بحران آب در کمین است / آب را بی محابا مصرف نکنیم!

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از پایگاه خبری تحلیلی قم فردا،برای آنکه این تصور ازآینده ، زیاد دور از ذهن نباشد کافی است که به این نکته توجه کنیم که برای انرژی ، بجز نفت، جایگزین های نه چندان ارزان تر در دسترس بشر است اما جایگزینی برای آب فعلا وجود ندارد و امروزه تأکید بر صرفه جویی و استفاده از منابع آبی است. 72 درصد حجم بدن انسان از آب تشکیل شده است و این خود نشان دهنده اهمیت آب در زندگی انسان است.

بیش از 96 درصد آب کره زمین شور است وحدود 68 درصد آب‌های شیرین زمین هم به صورت صفحات یخی و یخچال‌ها در حالت انجماد قرار داردو 30 درصد دیگر آب شیرین زیر زمین ذخیره شده است. رودخانه‌ها فقط حدود یک ده‌هزارم درصد از آب کلی کره زمین را تشکیل می‌دهد.

حدود نیمی از ساکنان زمین تا سال 2030 میلادی با کمبود آب شیرین روبرو خواهند شد. در پیام بان کی مون دبیر کل سازمان ملل که اجلاس « آب» را در بوداپست افتتاح کرد به این موضوع توجه شده است.

به گفته وی، تقاضای آب ممکن است 40 درصد بیش ازعرضه باشد. پان گی مون به اتحاد نیروها اشاره می کند تا از« استفاده نامعقول» از ذخایر جهانی آب جلوگیری شده و توزیع مساوی و صحیح این ذخایر تأمین شود.

 از آنجا که مقدار زیادی آب صرف آبیاری مزارع می شود،دبیر کل سازمان ملل به ایجاد سیستم های آبیاری تکامل یافته ای می داند که صرفه جویی در مصرف ذخایر آب را ممکن سازد.

 علاوه بر آن، دبیر کل سازمان ملل متذکر شده است که با وجود خطر کمبود آب در آینده، جامعه جهانی باید هر کار ممکن را به انجام برساند تا مانع از بروز درگیری بین کشورها و جوامع مختلف بر سر این مسأله شود.

حال باید گفته شود که ۷/۸۹درصد از کشور ایران را سرزمینهای خشک تشکیل می دهد و سرزمین خشک اولین ویژگی اش این است که دوره های نامشخص خشکسالی دارد. این ویژگی طبیعی سرزمین و منطقه ماست. باید بر این اساس، چیدمان توسعه مان را بسنجیم و بیارائیم و این نباید یک ناهنجاری بحساب بیاوریم . لذا بهتر است فعالیتهای تولیدی در منطقه که بر اساس بی نظمی شکل گرفته و متاسفانه تداوم دارد، با تدبیر و برنامه ریزی صحیح و استعداد یابی منطقه ای به نظم برسانیم .

از سوی دیگر،بحران آب مشکلی ناشناخته است که کشتار آن به مـراتب از بـیماری های مـسری چند صد سال پیش و بیماران ایدزی و تمام جنگ هایی که در سطح جهان جریان دارد، بیشتر خواهد بود. اگر چاره ای اندیشیده نشود و بشر به خود نیاید، بحران آب درآینده ای نه چندان دور فاجعه ای به بار خواهد آوردکه سالانه میلیون ها نفر ازمردم جهان رابه کام مرگ بفرستد.

توزیع مناسب آب در گستره جهان غیر یکنواخت و ناهمگون است . 2/3 جمعیت جهان در نقاطی ساکن هستند که تنها 1/3 بارش های سالانه را دارند. در عوض نقاط پر آب جهان نظیر رودخانه آمازون و کنگو تراکم جمعیت کمتری دارند.

محدودیت منابع آب اولین مانع گسترش و توسعه تولیدات کشاورزی در چند دهه آینده خواهد بود. تکنولوژی انقلاب سبز تولید محصولات کشاورزی را افزایش داده و سبب شده بازدهی زمین های کشاورزی با آبیاری مصنوعی 5 بار بیشتر از زمین های کشت دیم می باشد.

توسعه شهر نشینی به ویژه در کشورهای در حال توسعه تقاضای آب را در همه بخش های مصرف اعم ازکشاورزی ، شرب و صنعت افزایش داده است . بر اساس مطالعات ، کشورهای در حال توسعه به علت افزایش الگوی مصرف خانگی باعث کاهش آب مورد نیاز کشاورزی شده اند. به علاوه کمبود آب در نقاط شهری و حاشیه آنها از نظر اقتصادی تأمین آب را با مشکلاتی روبرو ساخته است .

سازمان بهداشت جهانی اخیراً اعلام کرده است که بطور متوسط 50 هزار نفر به دلیل استفاده از آب های آلوده در جهان جان می سپارند. این درحالی است که فشار بر منابع موجود هرساله افزایش می یابد و وضعیت بدتر می شود.

در آخر به مسئولان امر پیشنهاد می شود که  احداث سدهای زیر زمینی،جدا کردن آب شرب از سایر مصارف شهری ،جلوگیری از تخریب و گسترش پوش گیاهی، ارتقاء سطح فرهنگ صرفه جویی در مصرف آب خصوصاً دربین زنان خانه دار،آشنا کردن مردم با وسایل مربوط به خشکسالی و تشویق آنان به صرفه جویی ،نظارت مستمر بر منابع و مصارف،استفاده از شبکه های مصرف آبیاری یا بهینه کردن روش سنتی آبیاری و بهسازی شبکه های آب شهری  از مواردی هستند که می توانند در جلوگیری از بحران آب مفید ومؤثر واقع شوند.

خاطرنشان می شود: درحال حاضر، بحران آب و محدودیت منابع آب برای بسیاری از کشورها و درآینده ای نزدیک برای کلیه کشورهای جهان به صورت یک معضل جدی باید مورد توجه قرار گیرد چرا که این محدودیت رشد و تعالی کشورها را می تواند تحت الشعاع قراردهد بنابراین  بایدبه دنبال مدیریت آب برای دوره های خشکسالی بود، نه مدیریت آب در دوره های خشکسالی ؟