نمدمالی؛ هنری رو به انقراض در نگین زاگرس

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مارگون ؛با وجودکارخانجات پیشرفته در صنعت قالی وموکت ؛ کمتر کسی است که در خانه ویا محل کار از نمد استفاده کند .اما در مدت زمانی نه چندان دورشغل وحرفه نمدمالی یکی از رایج ترین وبرترین کسب وکار دربین مردمان شهرستان سپیدان بود .نوع نقش ونگارهایی که برگرفته از داستانها وافسانه های کهن ویا نقوش اسلیمی بود وبه دست اساتید این حرفه خلق می شدو از اساسی ترین واصلی ترین  ملزومات خانه های قدیمی شهر وروستا بود . تن پوشها وکلاههای نمدی هرکدام قانون ورسوم خود را داشت .

نمد ساده ترین نوع کف پوش است و ساخت آن احتیاج به دستگاه خاصی دارند. در نمد مالی در واقع از خاصیت طبیعی پشم که عبارت از در هم پیچیدن الیاف آن در اثر رطوبت و فشار است استفاده می شود. احتمال دارد که اولین بار بافندگانی که الیاف پشمی خود را شسته و برای گرفتن رطوبت آن با چوبدستی ضربه هایی به پشم می زده اند، موفق به کشف این خصوصیت پشم و در نتیجه موفق به بوجود آوردن صنعت نمدمالی شده باشند.

نمدهای تولیدی در سطح شهروروستا،  رازی سر به مهر دارد که با شکل‌های و رنگ‌های برگرفته از طبیعت، بخشی از فرهنگ هنرهای عامیانه ما را تشکیل می‌دهند. دستمایه ای که نقش های رنگارنگ طبیعی جلوه ای از طبیعت زیبا را با نقوش ساده و صمیمی به بینندگان نشان می دهد تا منظر زیبای صنعت دست بشر را که خداوند سبحان دراختیار اشرف مخلوقات قرارداده است، نظاره گر باشد.

هم اکنون این هنر قدیمی در شهرستان روبه فراموشی وتعطیلی است وتنها یکی دوکارگاه آن هم به صورت نیمه سنتی مشغول هستند  یعنی کار 50 درصد آن به صورت دست ساز و  50 درصد دیگر توسط دستگاه انجام می‌شود.

نمدمالی در مناطق روستایی  وشهری سپیدان رواج بسیار خوبی داشت وطرح و نقوش نمدهای این منطقه از بی نظیرترین نقوش از جهات تنوع و تعدد در هنرهای سنتی کشور به شمار میرود. 

قطع واندازه تولیدات نمدی استاندارد نیست و بستگی به درخواست متقاضی دارد و نمدهای تولیدی در این شهرستان به شکل منحنی است و نحوه اندازه گیری آن به وسیله وجب دست که در زبان محلی به "بِرس" یا همان وجب معروف است انجام می گرفت. 

در برخی خانه قدیمی اتاقی بزرگ وجود داشت و نمد مالها در انجا مشغول به کار می شدند. صدای هن هن آنان و اصوات مختلف هماهنگی شان نشان از زحمت و مرارت بسیار داشت. دستان رنگی وپینه بسته شان از مشقت ومرارت این هنر وحرفه دلالت داشت

نمد در زمان‌های قدیم در شهرستان سپیدان به عنوان لباس، کلاه، خیمه و زیرانداز به کار می‌رفته و در شرایطی سخت تولید می‌شده است. تهیه و ساخت نمد در سپیدان واردکان همچنان به‌ صورت سنتی صورت می‌گرفت و هنرمندان واساتید سپیدانی با نقش و نگار و دستان توانمند و هنرمندانه خود بدان روح تازه‌ای می‌بخشیدند.

از خواص نمد می توان گفت که رطوبت را از خود عبور نمی‌دهد و عایق بسیار مناسبی برای سرما و گرما است. نمد از استحکام قابل ملاحظه‌ای برخوردار است و عمر زیادی می‌کند. ابزار کار و مواد اولیه برای تهیه آن ساده، محدود و قابل دسترس است. نمد خاصیت ایمنی بخشی (محافظتی) قابل توجهی دارد، چون که نیش گزندگان و چنگ و دندان درندگان در آن کارگر نیست. خواص درمانی نمد برای بیماری هایی مثل رماتیسم و مفاصل بسیار مفید بوده که از گذشته های بسیار دور مورد استفاده قرار می گرفته است که علم پزشکی نیز امروزه خواص درمانی آن را اثبات کرده است.

یکی از قدیمی ترین حرف شغلی نمد مالی ست که اکنون تنها فقط نامی از آن باقی مانده است. اگر گذارتان به شهرستان سپیدان وشهراردکان افتاد وی جزمعدودترین افرادی که در حال حاضر در سپیدان و در یکی از دور افتاده ترین نقاط شهر اردکان مشغول به نمدمالی می باشد وی معتقد است:  اگرچه در این اوضاع و احوال اقتصادی تامین مخارج زندگی برای امثال ما که به همچین حرفی مشغول هستیم بسیار سخت شده ولی از شغلم خود راضی هستم و به برکت و روزی رسانی خداوند متعال ایمان دارم . او از کم مهری وبی لطفی برخی مردم ومسئولین نسبت به این هنر روبه فراموش وکهن دارد .

کاش می شد نمایشگاهی از آثار نمد مالان قدیمی  راه اندازی می شد تا حداقل فرزاندمان نام این هنر روبه زوال ونام این اثر را می دانستند .

انتهای پیام/