همه واجبات فراموش شده است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از پایگاه خبری تحلیلی قم فردا، نقش هر مسلمان در تعیین سرنوشت جامعه و تعهدی که باید در پذیرش مسؤولیت های اجتماعی داشته باشد، ایجاب می کند که او ناظر و مراقب همه اموری باشد که پیرامون وی اتفاق می افتد. این مطلب در فقه اسلامی تحت عنوان امر به معروف و نهی از منکر مطرح شده و از مهم ترین مبانی تفکر سیاسی یک مسلمان به شمار می رود؛ چنان که از مهم ترین فرایضی است که وجوب کفایی آن ضروری دین شناخته شده و ضامن بقای اسلام است.

امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم

خداوند متعال در آیات مختلف سوره های مبارکه  آل عمران وتوبه قرآن کریم خطاب به مردم نسبت به انجام  فریضه واجب امر به معروف ونهی از منکر می فرمایند:

*(و لتکن منکم امة یدعون الی الخیر و یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون؛) و باید از میان شما گروهی مردم را به نیکی دعوت کنند و به کار شایسته وا دارند و از زشتی باز دارند و آنان همان رستگارانند.(سوره آل عمران آیه ۱۰۴)

 * والمؤمنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر

و مردان و زنان با ایمان، دوستان یکدیگرند که به کارهای پسندیده وا می‌دارند و از کارهای ناپسند باز می‌دارند. (سوره توبه آیه ۷۱)

امر به معروف و نهی از منکر در سخنان معصومین (ع)

حضرت رسول اکرم (ص) فرموده اند:«امت من تا زمانی که امر به معروف و نهی از منکر می نمایند و به کارهای نیک دعوت می کنند، پیوسته در خیر و سعادت به سر می برند؛ ولی در صورت ترک آن، برکات از آنان گرفته می شود و بعضی از آنان بر بعضی دیگر مسلط خواهند شد و نه در آسمان یاوری خواهند داشت و نه در زمین.»

مولا علی (ع) هم در این باره می فرمایند:پایندگی شریعت به امر به معروف و نهی از منکر و برپاداشتن حدود است.

امر به معروف و نهی از دیدگاه امام خمینی (ره) ومقام معظم رهبری

امام خمینی به این وظیفه همگانی که نظارت غیر رسمی محسوب می شود اشاره و می گوید:«امر به معروف و نهی از منکر دو اصلی است در اسلام که همه چیز را می‌خواهد اصلاح کند. یعنی با این دو اصل می‌خواهد تمام قشرهای مسلمین را اصلاح بکند، به همه مأموریت داده، به همه، به تمام افراد زیر پرچم مأموریت داده که باید وادار کنید همه را به کارهای صحیح و جلوگیری کنید از کارهای فاسد.»

مقام معظم رهبری هم در مورد شرایط نهی از منکر تصریح می‌کنند: البته این هیچ مجوّز آن نیست که کسانى به بهانه این‏که اطمینانشان سلب شده، قانون‏شکنى کنند. قانون‏شکنى جرم است. تخلّف از قانون و خروج از مدار قانونى براى مقابله با هر چیزى که به نظر انسان منکر مى‏آید بدون اجازه حکومت خودش یک جرم است؛ مگر نهى از منکر زبانى، که بارها گفتیم نهى از منکر زبانى جایز و واجب و وظیفه همه است و در هیچ شرایطى هم ساقط نمى‏شود؛ اما آن‏جایى که نوبت اجرا و عمل برسد، همه باید طبق قوانین عمل کنند. هیچ چیزى مجوّز این نیست که بگویند چون نیروى انتظامى و قوّه قضایّیه عمل نکردند، خودمان وارد میدان شدیم؛ نخیر، آن روزى که لازم باشد مردم براى حادثه‏اى خودشان وارد عمل شوند، رهبرى صریحاً به آنها خواهد گفت.

امر به معروف و نهی از منکر در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

در اصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به این جهت توجه ویژه و تاکید و تصریح گشته است. «در جمهوری اسلامی ایران دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر، وظیفه ای است همگانی و متفاوت بر عهده مردم نسبت به یکدیگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت، شرائط و حدود و کیفیت آن را قانون تعیین می کند».

امر به معروف در جامعه نباید ضدارزش تلقی شود

بر همین اساس،آیت الله مکارم شیرازی هم نوع پنجم عمل به قرآن را تعلیم امر به معروف و نهی از منکرمعرفی کرده ومی گوید: متأسفانه این دو فریضه الهی در جامعه در حال کم رنگ شدن است و گاهی هم ضدارزش تلقی می شود و مصادیقی نیز وجود دارد که آمر به معروف را تهدید و گاهی نیز شهید می کنند و نباید کار به اینجا برسد که این فریضه الهی به چنین سرنوشتی دچار شود؛ از حوزه علمیه، علما و اساتید انتظار می رود بر روی این مسئله برای مردم صحبت کنند تا این فریضه احیا شود.

نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی هم با اشاره به شهادت شهید خلیلی در راستای احیای فریضه واجب امر به معروف ونهی از منکر خاطرنشان می کند: متأسفانه ما برای دفاع از آمران به معروف و ناهیان از منکر نقص قانون داریم و باید مجلس شورای اسلامی با همکاری قوه قضائیه و دولت این نقیصه را برطرف کرده و برای دفاع از آمران به معروف تلاش کنند.

امیرآبادی ادامه می دهد:این فریضه واجب الهی باید در جامعه همگانی شود وخطبا ،ائمه جمعه و جماعات در منابرورسانه ملی هم در برنامه های خود به این فریضه مهم توجه بیشتر کرده و همگان را به اجرای آن فراخوانند.

در حال حاضر،هدف عمده و اساسی در امر به معروف و نهی از منکر محقق شدن معروف و زدوده شدن منکر است. برای نیل به این هدف به نظرمی رسد و دراین راستا شیوه عملی،احترام به شخصیت افراد،ارشاد تدریجی،نرمخویی ومحبت،تشویق به ارزش‌ها، ایجاد فضای امرونهی وبرخورد عملی با مرتکبان منکر بهترین و مؤثرترین راهکارهایی هستندکه ازمسئولان امر انتظارمی رود.

در پایان یادآورمی شود:رئیس جمهور که مسئول اجرای قانون اساسی است باید این اصل مهم که برگرفته از آموزه‌‌های اساسی دین مبین اسلام را مورد توجه و عنایت قرار دهد و امیدواریم خون پاک ورنگین شهدای والا مقام این عرصه موجب توجه بیش از پیش مردم و مسئولان به موضوع امر به معروف و نهی از منکر شده و به زودی شاهد اثرات مثبت و سازنده آن در جامعه باشیم.