آیین های جالب شب یلدا در کهگیلویه و بویراحمد / از چاله گرمی تا شاهنامه خوانی در دورهمی های باصفا + تصاویر

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ حاج فریدون داوری در گفت و گو با خبرنگار  پایگاه تحلیل و اطلاع رسانی صبح زاگرس  به آیین ها شب یلدا در کهگیلویه و بویراحمد اشاره کرد و افزود: معمولا شب یلدای امروزی ترکیبی است و اصالت خود را از دست داده است.

وی با بیان اینکه در قدیم شب یلدا شبی بین چله کوچک و چله بزرگ بود و اول زمستان را به خاطر آغاز سرمای شدید انتخاب می کردند ، اظهار کرد: نکته ای که در گویش لری وجود داشت دا و دی یعنی مادری که پهلوان است و در جای دیگر دنا زنی بوده است که برف بچه اش را کشته و این نشان دهنده ی این بوده که رگه هایی از شب یلدا  در استان وجود داشته است.

داوری عنوان کرد: در قدیم و در دور همی شب یلدا حافظ خوانی در کهگیلویه و بویراحمد کمتر بود و بیشتر شاهنامه خوانی رواج داشت.

 شاعر و نویسنده و محقق کهگیلویه و بویراحمد ابراز داشت: وقتی شاهنامه را انتخاب می کردند داستان هایی مانند عبور سیاوش از آتش برای اثبات پاکدامنی و گاهی نیز از سوز کشته شدن سهراب به دست رستم داستان هایی روایت می شد تا محبت و عاطفه گل کند و به افراد شرکت کننده در محفل بفهمانند که دم سردی ها محبت را از بین می برد.

داوری افزود: بچه های کوچک و کودکان را نیز در محفل دورهمی شب یلدا راه می دادند و بزرگان اشعار و داستان هایی بومی احمدی و مهمدی را برای آنها می سرودند و تعریف می کردند و بچه ها را از کیمیای سعادت اگاه می ساختند.

برگزاری مسابقات ورزشی و ذهنی در شب یلدا 

این پژوهشگر هم استانی عنوان کرد: در استان کهگیلویه و بویراحمد بزرگان در شب یلدا مسابقات گوشتری ( کشتی پهلوانی ) برگزار می کردند و برندگان جایزه می گرفتند.

وی گفت: برای افزایش شادمانی ها طرح برخی معادله ها نظیر اینکه" یک کیلو آهن بیشتر است یا یک کیلو پنبه" ذهن افراد را در گیر می کردند و یا از مطالبی دیگر نظیر این معماها که " عجایب صنعتی دیدم در این دشت، مرده ای دنبال زنده می گشت " که منظور همان خیش و گاو بود که هنگام کشت در کشاورزی کاربرد داشت.

گندم برشته، گرد و عسل از تنقلات شب یلدا 

داوری ابراز داشت: در گذشته تنقلاتی مانند گندم برشته،  عسل و گردو در شب یلدا استفاده می شد و از میوه ها انار به دلیل داشتن قابلیت نگهداری در طول سال نیز مورد استفاده قرار می گرفت اما هندوانه به دلیل اینکه در تابستان تمام می شد و قابلیت نگهداری ان نیز وجود نداشت در شب یلدا جای آن خالی بود.

شاعر و پژوهشگر کهگیلویه و بویراحمدی گفت: برخی افراد و بزرگان ایل یا طایفه با پخت غذا سهم ایتام را به آنها می دادند و اگر زن حامله ای در آبادی وجود داشت نیز از آن غذا در اختیارش قرار می دادند.

وی افزود: بزرگان آبادی یا کدخدای ده مجلسی ترتیب می دادند و با دعوت از چند نوازنده به همراه خواننده مقام های مختلفی از یاریار و شاهنامه خوانی را چاشنی مجلس می کردند و رونق و صفایی خاص در شب یلدا حاکم می شد.

داوری عنوان کرد: برخی نیز چاله گرمی راه می انداختند و کسی که چاله اش کور بود در فرهنگ لر دو معنی برایش مد نظر است اول اینکه اجاق او کور بود و فرزند پسری نداشت ودوم اینکه مال و دارایی زیادی داشت و آنچنان خسیس بود که دود از خانه اش بلند نمی شود.

 شاعر و نویسنده و محقق کهگیلویه و بویراحمد یاداور شد: شب یلدا همه گرد هم می آمدند و لباس مناسبی به تن می کردند و دور همی با شور و صفایی را داشتند و برخی داستان ها مانند آلا زنگی، دختر ماه پیشونی و هفت دختران را شرح می دادند  تا دم سردی ها را بشناسند و از آنها دوری کنند.

داوری گفت: قدیم ها در استان کهگیلویه و بویراحمد شب یلدا بیشتر از سوی افراد متمول جشن گرفته می شد و سادات کمتر به آن ورود پیدا می کردند و بعدها نیز سادات به این دلیل که اقدام غیر شرعی در شب یلدا وجود نداشت به این موضوع ورود پیدا کردند و بادورهمی شب یلدا  به شادمانی می پرداختند.

پایان شب یلدا با دعا و نیایش

 شاعر و نویسنده و محقق کهگیلویه و بویراحمد ابراز داشت: پایان شب یلدا نیز با دعا و نیایش ختم می شد و اگر قرار بود مسجدی بسازند و یا بچه های فقیری ازدواج کنند همه در شب یلدا کمک می کردند .

وی افزود: اگر افرادی با هم قهر بودند به واسطه دور هم نشینی در شب یلدا آنها را آشتی می دادند.

توصیه به خانواده ها برای پاسداشت سنت های اصیل ایرانی اسلامی

داوری اظهار کرد: خانواده های امروزی جزیره های کوچکی هستند که یکدیگر را نمی بینند و پدر و مادرها یک داستان کوتاه برای فرزندان خود تعریف نمی کنند در حالی که بهترین شیوه تربیت داستان خوانی بوده است.

 وی افزود: داستان های زیادی در مثنوی معنوی، کلیله و دمنه ، قابوسنامه  وجود دارد که سرشار از پند و اندرز برای تربیت صحیح  فرزندان است اما متاسفانه با وجود  همه این داشته ها هویت ایرانی و اسلامی ما به سمت تشکیک پیش می رود زیرا نماز می خوانیم اما دروغ می گوییم و برخی کارهای دیگر که همگی در تضاد با یکدیگر است.

ضرورت ورود دستگاه های فرهنگی برای احیا و  ترویج آیین ها 

این محقق و پژوهشگر کهگیلویه و  بویراحمدی گفت: دستگاه های فرهنگی  در سالم سازی آیین های کهن ایرانی و اسلامی باید به طور جدی  ورود پیدا کند و با پژوهش ها و فعالیت های فرهنگی رسم و ایین های غنی قوم لر را زنده نگه دارد .

وی بیان کرد: برخی دور هم نشینی ها مانند شب یلدا باید در سالن ها برگزار شود و افراد شاهنامه خوان ، قرآن خوان و  خوانندگان آواهای حماسی دعوت شوند و فرهنگ ناب ایرانی اسلامی را به جوانان معرفی کنند.

در حوزه فعالیت های فرهنگی در استان یک رشد بادکنکی داریم یعنی حجم وجود دارد اما طعم نیست

داوری با اظهار گلایه از دستگاه های فرهنگی استان گفت: هیچ دستگاه فرهنگی به مدد ما نیامده است و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و اداره کل تبلیغات اسلامی در این زمینه ها هزینه ای نمی کنند و تنها صدا و سیمای مرکز استان گاهی به این گونه برنامه ها روی خوش نشان می دهد و از ما برای تبین رسم و رسوم و ایین های غنی این استان دعوت می کند.

شاعر و نویسنده و محقق کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: اداره کل گردشگری کهگیلویه و بویراحمد نیز در حوزه کارهای فرهنگی  تنها یک بهون " سیاه چادر " و  ساز و دهل بیشتر ندارد که همگی کم عمق هستند.

وی بیان کرد: تعامل دستگاه های فرهنگی برای احیای خرده فرهنگ ها و رسم و رسوم و ایین ها باارزش کهگیلویه و بویراحمد باید بیش از این باشد .

داوری افزود: ادارات استان کهگیلویه و بویراحمد تنها تابع بخشنامه ها هستند و خلاقیت خاصی ندارند و بسیاری از مدیران استان از جنس فرهنگ نیستند که این موضوعات باید مورد توجه قرار گیرند و اصلاح شوند. 

انتهای پیام/