نقدی بر عملکرد چالش برانگیز مدارس غیرانتفاعی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آناج، در ایران از سال 1367 که مدارس غیرانتفاعی  توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید، عملا ارائه خدمات تعلیم و تربیت در دو قالب دولتی و غیر دولتی پا به عرصه وجود گذاشت. حال در طی 29 سالی که از زمان تاسیس این مدارس می‌‌گذرد، زمینه‌های لازم برای شکل گیری نگرش آحاد جامعه نسبت به این مراکز که عمده هزینه خود را از محل شهریه‌های دانش آموزی تامین می‌کنند، فراهم شده و به اذعان متخصصان امر، این نگرش حول محورهای آموزشی، پرورشی، اجتماعی و اقتصادی شکل گرفته است.

 با این وجود بررسی میدانی وضع موجود در ایران و مقایسه آن با وضعیت و عملکرد مدارس خصوصی در کشورهای دیگر، حاکی از غلبه‌ی دید اقتصادی و منفعت طلبی از سوی مدیران و موسسان این مدارس و دید تفاخر و چشم و هم چشمی از سوی والدین، در ایران است؛ که بعد تربیتی و آموزش و پرورش را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. تا جایی که اگر در گذشته رغبت به نام نویسی در مدارس غیرانتفاعی به دلیل بالا بودن کیفیت آموزشی آن‌ها بود، امروز گزارش‌های آماری رسمی از عدم موفقیت این مدارس یا موفقیت کمترشان را نسبت به مدارس دولتی نشان می‌دهد. یعنی حتی در بعد آموزشی نیز درصد قبولی فارغ التحصیلان مراکز خصوصی و عملکرد آنان در میدان‌های رقابتی درسی، ضعیف‌تر از فارغ التحصیلان مدارس دولتی است.

از سوی دیگر می‌توان گفت با توجه به المان‌ها و مولفه‌هایی که برای تحقق یک مدرسه مطلوب مترتب است، مدارس غیرانتفاعی ایران، نه تنها از فضای فیزیکی استاندارد برخوردار نیستند، بلکه در بکارگیری معلمان زبده نیز ناکارآمدند. چرا که این مدارس عموما حقوق مکفی به معلمان پرداخت نمی‌کنند و ایشان از حداقل مزایا نظیر بیمه نیز محروم هستند و این در حالی است که عملکرد تربیتی و تخصصی معلم ، قطعا تحت تاثیر دغدغه‌ها و نیازهای مادی و مالی وی قرار دارد. معلمی که ماهانه به طور متوسط کمتر از 500 هزار تومان دریافتی دارد، چگونه می‌تواند رسالت تربیتی خود را فارغ از دغدغه‌های دیگر زندگی، به نحو مطلوب به عمل برساند.

با تامل در این وضعیت، شاید بتوان اذعان کرد که حداقل در حال حاضر مدارس دولتی با تمام انتقاداتی که به آنها وارد است، چند سر و گردن از مدارس غیر انتفاعی بالاتر است؛ زیرا معلمانی را به کار می‌گیرند که مراحل آموزشی و تخصصی پیش از خدمت و ضمن خدمت را می‌گذرانند، حداقل استاندارهای حرفه‌ای بر ایشان محرز شده و دریافتی‌های بهتری نسبت به معلمان مدارس خصوصی دارند، هر چند که این مقدار نیز بسیار کمتر از نیازهای روزمره آنان است. علاوه بر این می‌توان ادعا کرد که حداقل فضای فیزیکی و ظاهر مدارس دولتی شباهت زیادی به مدرسه واقعی دارد.

بنابراین شایسته است این موضوع را از جهات متعدد، مانند بعد نظارتی، اقتصادی، تربیتی و فرهنگی مورد بررسی و در دستور کار تغییر قرار داد و باید اندیشه‌ای کارساز نمود در اصلاح نگرش و مقاصد مخربی که به مرور به تهدید بزرگی برای فراگیران و دانش آموزان تبدیل می‌شود.