پل تاریخی زنگشامحله تنکابن +تصاویر

رودها در واقع عامل جداکننده فرهنگ‌ها و سنن است زیرا که عامل ارتباط را با سختی مواجه می‌سازد، به‌طوری‌که عموماً در دو سوی رودهای بزرگ می‌توان تمایز فرهنگ را ملاحظه کرد. از دیرباز بشر سعی کرده است که با بستن پل بر روی رودها عامل فاصله را برطرف سازد و از طرفی به‌مرور که آدمی پیشرفت کرده و بر فنون معماری بالاتر و بهتری دست‌یافته، فن پل‌سازی نیز متحول شده و مسیر تکاملی یافته است.

غرب مازندران و بخصوص شهرستان تنکابن که پل موردبحث در آن قرار دارد، به دلیل برخورداری از کوهستان‌های مرتفع و برف‌گیر دارای رودهای فراوان است ازآنجاکه مرتفع‌ترین قسمت البرز در جانب البرز غربی و در همین محدوده بین تنکابن و چالوس واقع‌شده لذا دارای رودهای متعدد نیز هست که بعضاً حتی در فصول خشک تابستان نیز از آب نسبتاً فراوانی برخوردارند.

شایان ذکر است که در کوه‌های تخت سلیمان که در منطقه غربی کلاردشت واقع شده‌اند، تعداد هفت یخچال بزرگ واقع شده که بزرگ‌ترین یخچال‌های خاورمیانه محسوب می‌شوند. گاها ذوب تدریجی آن نیز از منابع تأمین آب رودهای منطقه بشمار می‌روند.

1_ موقعیت طبیعی اثر:

اثر در جلگه خزری و در منطقه معتدل و مرطوب و بر روی نهر «خشک مزر» منشعب از رودخانه دوهزار بسته شده است و حدود 200 متری شرق روستا جای دارد. رودخانه‌ای که پل بر روی آن احداث شده دارای رژیم طغیانی است و سنگ‌های رودخانه‌ای عظیم‌الجثه که در بستر آن قرار دارد، مؤید این نکته می‌باشد.


2- موقعیت مکانی اثر:

اثر در روستای زنگشامحله دهستان گلیجان از توابع بخش مرکزی شهرستان تنکابن قرار دارد و فاصله آن تا مرکز شهر که در شمال آن واقع است، 5 کیلومتر است. قابل‌ذکر اینکه جدیداً نام «عماریه» را بر این روستا نهاده‌اند. اطراف پل خانه‌های مسکونی و نیز در ضلع شمال شرقی آن باغ و منزل مسکونی آقای سهراب رستم پور قرار دارد.

3- تاریخچه و وجه‌تسمیه اثر:

پل مذکور متعلق به اواخر دوره قاجاریه و تنها اثر تاریخی آبادی زنگی شامحله بوده که از گذشته بر جای مانده است. وجه‌تسمیه پل و روستا، بنا به روایات و افسانه‌های محلی بدین قرار است که حاکمی در این ناحیه حکومت می‌کرده که ملازمان وی به‌وسیله زنگوله‌هایی ورودش را اطلاع می‌دادند به همین دلیل این محل به زنگشا محله معروف شد. البته برخی دیگر را عقیده بر این است که به علت حکومت مردی زنگی (زرنگی = سیستانی) در این منطقه روستا به زنگ شاه محله موسوف گردید.

4- نوع مالکیت اثر:

اثر در مسیر راه عمومی داخل آبادی واقع شده است و مالکیت آن مربوط به وزارت راه و ترابری است.

5- مشخصات اثر:

روی پل سنگفرش بوده و البته بلندترین نقطه پل را به طول و عرض 2 متر با سیمان پوشش داده‌اند. پل دارای چند دوره مرمتی است.

در روی پل شیوه سنگفرش در ابتدای دو طرف ورودی آن به‌صورت ردیف عمودی شمالی – جنوبی در امتداد هم چیده شده و بقیه سنگ‌ها را به‌طور نامنظم در کنار هم کار گذاشته‌اند.


6- ویژگی‌های خاص اثر:

شیوه اجرای قوس، رومی بوده که با پایه سنگی و با ملات ساروج ساخته شده است. ابعاد این اثر به طول 11 متر و عرض دهانه آن 65/4 متر و ضخامت طاق 60 سانتیمتر و ابعاد آجرهای آن 4×20×20 سانتیمترمربع است.

7- نوع بهره‌برداری قبلی و فعلی از اثر:

هم‌اکنون همچون گذشته از این پل برای تردد وسایل نقلیه و عبور و مرور عابر پیاده استفاده می‌شود و پل تنها معبر موجود برای عبور از رودخانه در این قسمت از روستا است.

8- دخل و تصرفات انجام‌شده و مشهود در اثر:

به نظر می‌آید که پل درگذشته جان پناهی به‌صورت یک ردیف آجر داشته اما اهالی فعلی روستا اطلاعی از این جان‌پناه ندارند.


9- وضعیت ایستایی اثر:

پل در وضعیت ایستایی مناسبی به سر می‌برد.

10- تعمیرات انجام‌شده در اثر:

رودخانه در شرایط بارندگی طغیان کرده و باعث آسیب رسیدن به پل می‌شود و در دوره‌ای سیل باعث آسیب رساندن به قسمتی از پل شده و با همیاری مردم منطقه دیواره‌هایی از سنگ و سیمان در ضلع جنوب غربی و شمال غربی پل در کنار بستر رودخانه احداث کرده‌اند که یک سر این بندها به پل متصل می‌شود. این بندها از رانش خاک اطراف پل و تخریب آن در اثر سیلاب جلوگیری می‌کند.