سنتی فراموش شده/ روزگاری که حمام عمومی،رفیق گرمابه وگلستان سمنانی ها بود

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از قومس از سمنان،از دم دم های صبح که قفل در باز می شد تا زمان غروب آفتاب، خیل عظیم جمعیت بود که پر و خالی می شد. حمومی ها خروس خوان، کار خود را شروع می کردند. لنگ، کیسه، سفیدآب و گل سر شوی به تعداد مشتری ها همیشه موجود بود. با کنار رفتن پرده گرمابه، بخار حمام و بوی گلاب مخلوط شده با گل سرشوی تمام فضا را پر می‌کرد. ایام ولادت که دیگر جای سوزن انداختن نبود. از صدای خنده و هلهله شادی می‌شد فهمید که دوباره مراسم حمام برون عروس و داماد به راه افتاده است.گاهی وقت‌ها نیز صدای صلوات آشتی‌کنان که معمولا با وساطت و ریش سفیدی دلاک حمام که از احوال و اوضاع همه افراد محل خبر داشت، چنان انعکاسی در فضای خالی حمام ایجاد می‌کرد که پس از عبور از سقف های آهکی و گل های آبی کاشی ها در کوچه ها و حیاط خانه ها طنین انداز می‌شد...

از آن زمان تا کنون به واسطه ساختمان سازی، گسترش شهر نشینی و ساخت حمام‌های خانگی، از آن همه دید و بازدید و دردودل‌های افراد محله تا خرید و فروش و مراسم خواستگاری که به واسطه دور هم جمع شدن ها در حمام صورت می گرفت اثری نمانده و به جز تعداد انگشت شمار حمام قدیمی که در گوشه و کنار شهر پراکنده شده اند تنها خاطره ای در گوشه ذهن افراد قدیمی و سالمندان محله ها باقی مانده و رد پای آن در فیلم ها و داستان ها نیز کمرنگ شده است.

شهرستان سمنان از جمله شهرهای غنی در داشتن آثار تاریخی و جاذبه های فرهنگی و توریستی است. از جمله این آثار و بناهای تاریخی وجود حمام های تاریخی با قدمتی چندصد ساله در این شهرستان است.

تا چند سال پیش بیشتر مردم از حمام های عمومی استفاده می کردند و کمتر خانه ای پیدا می شد که حمام اختصاصی داشته باشد. خانواده ها روز های تعطیل را به نظافت اختصاص می دادند و برای رفتن به حمام شال و کلاه می کردند.

از جمله حمام های قدیمی در شهر سمنان می توان به حمام “کوشمغان، شترخان، نوروز و قدیرآباد” اشاره کرد. از میان این حمام های قدیمی به سراغ حمام های محله شترخان رفتیم. حمامی که سالیان سال است بلا استفاده مانده است و حال به دلیل قدمت تاریخی بناها و وقفی بودن در تملک سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و اداره اوقاف قرار دارد.

اهالی محله شترخان از وضعیت نامناسب حمام که سیمای شهری را تخریب کرده است گله ها دارند.

آقای مداح یکی از اهالی این محله در گفتگو با خبرنگار قومس گفت: چرا هیچ مسئولی چاره ای برای این محله نمی اندیشد. حمام شترخان که در حال تخریب است، از مسئولین می خواهیم راه حلی پیدا کنند اگر می گویند جز بناهای تاریخی است آن را بازسازی کنند و اگر وقفی است  فکری دیگر برای آن داشته باشند.

آقای خراسانی نیز در این خصوص گفت: متأسفانه با وجود اینکه درب حمام بسته شده است ولی به دلیل تخریب بخشی از آن از طرف دیگر حمام معتادین در آنجا جمع می شوند. سال گذشته چند دانشجو را که می خواستند از بنا عکس بگیرند همراهی کردم.وقتی که خواستیم وارد حمام شویم چندین معتاد در آنجا نشسته بودند و … با هزار دردسر آن ها را بیرون کردیم تا دانشجویان عکس هایشان را بگیرند.

تأسف بار تر اینکه برخی نیز به گمانشان که این حمام مخروبه ای بیش نیست، زباله های خود را از درون پنجره های شکسته به داخل حمام می ریزند و گاه گاهی اطراف این محل بوی بد می دهد.

آنچه که مسئولان امر باید به آن توجه داشته باشند این است که آثار و بناهای تاریخی بخشی از تاریخ و فرهنگ هر کشور هستند. چنان که برخی کشورها حتی برای ساختن هویتی جعلی در تکاپوی ایجاد بناها و آثار تاریخی در کشورشان هستند.

آیا وقت آن نیست که مسئولان ذی ربط بیش از پیش برای حفظ هویت و شناسنامه کشور تلاشی مضاعف داشته باشند تا آیندگان، گذشته پر افتخار خود را بدانند و بدان افتخار کنند.

در شرایطی که چندین دستگاه و متولی از جمله میراث فرهنگی، شهرداری، اصناف و مالکان شخصی که هر کدام مسئولیتی در برابر سنت گرمابه و حفظ ازرش ها و باور های نیاکان ما دارند و هر کدام ساز خود را نواخته وگناه را به گردن دیگری می اندازند، متولی واقعی چه کسی بوده و آیا می توان امیدی برای رونق دوباره بازار گرمابه داری و احیاء سنت های قدیمی داشت یا خیر؟

انتهای پیام/ص