علوم انسانی اسلامی آری یا نه ؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از هرمز؛در باب تحول در علوم انسانی بحث های زیادی صورت گرفته است .بعضی معتقدند که نمی توان از منظر یک مکتب مانند دین اسلام ، علوم انسانی را متحول کرد . مصداق شناخته شده این نظریه جناب آقای مصطفی ملکیان است.ایشان معتقد است که شناخت ما از اسلام ناقص است . علوم انسانی فعلی نیز ناقص هستند. بنابراین ، ما می خواهیم کدام علوم انسانی را متحول کرده و به یک علوم انسانی اسلامی دست یابیم ؟ یعنی آیا واقعا می توانیم به علوم انسانی اسلامی کاملا درست دست یابیم ؟

حرف ایشان از این منظر صحیح است و ما نمی توانیم به علوم انسانی اسلامی که کاملا درست باشد برسیم ؛ زیرا قطعا انسان به ما هو انسان موجودی ناقص است و بالتبع شناخت ما نیز از اسلام ناقص است و علوم انسانی فعلی نیز ناقص است ؛ ولی مشکل و مساله در این جاست که با علوم انسانی فعلی که ناقص است چه کار کنیم ؟ درست است که با وجود همه این نقایصی که بیان کردیم اگر بخواهیم علوم انسانی فعلی را متحول کنیم باز هم به علوم انسانی ناقص خواهیم رسید ولی باید متوجه باشیم که دانش انسان غیر معصوم همواره ناقص بوده ، هست و خواهد بود و هیچ گاه انتظار نداریم دانش ما کاملا موافق با واقع باشد و بگوییم ما مساله را حل کردیم و تمام شد.

زیرا اگر قرار باشد ما هر دانشی را کاملا موافق با واقه و حقیقت حل کنیم ، دیگر نیازی به پیشبرد دانش نیست و نیازی نیست و نخواهد بود دانشمندان و اندیشمندان دیگری بیاییند و دانش را بسط و توسعه دهند. به همین دلیل نمی شود گفت که اصلا نمی توان از علوم انسانی اسلامی و علم دینی صحبت کرد و باید آن را کنار بگذاریم ؛ چون می خوتهیم از علوم انسانی اسلامی بحث کنیم که بشری است و گزاره های آن همواره مخلوط و آمیزه ای از گزاره های درست و نادرست است.

در باب این علوم انسانی چه کاری می توان انجام داد ؟ یعنی چه طور می شود آنرا متحول کرد و فلسفه اسلامی چه تاثیری می تواند بر این علوم انسانی بگذارد؟

در مقابل گروه نخست ، عده ای نیز معتقدند که تحول در علوم انسانی امکان پذیر است و علوم انسانی دیگری را می توان تاسیس کرد. این افراد به دسته تقسیم می شوند.

عدهای معتقدند که باید علوم انسانی فعلی را کنار گذاشت و علوم انسانی دیگری را ایجاد کرد که موازی با علوم انسانی فعلی پیش برود و عدهای نیز معتقدند که باید علوم انسانی فعلی را بازسازی کنیم و از این بازسازی به یک تاسیس دست پیدا کنیم.

آن هایی که معتقدند ما می توانیم علوم انسانی دیگری را درست کنیم ، به این نکته توجه ندارند که خود عالم تشیع به چنین چیزی باور ندارد؛ زیرا عالم تشیع عقل گرا و واقع گراست.

هر اندیشمند دینی که عقل گرا و واقع گرا باشد به تاسیس علوم دیگری موازی با علوم فعلی قائل نخواهد بود ؛ زیرا در علم اصول فقه می گویند در مستقلات عقلیه ، یعنی در علوم یا قیاس هایی که مقدمات آن ها کاملا عقلانی هستند، نظر دین نمی تواند در مقابل عقل، نظری مستقل و متفاوت داشته باشد. بلکه دین می گوید من هر چیز عقلانی را می پذیرم و تائید می کنم .

انتهای پیام/