شکستن کوزه؛ یکی از رسم‌های چهارشنبه‌سوری در آشتیان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از سفیر آشتیان؛ چهارشنبه سوری یکی از جشن‌های ایرانی است که در شب آخرین چهارشنبه سال (سه‌شنبه شب) برگزار می‌شود. «چهارشنبه‌سوری» از دو واژه چهارشنبه که نام یکی از روزهای هفته‌است و سوری که به معنی سرخ است گرفته شده‌است و بر طبق آیین باستان معمولاً در سه‌شنبه شب مردم آتش روشن می‌کنند و از روی آن می‌پرند و در زمان پریدن زمزمه می کنند: «زردی من از تو، سرخی تو از من». منابع و متون کهن ایرانی این جمله را مبین مراسمی برای تطهیر مذهبی و ایجاد نشاط و سلامت معرفی کرده اند.

در گذشته برای اجرای این جشن همه ی مردم از زن و مرد به فراخور حال خود لوازم و مقدمات این آیین باستانی را فراهم می کردند.

پریدن از روی آتش «ورک»

مردم آشتیان هم  آداب و رسوم خاصی را برای اجرای آیین چهارشنبه سوری دارند، هر چند که این آیین‌ها این روزها کم رنگ شده است اما کم و بیش بین قدیمی ها این آیین ها هچنان مورد توجه و جاری است.

در شهرستان آشتیان برای انجام آیین های چهارشنبه سوری، هر خانواده پیش از غروب آفتاب سه بوته که به زبان محلی خود «ورک»می گویند، می چینند، آن ها را آتش زده و از بالای آن ها شادی کنان و پایکوبان چند بار می پرند.

پس از پریدن از روی آتش کُپه ها را خاموش نمی کنند و اجازه می‌دهند تا آتش کُپه‌ها به خودی خود خاموش شود، زمانی که آتش خاموش شد، آن را به حال خود رها می کنند.

رسم فراموش شده قاشق‌زنی 

دختران هر خانواده چادر به سر با یک قاشق و یک جام برنجی به درب منازل به عنوان برآمدن حاجت به قاشق زنی می روند و در هنگام قاشق زنی باید ناشناخته و ساکت باشند. در این مراسم گاهی پسران هم به قصد نظر یازی و معاشقه، چادر بر سر کرده و به قاشق زنی می پردازند، در قاشق زنی اگر صاحب خانه قاشق زن را بیرون نکند و به او چیزی بدهند، حاجت‌شان برآورده می شود و اگر قاشق زن را بیرون کند و چیزی به او ندهد، حاجتش برآورده نمی شود، البته رسم قاشق زنی به فراموشی سپرده شده است.

دور همی‌های شاد

رسم فال گوش و کلیدگذاران هم برای تفال بین آشتیانی ها مرسوم است، پس از پایان این مراسم، اهالی محل به عنوان جشن و عید چهارشنبه سال به منزل یکدیگر برای شب نشینی می‌روند و به صرف آجیل و تنقلات می پردازند.

سال نو، کوزه نو

از رسوم اختصاصی آشتیانی‌ها این است که پس از خاموش شدن آتش به منزل بازمی گردند و برای دور کردن نحسی و بلا از خانواده، کوزه ای برمی دارند و مقداری جو در آن ریخته و به بالای بام منزل برده و پس از نیت آن را به کوچه پرتاب می‌کنند کوزه باید طوری پرتاب شود که در ضربه اول به کوچه بیافتد و بعد از آن کوزه نویی را جایگزین کوزه شکسته می‌کنند تا سال آینده باز این مراسم تکرار شود.

رسم شال اندازان هم نزد مردم آشتیان معمول است، این رسم برای پرسیدن نظر خانواده عروس برای ازدواج و خواستگاری است.

یکی دیگر از آیین های آشتیانی ها این است که در روز چهارشنبه هر خانواده به فراخور خود، دو مجسمه آدم از خمیر یکی به صورت مرد و دیگری به شکل زن می سازند و سپس آش رشته ای که در آن هر نوع بنشن وجود دارد را بار می گذارند و آدم خمیری را در آن آش انداخته و می پزند، پس از پخته شدن آن دو مجسمه را در کاسه ای گذاشته، به کنار نهر می برند و به آب می دهند تا بدین وسیله به زعم خود، قضا و بلا را از خانه دور کرده باشند.

انتهای پیام/