«رسم الخط» راهی برای ثبت و ماندگاری زبان سنگسری است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از نیزوا، حبیب درخشانی هنرمند و زبان شناس مهدیشهری در همایش تخصصی زبان سنگسری که در مجتمع فرهنگی هنری نیستان برگزار شد، اظهار کرد: زبان سنگسری زبانی قدیمی و کهن و میراث نیاکان ما است که باید قدر آن را بدانیم. 

وی با تجلیل از کوشش هایی که در چند سال اخیر توسط برخی از زبان شناسان مهدیشهری برای ترویج این زبان شده و باعث به وجود آمدن نظریه زبانی شده تا منشا و ریشه زبان سنگسری را بیابند. 

این زبان شناس، بررسی واژگان سنگسری را بسیار مهم دانست و تصریح کرد: دستور زبان سنگسری سنگین است و به خاطر پیچیدگی هایی که دارد، شناسایی این زبان را مشکل کرده است. 

درخشانی بیان کرد: مشکلی که در استفاده همشهریان از زبان سنگسری وجود دارد این است که از ترکیب های فارسی با واژگان سنگسری استفاده می کنند.  

وی با انتقاد از عدم استفاده درست از کلمات در جای خود در این زبان، تاکید کرد: بسیاری از کلماتی که در زبان سنگسری استفاده می کنیم ممکن است واژگان اصیلی باشد اما نحوه جایگذاری استفاده از آن ممکن است دقیق نباشد. 

این زبان شناس، اضافه کرد: اگر روزی بتوانیم دقیق از نحوه جایگذاری واژگان استفاده کنیم آن موقع است که اصالت زبان سنگسری خودش را نشان می دهد و با توجه به زنده بودن زبان، فی ذات توسعه پیدا می کند. 

درخشانی ادامه داد: زبان سنگسری از نظر صرف و نحو و تغییراتی که در خصوص فعل و ضمیر هست، امکاناتی دارد که زبان فارسی ندارد. 

وی خاطر نشان کرد: مهمترین مسئله ای که در زبان سنگسری داریم "واکه" ها است که باید درست نوشته شود. زبان سنگسری 8 "واکه" مشخص دارد که به هیچ وجه نمی توان با نوشتار رسم الخط فارسی آن را نوشت و نشان داد. 

این زبان شناس با تاکید بر اینکه برای نشان دادن زبانمان باید رسم الخط مخصوص به زبان سنگسری داشته باشیم، افزود: برای اینکه یک زبانی بماند باید حتما رسم الخط داشته باشد وگرنه زبانمان از بین می رود. 

رسم الخط سنگسری برگرفته از خط اوستایی ایجاد کردیم 

احمد صداقتی زبان شناس و روانپزشک مهدیشهری نیز در این همایش به بررسی آسیب های اجتماعی و ارتباط آن با زبان مادری پرداخت و گفت: یکی از عوامل آسیب های اجتماعی عامل فردی است که ارتباط مستقیمی با زبان دارد. 

وی تصریح کرد: آن چیزی که در هویت فردی نقش اول را دارد زبان است چرا که اگر فرد از کودکی با زبان مادری صحبت نکند این شخصیت در وی شکل می گیرد که باید از هویت اصلی خود جدا شود. 

این روانپزشک اضافه کرد: وقتی این فرد در هویت خود ضعف پیدا کند هنگامی که وارد اجتماع شد در ناملایمات نمی تواند تاب بیاورد چرا که ریشه های هویتی وی به خاطر دور ماندن از زبان مادری خود ضعیف شده است ولی اگر با زبان مادری خود انس داشته باشد و تکلم کند قضیه برعکس می شود. 

صداقتی با بیان اینکه باید نسبت به زبان خود احساس مسئولیت داشته باشیم و آن را ثبت کنیم، اظهار کرد: یکی از راههای ثبت زبانمان رسم الخط این زبان است چرا که به این طریق می توان تصویری از زبان خود به دیگران و غیر سنگسری زبانان ارائه کنیم. 

وی با تاکید بر اینکه رسم الخط باید ویترینی از فرهنگ ما باشد، افزود: به همت و مشورت جمعی از همشهریان فونت رسم الخط سنگسری را ایجاد کردیم که به آن «دبایین» آیین خط و نگارش می گوییم که الهام گرفته از خط اوستایی است و آن را با تکنولوژی روز تلفیق کردیم و این خط را چپ نویس قرار دادیم. 

این زبان شناس، خاطر نشان کرد: اثر و فرهنگی که این خط سنگسری باید منتقل کند مهم است و این خط را ارزشمند می کند. 

آسیب هایی زبان سنگسری را تهدید می کند 

محمد نوبخت زبان شناس دیگر مهدیشهری نیز در این همایش با اشاره به آسیب هایی که زبان سنگسری را تهدید می کند، گفت: دغدغه ما این است که داریم زبانمان را غلط صحبت می کنیم و اصول زبان سنگسری را رعایت نمی کنیم. 

وی تصریح کرد: نباید در سنگسری صحبت کردن کلمات فارسی را به سنگسری برگردانیم و صحبت کنیم بلکه باید از واژگان اصیل زبان سنگسری استفاده کنیم. 

این زبان شناس، مهاجرت، انقطاع نسل ها، زندگی شهری، خانواده های دو رگه و تغییر لهجه، فرزندان در غربت، کم فروغی ادبیات داستانی و فولکولور، کم فروغی شعر و موسیقی محلی را از آسیب های زبان سنگسری برشمرد. 

نوبخت راهکارهای این آسیب ها را نیز ارائه داد و افزود: تشکیل گروههای مردم نهاد با هدف حفظ زبان، تدوین نوعی رسم الخط مورد وثوق همگان، نگارش مکتوبات به زبان سنگسری از کتاب تا مجله، عزم موسسات فرهنگی در حمایت از محققین در جمع آوری ادبیات فولکولور و ... از جمله راهکارهای حفظ زبان سنگسری است.

تجلیل از فعالین عرصه ترویج زبان سنگسری، رونمایی از کتاب، برپایی نمایشگاه کتاب مولفین مهدیشهری، شعرخوانی به زبان سنگسری، اجرای برنامه نمایشی توسط کودکان و نوجوانان به زبان محلی از جمله برنامه های این همایش بود. 

انتهای پیام/