«سبد بافی» هنر فراموش شده دیار اردستان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح اردستان، یکی از هنرهای در آستانه فراموشی در کشور و به خصوص منطقه اردستان هنر سبد بافی یا (کزوه بافی) با شاخه های نازک درختان است که در حال حاضر به صورت محدودی در اردستان و روستاها  این کار انجام می گیرد.

سبد بافی در گذشته رونق بسیار فراوانی داشته و سبدهای بزرگ، متوسط، کوچک، ظروف نگهداری  و حتی وسایلی مثل دمکنی برای پخت و پز به وسیله این هنر تهیه می شده و نوعی وسیله انبار آذوقه هم بوده است.

این نوع هنر دستی انواع مختلف دیگری دارد که یکی از آنها سبد بزرگ درب داری است به نام( گنبی) و برای نگهداری نان، تخم مرغ، انار و حتی انواع میوه و خشکبار از آن استفاده می شده که هنوز هم تقاضاهایی در این زمینه وجود دارد.

این هنر در بعضی اوقات به شکلی بافته می شد که می توان به صورت کوله پشتی از آن استفاده کرد ولی امروزه شاهد به فراموشی سپردن این هنر زیبای  منطقه اردستان هستیم.

با توجه به وجود آمدن پلاستیک و نایلون که به شکل گسترده در سطح کشور آن هم به قیمت ارزان در اختیار مردم قرار گرفت، نیاز مردم به این نوع ظروف  کمتر شد که بافندگان این هنر هم با دلسرد شدن مبنی بر اینکه هنرشان فروش نمی رود  و باید وقت خود را صرف کنند دیگر کمتر اقدام به بافت این گونه سبدها کردند.

با وجود آمدن محصولات پلاستیکی که ارزان در دسترس بشر قرار می گیرد کم کم هنر سبد بافی به فراموشی سپرده می شود و همچنین خشک سالی، کاهش نزولات جوی، خشک شدن قنوات و مشکلاتی که در سطح باغداری به وجود آمد و درختانی که به سیاه درخت معروف بودند نیز خشک شدند و دیگر پاجوشهایی که باید از اینگونه درختان بدست آید کمتر شد و بدین سان مواد اصلی تولید این هنر به مشکل خورد.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان اردستان در این خصوص اظهار کرد: صنایع دستی و گردشگری به دستور کارگروه اشتغال اردستان و با حمایت مسئولان ارشد شهرستان در این خصوص قدم هایی برداشته و پیشنهاد ها و طرح هایی ارائه شده است  که طرح آن نیز به اداره کل میراث استان ارسال شده است.

محمد رضا صدوقی گفت: مستند نگاری، آموزش و احیای این هنر در شهرستان  اردستان با ردیف های بودجه ای که در سال های آینده در نظر گرفته می شود شروع خواهد شد و به عنوان رشته های هنر صنایع دستی ثبت می شود تا بتوانیم از مشوق های حمایتی مان استفاده کنیم.

به نظر می رسد با توجه به صحبت های کارشناسان اگر این هنرمستندنگاری شود می تواند از افول آن جلوگیری کرد. ضمن اینکه روش های بافت و چگونگی ان هم باید ثبت شود و سپس به نسل جوان آموزش داده شود.

فرقی که این سبد ها با سبد های امروزی دارد این است که مشکلات بهداشتی که نایلون و پلاستیک ایجاد می کند این ظروف ندارد و دوست دار محیط زیست بوده و سال ها می توان از آن استفاده کرد.

علاه بر این مقرون به صرف تر به نظر می رسد با توجه به اینکه بعد از بین رفتن می توان آن را به چرخه طبیعت باز گرداند و محصولات پلاستیکی و نایلونی که امروز در جامعه ما  وجود دارد به طبیعت باز نمی گردد و باعث آلودگی محیط زیست  می شودکه بهتر است از این ظروف ارزان و بهداشتی استفاده کرد.

به گذشته این هنر که بر می گردیم می بینیم چرخه باغداری ما با فعال بودن این هنر  هم تکمیل بود و هر زمان باغ های ما لطمه بخورد صنایع دستی همه ضرر می کند و این یک چرخه کاملی است که به یکدیگر ارتباط دارد که با احیای باغداری و فراوانی آب و اصلاح این هنر، امید است که مجددا هنر سبد بافی احیا شود.

با آموزش و استفاده از ظرفیت افرادی که در این هنر تبحر دارند و انتقال آن به نسل جدید و همچنین با توجه به رونق توریست در شهرستان و نظر به استقبال از سوغات کشور و ارائه صنایع دستی بومی در قالب سوغات شهرستان به عنوان یک اشتغال می توان به آن نگاه کرد و تنها  پتانسلی است که می تواند این هنر را رونق داده و احیا کند.

تنها فعال این هنر، یک بانوی میانسال بنام فرخنده داوری است اهل روستای داوران از توابع اردستان که ما به سراغش رفتیم، وی می گوید این هنر را در کودکی نزد والدین خود در روستا یاد گرفته و حاضر است در صورتی که زمینه ای فراهم شود برای علاقه مندان  و داوطلبان این هنر را آموزش دهد.

انتهای پیام/