تلگرام، غریبه‌ای مهربان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مکریان، ابزارهای نوین ارتباطی به دلیل دسترسی همه جایی و همه مکانی از یک سو و ارزان بودن از سوی دیگر،  به عنوان یک منبع اطلاع رسانی مورد پسند عموم مردم شناخته شود. در این قبیل شبکه های اجتماعی با محوریت فرد، شبکه‌های کوچک افراد می‌توانند به دلخواه محتوای منتشر شده را بخوانند  و درباره آن بحث کنند. همچنین اغلب افرادِ همسو با گرایش‌های فکری مذهبی و فرهنگی یکسان در این گروه‌ها گرد هم می‌آیند که شاید امروزه در محیط بیرونی جمع کردن این افراد در کنار هم کار آسانی نباشد.

اما این سوال پیش می آید که آیا با روی کارآمدن تلگرام و سایر شبکه های اجتماعی، مطبوعات قرار است از رونق بیفتند؟
شاید مهمترین کارکرد مطبوعاتی این ابزارها را بتوان ارسال سریع تیتر اخبار یا شرح کوتاهی از آن به شمار آورد. رسانه‌های مکتوب، دیگر به جذابیت رسانه‌های جدید نیستند و به دلیل تاخیر زمانی در مخابره خبر، مخاطبان خود را تا حد زیادی از دست داده‌اند.
امروز مطبوعاتی هنوز مخاطبان خود را حفظ کرده‌اند که خودشان در شبکه‌های اجتماعی فعالیت لحظه به لحظه دارند. تشکیل حلقه‌های مخاطبان و ایجاد صفحه در شبکه های اجتماعی نظیر گوگل پلاس، توییتر و تلگرام از جمله مصادیق حضور رسانه های مکتوب در فضای  مجازی برای حفظ مخاطبین است.
بلافاصله بعد از هر خبر، در گروه‌ها و کانال‌های تلگرامی، اخبار مختلف از این پدیده منتشر می‌شود. مشابه این رفتار را شاید بتوان شبیه کلیپ‌های کوتاهی که با بلوتوث در سال‌های قبل ارسال می‌شد، فرض کرد.
در هر حال تلگرام برای مخاطب عام، فرصتی فراهم کرد تا فرد خود را دارای قدرت در نشر اخبار و جهت‌دهی به اتفاقات احساس کند. تلگرام و سایر اپلیکیشن‌های چندرسانه‌ای از این جهت اهمیت فوق العاده دارند که حساسیت جمع را نسبت به یک موضوع بر می انگیزند و پاسخگویی بیشتر و اقدام سریعتر مسئولان یا واکنش آنان را مطالبه می‌کنند.
در تلگرام فرد می‌تواند کلیپ مربوط به خبر را تماشا کند، فایل صوتی را گوش دهد و این اخبار را بر تلفن همراه خود ذخیره کند و هر زمان که خواست، دوباره از آن استفاده کند. برخی افراد نیز ممکن است هرگز روزنامه نخرند یا نخوانند اما از طریق تلگرام، در جریان اخبار روز قرار می‌گیرند و شاید با کمی اغماض بتوان گفت که سرانه مطالعه روزمره کمی بیشتر هم شده است.
دریایی به عمق یک سانت
شبکه های اجتماعی به خصوص تلگرام اگرچه موفق شده اند مخاطب را در دست خود نگه دارند اما خروجی این شبکه ها، مخاطبینی است که دریایی از اطلاعات را دارند اما به عمق یک سانت. بارش اخبار دیگر مجالی برای فکر کردن درباره درست یا غلط بودن فلان خبر به مخاطب نمی دهد، اما در مطبوعات محور اصلی تحلیل و تعمیق در خصوص مسائل و موضوعات است.
اما با این حال بسیار دیده شده است که یادداشت یا گزارش یک نشریه مکتوب، وارد پیام های تلگرامی شده و افرادی که ممکن بود سال تا ماه به سمت روزنامه نروند، حالا محتوای منتشره در آن روزنامه را بر روی گوشی خود و در یک شبکه اجتماعی مطالعه می کنند. در واقع هنوز بسیاری از مخاطبین صحبت خبری را که در تلگرام خود خوانده اند را در لا به لای رسانه های مکتوب یا خبرگزاری ها دنبال می کنند.
مرگ مطبوعات چاپی، آری یا خیر؟
بسیاری بر این باورند که حضور این ابزارهای جدید، مرگ مطبوعات چاپی را به همراه دارد. در برابر بدبینان می‌توان به دو نکته اشاره کرد؛ مورد اول اینکه کوتاه‌نویسی در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر موبایل نمی‌تواند مخاطبی که به دنبال تحلیل اخبار و حوادث است را اقناع کند و رجوع به روزنامه و تحلیل اخبار همچنان وجود دارد. دوم آنکه ابزارهای نوین بیشتر در جهت ثبیت و بیشتر خوانده شدن اخبار رسانه‌های تولید کننده فعالیت دارند.
به عبارت دیگر همچنان تولید خبر در دست منابع اصلی خبرساز است و تلگرام و سایر شبکه‌ها در نقش پیام رسان آنان حضور دارند. اما این شبکه‌ها احتمال شایعه پراکنی یا بال و پر دادن بی‌مورد به یک خبر را نیز دارند. مدیریت صحیح کاربران با ارسال درست خبر و زمان‌بندی می‌تواند مخاطبان را به خوانندگان ثابت تبدیل کند.
با اینکه رسالت مطبوعات، اخبار و اطلاع رسانی درباره رخدادهای روز جهان است اما آموزش استفاده از ابزارهای نوین با هدف ارتقای سواد رسانه‌ای یکی دیگر از مزایای تلگرام برای روزنامه‌ها و نشریات است.
در تلگرام گروه‌های مختلفی فعالیت دارند و همانند فضای حقیقی، تنوع عقاید و نگرش‌ها در بیان اخبار وجود دارد و عموما به سنت نگرش غربی که بیشتر به نشر اخبار منفی و ناگوار در جهان سوم و به خصوص کشورهای اسلامی تاکید دارد، معتقدند. مطبوعات داخلی با فعالیت و استفاده از بستر موجود می‌توانند این فضای تخاصمی و یاس آور را از بین برده و از پتانسیل وجدان جمعی در پیشبرد اهداف عام المنفعه استفاده کند.
مرجعیت اصلی خبر با عبور از کانال تلگرام
به دلیل محوری بودن روزنامه‌های معروف در بین مردم، مخاطبان زیادی در کانال تلگرام آنان عضویت دارند و هر خبری که در این کانال ها منتشر شود توسط خیل بسیاری از کاربران دست به دست شده و در سایر گروه‌ها و کانال‌ها نیز منتشر می‌شود. این امر باعث می شود مکتوبات همچنان مرجعیت خود را در حوزه اطلاع رسانی حفظ کنند و در جایگاه منبع اصلی انتشار خبر باشند.
همچنین  مردم با همزیستی و همراهی رسانه‌های چاپی و چندرسانه‌ای می‌توانند احساس مسئولیت اجتماعی نسبت به یک قضیه را بالاتر برده و نقاط مثبت و منفی ویژگی‌های اخلاقی جامعه را با نشر اخبار و تحلیل آن گوشزد کنند.
تلگرام ظرفی است که می‌توان در آن هر چیزی ریخت؛ رویکرد خصمانه در برابر آن، نه تنها ظرف را از بین نمی‌برد بلکه فرصت را برای عرض اندام صداهای معاند، مخالف و آشوب‌گر را فراهم کرده و میدان را برای تاختن آنان خالی می‌کند.
اگر در برابر هر ابزار جدید تا مدت‌ها مقاومت کنیم، تنها فرصت استفاده را از دست داده‌ایم و ایستادن در برابر خیل عظیم جمعیت که خواهان استفاده از چیزهای جدیدتر هستند، به شکست و به انحراف رفتن جریان طبیعی رودخانه اجتماعی منجر می‌شود.
در هر حال هر روز یک ابزار جدید آمده و باید به جای ندیده گرفتن و پس زدن آن، از آن به عنوان چاپارهای عصر جدید استفاده کرد و ظرف را با مظروف مناسب و مفید پر کرد. عدم استفاده از این ابزار نیز موجب رکود، عقب ماندن و از دست دادن مخاطبان فعال و حتی عام می‌شود که در این هنگام مرگ مطبوعات، اتفاق غیرمنتظره‌ای نخواهد بود.

سودابه قیصری

انتهای پیام/