حضور اقتصادی هند در افغانستان از طریق ایران در آسیای میانه همگرایی منطقه ای را فراهم می کند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از چهاربهاران، یکی از برنامه های راهبردی هندوستان طی سالیان اخیر سرمایه‌گذاری اقتصادی در افغانستان جهت تاثیرگذاری در معادلات امنیتی منطقه و کسب سود از طریق بندر چابهار بوده است. نیتین گادکاری وزیر کشتیرانی هند و عباس آخوندی همتای ایرانی وی روز چهارشنبه 17 آبان ماه امسال تفاهمنامه مربوط به توسعه بندر چابهار در خلیج عمان را امضا کردند. در ادامه دولت هند با انتشار بیانیه‌ای تأکید کرده است که شرکت های هندی پروژه توسعه بندر چابهار را اجرا خواهند کرد.

چند روز گذشته نیز شاهد سفر رئیس جمهور کشورمان به هند و دیدار با مقامات این کشور بودیم. اما این سفر از ابعاد سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک اهمیت ویژه ای برخوردار است.

 هند یکی از شرکای استراتژیک و مهم آمریکا محسوب می شود و قراردادهای مهمی نیز با این کشور داشته است اما درباره ارتباط اقتصادی با افغانستان که ایران یک واسطه محسوب می شود، مانعی ایجاد نکرده است. حضور اقتصادی هند در افغانستان از طریق ایران در کوتاه مدت و به تبع آن در آسیای میانه می تواند زمینه ایجاد همگرایی منطقه ای را فراهم کند.

توافق فوق در حالی بود که ایران و هند در سال 2003 میلادی با توسعه بندر چابهار در خلیج عمان و در نزدیکی مرز ایران و پاکستان، موافقت کرده بودند ولی این طرح به علت تحریم های غرب با پیشرفت ناچیزی روبرو شده بود؛ علت اصلی این همکاری را می توان علاوه بر تلاش هند برای مقابله با گروهک های تروریستی و رشد اقتصادی، همکاری اقتصادی رقبای سیاسی و اقتصادی هند یعنی چین و پاکستان با امضای قرارداد 46 میلیارد دلاری برای گسترش همکاری های انرژی دانست.

از دلایل مهم سفر رئیس جمهور به هند و پیگیری جهت تحکیم روابط را می توان؛ اهمیت امنیت افغانستان برای کشورمان دانست. صلح و امنیت در افغانستان، وجود سیاست های اشغال گرانه آمریکا و خصوصاً سیاست های پنهان برخی کشورها به منظور انتقال مواد مخدر و باندهای قاچاق اسلحه و گروههای خرابکارانه به ایران مواردی است که همواره ایجاد ثبات امنیتی منطقه را به مخاطره افکنده است.

مهمترین منابع تنش زای سیاسی- امنیتی در روابط ایران و افغانستان را می توان در مؤلفه های فعالیت اشرار و قاچاقچیان مواد مخدر در داخل و آن سوی مرزها، فعالیت گروه های تروریستی که اقدامات منفی سیاسی وضد امنیتی مرتکب می شوند، حضور مهاجرین افغان و تبعات ناشی از این حضور، قاچاق و جرائم خشن، جستجو کرد.

 در شرایطی که آمریکا با نقض برجام و اعمال تحریم های یک جانبه به دنبال ضربه زدن به مردم ایران است، اهمیت همسایگان و ارتباط قوی دیپلماتیک با سایر کشورها مشهود می شود. از طرف دیگر با سرمایه گذاری هند در بندر چابهار می توان به حضور سایر کشور ها به بازار آسیای میانه و کسب درآمدهای گمرکی و تجاری برای کشور امیدوار بود. در همین زمینه بود که رویترز نوشت: حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران قصد دارد در سفر خود به هند، میلیاردها دلار سرمایه گذاری از هندی ها جذب کند.

این سفر در شرایطی انجام می شود که آمریکا فشارهای خود برای بازنگری در برجام و وضع مجدد تحریم ها علیه ایران را افزایش داده است.

هند در تلاش است تا با توسعه بندر چابهار در ساحل شرقی ایران، از طریق این بندر ضمن دور زدن رقیب سنتی اش پاکستان، راه خود را به سوی بازارهای آسیای میانه و افغانستان باز کند. اما به دلیل نگرانی از احتمال خروج آمریکا از برجام، پیشرفت این پروژه بسیار کند بوده است. امیدواریم ایجاد روابط با کشورهای همسایه و دارای اشتراک با کشور به رفع مشکلات جاری و آینده منجر شود.

در مجموع با وجود همه این شرایط به نظر می رسد که هندوستان به‌عنوان یکی از قدرت‌های نوظهور جهانی خیز بلندی برای توسعه چابهار برداشته و باید با تسهیل قوانین هرچه سریع‌تر سرمایه‌اش را در چابهار جذب و طرح ها را اجرایی کرد.

محمدعلی رحیمی نژاد- کارشناس مسائل بین الملل

انتهای پیام/