حماس،راه یا بی‌راهه

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح توس، خالد مشعل رئیس سابق دفتر سیاسی حماس در جدیدترین اظهار نظر گفت: «حماس آماده است تا بطور مشروط با رژیم اسرائیل مصالحه کند و اگر حماس متوجه شود که رژیم اسرائیل قصد و نیت جدی برای سازش دارد، آمادگی متقابل خود را اعلام خواهد کرد.»

آشتی‌ناپذیری، عدم سازش و مقابله همه‌جانبه با اسرائیل و پس گرفتن سرزمین فلسطینیان از جمله آرمانهایی بود که تا چندی پیش حماس بر روی آن پا می‌فشارد؛ اما ناکامی‌‌ها سیاسی و عدم توفیق این گروه را در مسیر سازش با اسرائیل قرار داده است. قبول تشکیل دولت فلسطینی در اراضی ۱۹۶۷ نشان از تغییر رویکرد حماس و حرکت از فاز مقاومت و جهاد به سوی سیاست‌ورزی و سازش دارد. همچنین حماس در گذشته خود را زیر شاخه اخوان‌المسلمین مصر می‌دانست و در سند جدید اعلام برائت و جدایی کرده است.

بسیاری از تحلیگران سیاسی معتقدند پس از توافق سند ۴۲ بندی، حماس مسیر خود را تغییر داده است. برخی معتقدند که این تنها تغییر ادبیات است تا تغییر مواضع و حماس همچنان به آرمانهایش پایبند است. اما مهمترین مصداق تغییر رویکرد حماس قبول تشکیل دولت فلسطینی در اراضی ۱۹۶۷ است و با این سیاست پشتوانه‌های خود در منطقه را از دست داده است.

همچنین تغییرات ساختاری در حماس شکل گرفته و اسماعیل هنیه به جای خالد مشعل به عنوان رئیس دفتر سیاسی با چراغ سبز اسرائیل انتخاب شده است.

اخیراً حماس فاصله‌اش با اخوان‌المسلمین بیشتر شده و آن ناشی از عدم توفیق اخوان‌المسلمین در مصر و سوریه است. اکثر ناظران سیاسی به وابستگی ایدئولوژیکی حماس به اخوان المسلمین اذعان دارند؛ اما سیاست‌های سازشکارانه باعث تغییر تاکتیک این گروه شده و این تغییرات در سند ۴۲ بندی با تأیید رژیم صهیونیستی است.

به نظر می‌رسد حماس گام در مسیر جنبش فتح گذاشته و به لحاظ مشی سیاسی به تشکیلات خودگردان نزدیک شده است. ظاهراً هدف از همکاری میان تشکیلات خودگردان و حماس برای احقاق حقوق فلسطینیان است، اما به نظر می‌رسد هدف متحدان وابسته، انزوای جبهه خلق و جهاد اسلامی- که به ایران هم نزدیک هستند- می‌باشد.

به هر تقدیر حماس در سند ۴۲ بندی اذعان کرده که ما با یهود دشمن نیستیم و هدف مبارزه با صهیونیست‌های متجاوز است. اما به نظر می‌رسد نوعی چراغ سبز حماس به غرب و آمریکا است.

حماس چرخش به عقب را شروع کرده و به سمت اسرائیل در حرکت است، صحنه‌های مبارزاتی و جهادی حماس تبدیل به عرصه سیاست‌ورزی و مذاکره شده است و دقیقا حماس مسیر جنبش فتح را ادامه می‌دهد.

در مجموع، ضعف و انفعال اعراب و عدم پشتیبانی از ملت فلسطین، شکاف در دیدگاه‌های مسئولین ایرانی با حماس و فشار السیسی در مصر به اخوان‌المسلمین و ناکامی‌های سیاسی در معادلات منطقه باعث شده که اکنون حماس در بدترین شرایط خود قرار دارد. وضعیت این گروه بیش از گذشته بغرنج شده و پشتوانه‌های خود را در منطقه از دست داده و از طرفی کشور‌های عربی نیز متمایل به اسرائیل شده‌اند. و ارتباط سنتی بین حماس با حزب‌الله ایران و سوریه قطع شده است.

حماس در مسیر سازش قرار گرفته و به ‌سوی سیاست‌ورزی و سازش در حرکت است، اما بی‌شک این بیراهه‌ای است که جنبش فتح آن را تجربه کرده ست. فتح در سال ۱۹۹۳ قرارداد اسلو را با رژیم صهیونیستی امضا کرد اما بعدا به بن‌بست رسید و اینک حماس در این بیراهه در حرکت است.

انتهای پیام/