی بورس نفت اظهارنظری نکرده و در رسانه‌ها نیز خبری از زمان مرحله بعدی یا چگونگی ادامه وضعیت فروش نفت به بخش خصوصی نیست.

محک بخش خصوصی برای عرضه نفت در بورس

با توجه به تجربه محدود بخش خصوصی در فروش نفت و از طرفی نیاز کشور به مقابله با تحریم‌ها با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، با وجود این که تاکنون نیز زمان زیادی ازدست‌رفته، اما نیاز است وزارت نفت هرچه سریع‌تر در این خصوص به جمع‌بندی برسد و جهت بررسی شورای اقتصادی و دریافت گزارش از این شورا پیگیری جدی‌تری به عمل آورد و برنامه منظم و شرایط شفاف و همواری را جهت ورود بخش خصوصی به این عرصه فراهم کنند.

چراکه حتی اگر وزارت نفت بخواهد همچون موضع پیشین خود این راهکار را رد کند، باید در مدت‌زمان کافی و با شرایط استاندارد این راهکار را به آزمایش و اجرا بگذارد، در این میان بخش خصوصی نیز برای عملکرد صحیح و ورود مؤثر به این عرصه، نیاز به حاشیه امن دارد؛ این حاشیه امن به‌عبارت‌دیگر، اطمینان از همیشگی بودن عرضه نفت است. زیرا پیش‌نیاز ورود بخش خصوصی ایجاد روابط بین‌المللی، ارتباط دائمی با مشتریان، طراحی سیستم بانکی و مبادلاتی و... است. با توجه به اینکه این امور نیازمند صرف وقت و سرمایه است قطعاً بدون اطمینان از تداوم عرضه نفت در بورس، ورود جدی بخش خصوصی به معاملات جهانی نفت، امکان‌پذیر نخواهد بود.

انتهای پیام/ط