مرثیه ای به نام زیر سقف دودی!

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ زیتون طی مطلبی در نقد فیلم زیر سقف دودی به قلم علی علی بیگی نوشت:

در حالی که خاطره ی خوبی از "هیس دخترها فریاد نمیزنند" داشتم، و علی رغم اینکه این فیلم حرف غلطی می زد -به نظر شخصی ام- ولی فیلم، فیلم بود، به تماشای آخرین کار پوران درخشنده رفتم. زیر سقف دودی. با خود فکر کردم، زیر سقف دودی در بین اکثر فیلم های سخیف و مثلا طنز روی پرده انتخاب بدی نباشد. اما انتخاب اشتباهی داشتم. پوران درخشنده هم با این فیلمش سقوط کرده است. فیلم دو ساعته ای که به سختی می شود تحملش کرد.

زیر سقف دودی، فیلمی بدون داستان
زیر سقف دودی در همان فیلمنامه فرو می ریزد. داستانی ندارد و ما فقط خانواده ای سرد و بی روح را می بینیم که همه مثل جزیره اند. اما فقط می بینیم شان. و با اتفاقی روبرو نیستیم که این خانواده را تحت تاثیر قرار دهد. یا داستان را به جای دیگر بکشاند. از اول فیلم پدر خانواده حوصله مادر خانواده را و فرزند خانواده را ندارد. همین روال عادی را تا آخر فیلم داریم. پسر خانواده دختری را می خواهد و تا آخر فیلم هم باز می خواهدش! مادر هم که باز از اول فیلم تا آخر فیلم مورد اهمیت قرار نمی گیرد و ارزشی ندارد. این ها همه مقدمه اند نه داستان. شاید بشود وجود مشاور را اتفاق در فیلم دانست ولی این اتفاق آنقدر کم اثر و آنقدر شعاری است که تبدیل به اتفاق نمی شود. بدهکاری و در آستانه ورشکسته شدن فرهاد اصلانیِ مثلا کارخانه دار هم دروغین است و الکی. کارخانه داری که میلیون میلیون پول دارد خرج زن صیغه ای اش بکند و برایش کادو بخرد و به فرزندش و زنش هم هفتگی چند میلیون خرجی بدهد، چطور می تواند ورشکسته شود؟ اضافه کنید به این فیلمنامه پر از ایراد، کلاهبرداری بچه گانه حسام نواب صفوی از پسر خانواده را! چقدر قابل پیش بینی و چقدر دم دستی و بد است!

زیر سقف دودی، سقوط کارگردانی
عجیب ترین قسمت فیلم اشتباهات فاحش کارگردانی و روایتی کار است. با جامپ کات های بی اثر نمی شود فیلم ساخت. مادامی که قصه نداشته باشیم جامپ کات ها اثر گذار نخواهد بود. فیلم پر است از جامپ کات های نابجا. یا هلی شات های بی ربطی که این روزها مد شده! مگر منطق هلی شات فقط برای زیبایی صحنه است؟ این شات ها از دید کیست؟ راوی فیلم چه کسی است؟ نه مادر راوی است نه پدر نه پسر. فیلم مستاصل است بین این سه نفر. و حتی بین چند شخص دیگر. اما عجیب تر از همه این ها، کات های غلط و نماهایی است که به هم نمی چسبند. واقعا فاجعه است. در صحنه ای که پسرک انگشتر طلا برای دختر خریده است، پلان ها به هم نمی چسبند. در چند صحنه ی دیگر هم همینطور است. شک دارم این نما ها را پوران درخشنده بسته باشد! شاید هم واقعا کار دستیارانش است! در مورد بازیگرانش هم که نمی شود حرف زد! درخشنده معلوم نیست این نابازیگران جدید را از کجا پیدا کرده است! 

زیر سقف دودی، نه نقد، نه اجتماعی
چه اصراری است ما فیلم اجتماعی بسازیم وقتی تصویر درستی از جامعه نداریم؟ دغدغه ی تازه ای پشت کار نیست. تصویر بسیار غلطی که درخشنده از زن خانه دار می دهد نشان دهنده این است که تا بحال زن خانه دار ندیده است. زن در فیلم پوران درخشنده نه خانه دار است، نه تحصیل کرده، نه مادر است، نه زن است. ما خانه داری زن را نمی بینیم. انجام کارهای خانه، خرید روزانه، مرتب کردن خانه و از همه مهم تر دغدغه های یک زن خانه دار، هیچکدام در فیلم نیست. چقدر رضا میر کریمی در "به همین سادگی" تصویر زن خانه دار را زیبا رسم کرده بود.
انگار اجتماع فقط خلاصه شده در طبقه مرفه میلیاردی کارخانه دار. سر کوفت زدن بی دلیل و توهین های بی شرمانه پسر به مادر، زن به مرد، مرد به زن که نشد نقد اجتماعی. شاید تنها دلیلش این است که فیلم داد فمینیستی بزند! که در آن هم ناتوان است! فیلم پا را فراتر از نقد اجتماعی می گذارد و راهکار هم ارائه می دهد! همه شعار می دهند. انگار با تله فیلم طرفیم. حتی بدتر از تله فیلم. با پیام های تبلیغاتی. با دکتر سلام! نصف فیلم مشاوره رایگان به زوج هاست! پوران درخشنده خودش نیز انگار پی به این همه شعار می برد و در انتهای فیلم مستاصل می ماند چه کار بکند! نه می تواند زن و مرد را جدا کند و نه به هم برساند!

انتهای پیام/