آشنایی با نحوه بافت سیاه چادرهای عشایر در مانه وسملقان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از  آشخانه، سیاه چادر نوعی چادر است که از موی بز توسط زنان عشایر بافته می‌شود. سیاه چادر کاملا سنتی و  به طور عمده توسط عشایر چادر نشین و از موی بُز بافته می شود.

 روش تولید سیاه چادر بدین صورت است که ابتدا تارهای چله را در روی زمین و در فضای باز دراز کرده و شروع به بافت می نمایند. تکنیک بافت سیاه چادر از نوع ساده ترین و ابتدایی ترین دست بافته ها می باشد، ولی به خاطر استفاده از موی بز به عنوان مواد اولیه، بالاترین کارآیی و کاربُرد برای چادر عشایر را دارد.

سیاه چادر از قسمت های مختلفی از جمله تژ(تخته چادر) برای سقف و برچاوک برای قسمت جلویی سیاه چادر تشکیل شده است.جهت تهیه تژ(تخته چادر) در گذشته خود زنان عشایر نخ آنرا از موی بز تهیه و آماده می کردند،که در حال حاضر اینکار انجام نمی شود و تقریبا تمام عشایر منطقه نخ های آنرا از روستای بیدک بجنورد که محل تولید این نوع نخ است تهیه می کنند.از جمله ابزارهای بافتن تژ می توان به ماسوره،بفش،بزگر،دارپشت،بیژ،کریکت،بن سرک،سینگ،تونی اشاره کرد.

هر سیاه چادر از چند "تژ" تشکیل می‌شود. و هر "تژ" نواری بافته شده از موی بز است. در حقیقت "تژ" تکه‌ای از سیاه چادر است. زنان "تژ" ها را که به شکل یک نوار بافته شده‌اند را به وسیله دستگاهی سنتی در محل زندگی خود می‌بافند. عرض آن بین 100 تا 120 سانتی متر است و طول آن گاه 10، 10.5 و یا 11 متر است. زنان پس از بافتن "تژ" ها آنها را از دو طرف به هم می‌دوزند تا کم کم به شکل سیاه چادر در آید. بافتن "تژ" ها معمولا 3 تا 4 روز طول می کشد.

هر چادر از 4 الی 6 تژ و 4 برچاوک برای کناره های سیاه چادر تشکیل شده است.

عمر مفید تژها با توجه به شرایط آب و هوایی متغیر است و معمولا بین 6 تا 8 سال قابل استفاده می باشند.

برای ساخت هر تژ به 24 کیلو نخ تهیه شده از موی بز نیاز است که در حال حاضر قیمت هر کیلو نخ چیزی در حدود 15 هزار تومان است،که ساخت آن حدود 360 هزار تومان هزینه بدون دستمزد را در بردارد.

سیاه چادرها همواره از موی بز بافته می‌شوند و این به چند دلیل مهم است. اول آنکه موی بز خاصیت بسیار مطلوبی برای حفظ آب در مواقع بارندگی دارد و معمولاً آب باران از جداره آن عبور نمی‌کند.دوم اینکه خاصیت موی بز سبک بودن آن است و نسبت به چادره‌های برزنتی جمع آوری و حمل آن راحت تر است.

 از جمله ویژگیهای سیاه چادر می توان به خواص فیزیولوژیکی موی بز اشاره کرد که برخلاف بقیه مواد در گرما منقبض ودر سرما منبسط می شود  واین به کاربرد ممتاز آن در سیاه چادر کمک کرده تا در تابستان منافذ سیاه چادر باز شده وهوای سیاه چادر خنک شود ودر زمستان منافذ آن بسته شده تا از ورود سرما و باران جلوگیری شود.در تابستان در روزهای آفتابی، استراحت کردن در زیر این سیاه چادرها لذت بخش است.

انتهای پیام/ص