به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از کاشان اول، نسخه شناس شهیر پاکستانی در نشست تخصصی «کتاب شناسی و نسخه شناسی آثار محتشم» عصر شنبه در کنگره بین المللی محتشم کاشانی، به تبیین نسخه ها و چاپ اشعار محتشم کاشانی در شبه قاره هند پرداخت.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, کاشان اول,دکتر عارف نوشاهی گفت: بررسی کوتاه نسخه شناسی از آثار منظوم کمال الدین محتشم کاشانی در کتابخانه های شبه قاره هند شامل کشورهای پاکستان، هندوستان و بنگلادش و چاپ آثارش در این سرزمین ها انجام شده است.
,وی تاکید کرد: از آنجا که مسلمانان شبه قاره هند محب اهل بیت (ع) و امامان اند، آثار منظوم محتشم که بیشتر مدایح اهل بیت (ع)٬ امامان و سوگواری شهدای کربلاست، در این سرزمین بسیار رواج یافته است.
,نوشاهی گفت: در عصر قبل از صنعت چاپ، کاتبان و نسخه نویسان از آثار محتشم رونویسی کرده و نسخه ها آماده می شدند، در عصر چاپ نیز در شبه قاره هند آثار محتشم به زیور طبع آراسته و در دسترس خاص و عام قرار گرفت.
,به گفته او، برای بررسی گسترده نسخه ها و چاپ آثار محتشم در شبه قاره هند، اولین شرط در دسترس بودن اطلاعات تمام نسخه های خطی کتابخانه های شبه قاره است، که در این راستا برای نسخه های موجود در پاکستان دو فهرست جامع وجود دارد اما برای نسخه های هندوستان که تعدادشان بیشتر از پاکستان است متاسفانه چنین فهرستی موجود نیست.
,نوشاهی اظهارکرد: در مورد چاپ آثار محتشم در شبه قاره نیز منبعی جز کتاب شناسی آثار فارسی چاپ شده در این شبه قاره وجود ندارد که کامل و جامع نیست، به اعتبار برخی اسناد، ۱۴ نسخه کلیات محتشم در کتابخانه های دولتی و برخی دیگر در مجموعه های شخصی پاکستان نگهداری می شود.
,وی افزود: کهن ترین نسخه دیوان محتشم را در موزه ملی پاکستان، کراچی دیده و فهرست نویسی کرده ام، این نسخه در سال ۹۹۴ هجری قمری کتابت شده و شامل دو دیوان محتشم یکی در آغاز افتادگی و دیگری در ایام شبابیه است.
,نوشاهی تاکیدکرد: اگر بپذیریم که محتشم در سال ۹۹۶ هجری قمری درگذشته است این نسخه در حین حیات محتشم کتابت شده و بقیه نسخه های پاکستان نیز متاخر یا بدون تاریخ است.
,وی خاطرنشان کرد: نسخه ای از کلیات محتشم شامل شیبیه، شبابیه، صباییه، جلالیه، نقل عشاق، ضروریات و معمیات کتابت شده در سال ۱۲۱۱ هجری قمری نیز در کتابخانه ملی پاکستان وجود دارد.
,وی افزود: از ۱۲ بند محتشم نیز در پاکستان هفت نسخه گزارش شده که همگی نسخه های متاخر است.
,این نسخه شناس پاکستانی گفت: چاپ اشعار و آثار محتشم نیز در شبه قاره هند به دو گونه مستقل و دیگری گزیده و همراه آثار دیگران بوده است.
,نوشاهی افزود: دیوان محتشم در شبه قاره فقط یکبار به چاپ رسیده که این دیوان با دیباچه ای به نام جلالیه در تاریخ رجب و شعبان ۱۳۰۴ مطابق ۱۸۸۷ میلادی به اهتمام حیدر علی شیرازی در ۲۲۴ صفحه شامل جلالیه ، دیوان قصاید، ۱۲ بند، رباعیات،مدایح و غزلیات چاپ شده اما ۱۲ بند محتشم چندبار در مجموعه‌های مختلف به چاپ رسیده و هفت بند محتشم نیز جزو کتب درسی فارسی در شبه قاره بوده است.
,وی گفت: مهمترین گنجینه آثار تاریخ دار خطی محتشم در پاکستان کتابخانه «گنج بخش» مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان اسلام آباد است.
,به گفته نوشاهی، نسخه های خطی در هندوستان نیز در کتابخانه مولانا آزاد دانشگاه اسلامی «علیگر»، کتابخانه عمومی هر دیال دهلی، کتابخانه جامعه همدرد تعلق آباد دهلی نو، ندوه العلما لکهنو، کتابخانه رضا رام پور، کتابخانه خدابخش پتنا، نسخه های خطی در بنگلادش در کتابخانه دانشگاه داکا موجود است.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه